Tibetan
་བ་མེད། ངག་བྲག་ཆ་ལྟར་གཏམ་གྱི་ཟུངས་ཟད་དེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་བཟློ། སེམས་བར་སྣང་གི་ན་བུན་སྐད་ཅིག་ལ་ཡལ་འགྲོ་བ་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་གྱི་གཟེར་གདབ་པ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། ཐོབ་པ་གསུམ་ (༦༢༣)གྱི་གཟེར་བཏབ་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བའོ། །ཞེས་པས། དང་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ནི་ཕུང་པོའི་སྣང་བ་འགགས་ནས་གདོས་བཅས་སུ་མི་སྣང་བས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ན་རང་གི་ལག་སོར་ལ་རིག་པ་གཏད་པས་སྣང་བ་དེ་ཀུན་རང་ལོག་སྟེ། སྣང་བྱེད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་མི་སོགས་སེམས་ཅན་ལ་རིག་པ་བཅུག་ན་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་འབྱུང་བ་རང་སར་དག་ནས་འཚང་རྒྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་ལ་གནས་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཚེ་བེམ་པོ་ལ་རིག་པ་བཅུག་ཀྱང་འགུལ་ཞིང་སྐད་འབྱིན་ནུས་པ་འོང་ངོ། །གཉིས་པ་འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ནི། སོར་མོ་ལ་རིག་པ་གཏད་ནས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྣང་བར་འཚང་རྒྱའོ། །གསུམ་པ་རླུང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ནི། རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། (༦༢༤)སེམས་ཅན་གཞན་ཚེ་འཕོ་བའི་ཚེ་དེ་ལ་རིག་པ་བཅུག་པས་མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་པ་ཡང་རང་དང་མཉམ་དུ་འཚང་རྒྱ་སྟེ་ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །བེམ་པོ་ལའང་ཐོགས་མེད་ཟང་ཐལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་འཆར་རོ། །བཞི་པ་གདེངས་བཞིས་གྲོལ་ཚད་བསྟན་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཚད་ནི་གདེངས་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། མི་འགྱུར་ལྟ་བའི་གདེངས་ཆེན་བཞིས། །མི་ལྡོག་ཡེ་ཤེས་ཚད་ཀྱང་བཟུང་། །ཞེས་པས། ཡར་གྱི་གདེངས་གཉིས་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ཀྱང་ཐོབ་ཏུ་རེ་བ་དང་། མ་ཐོབ་ཀྱི་དོགས་པ་མེད་དེ། རང་རིག་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མར་གྱི་གདེངས་གཉིས་ནི། འགྲོ་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་ཐོས་ཀྱང་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་དུ་རེ་བ་དང་། ལྟུང་གིས་དོགས་པ་མེད་དེ། རང་རིག་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་ (༦༢༥)པ་མེད་པར་ཤེས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་མཁན་མ་གྲུབ་པར་ཐག་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་དགོས་པ་ནི། གནས་སྐབས་སུ་ཐད་སོའི་དོན་རྣམས་འགྲུབ་ཅིང་། མཐར་ཐུག་གོང་མའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའོ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཀློང་གསལ་ལས། མཐའ་རྟེན་དག་གི་མན་ངག་གིས། །གོང་གི་ཡོན་ཏན་མཐའ་རུ་ཕྱིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུའི་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གྲོལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གིས། །དང་པོའི་ས་ནས་བཅུ་དྲུག་བར། །རིམ་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འབྱུང་། །གཞན་དང་སྒོ་བསྟན་གནས་སྐབས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་འབྲས་བུའི་ཐོབ་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ས་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསྒྲོད་ནས་གདོས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་བོར་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ (༦༢༦)ཏེ། སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པ་ནི་འོད་དང་སྒྲ་དང་སྐུ་དང་གདུང་དང་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཞེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རགས་དང་། འབྱུང་ལུས་ཀྱི་གདོས་པ་ཐམས་ཅད་དག་ནས་ངོ་བོ་སྐུ་རུ་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད། རང་བཞིན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་པས་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད། ཐུགས་རྗེ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་སུ་རྒྱས་པས་ཐུགས་རྗེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དབྱེར་མེད་ཆེན་པོར་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སངས། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་དོན་ལ་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (༦༢༧)སྒྱུ་འཕྲུལ་ལམ་རིམ་ལས། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་གོ་ལྡོག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་རྟེན་བོར་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པས་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལྷག་མེད་དང་། ལྷག་བཅས་ནི། འབྱུང་ལུས་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་གནས་གྱུར་པས་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ན་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབྲིང་བར་དོར་འཚང་རྒྱ་བའི་མན་ངག་ལ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་བར་དོའི་ངོ་བོ་ནི། གཞི་དབྱིངས་ཀ་དག་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བར་དོའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། གཞི་སྣང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བའི་སྣང་ཆ་ནི་དག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་དང་། འཁྲུལ་སྣང་འགྲོ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་སོ་ཅོག་ནི་མ་དག་པ་འཁྲུལ་པའི་བར་དོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀ་དག་ལས་ཤར་ཞིང་འཆར་གཞིའི་དབྱིངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་གྱི་སེམས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ནི་བར་དོའོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་དག་ལས། །ཞེས་ (༦༢༨)གསུངས་པས
Chinese
没有。语言像瀑布一样，话语的精华耗尽，重复别人的话。心像虚空中的雾气一样，瞬间消散，习气的堆积无影无踪地增长。第三，关于钉牢三种获得：在《虚空光明》中说：“钉牢三种获得（623），有漏的蕴聚就会消失。”因此，第一，获得出生的自主权，就是蕴聚的显现消失，不再显现为有形之物。如果为了利益众生，将觉性置于自己的手指上，那么所有的显现都会自行返回。像水月一样的显现者利益众生，如果将觉性放入人等众生中，那么造作五无间罪也就在此发生，五大清净于自处而增长。那也是因为觉性自生智慧安住于基的要点。那时，即使将觉性放入尸体中，也能移动和发出声音。第二，获得进入的自主权，就是将觉性置于手指上，并保持其自身状态，那么它就会在那里无影无踪地增长。第三，获得风心自主权，就是风心堪能，从而产生风的所有功德。（624）当其他众生死亡时，将觉性放入其中，即使造作了五无间罪，也会与自己一同增长，这是因为业没有好坏的要点。对于尸体也能毫无阻碍地穿透，并且无碍地显现神通。第四，以四种确信显示解脱的程度：在《珍珠串》中说：“程度就是四种确信的瑜伽。”以及在《珍宝堆》中说：“以不变见解的四大确信，也能把握不退转的智慧程度。”因此，向上的两种确信是：即使听闻三宝的功德，也不会期望获得，也不会有无法获得的疑虑，因为已经了悟到没有比自明觉性更殊胜的佛陀。向下的两种确信是：即使听闻六道众生的痛苦和寿命，也不会期望堕入轮回，也不会有堕落的疑虑，因为已经知道自明觉性本来没有错乱（625），所以已经断定没有在轮回中漂泊者。这些的必要是：暂时能够成就直接的事情，最终能够圆满完成更高的证悟。就像那样，在《虚空光明》中说：“以边际的口诀，更高的
English
None. Speech is like a waterfall, the essence of words exhausted, repeating after others. The mind is like a mist in the sky, vanishing in an instant, the accumulation of habits growing invisibly. Third, about nailing down the three attainments: In "Vast Expanse of Clarity" it says: "By nailing down the three attainments (623), the contaminated aggregates will disappear." Therefore, first, obtaining autonomy over birth is when the appearance of the aggregates ceases, no longer appearing as something tangible. If one acts for the benefit of sentient beings by placing awareness on one's own finger, then all appearances will revert on their own. The appearing agent, like a reflection of the moon in water, benefits sentient beings. If awareness is placed in sentient beings such as humans, then committing the five heinous crimes also occurs here, the elements purify in their own place and grow. That is also because of the key point of awareness, the self-arisen wisdom, abiding in the ground. At that time, even if awareness is placed in a corpse, it will be able to move and make sounds. Second, obtaining autonomy over entering is when awareness is placed on the finger and kept in its own state, then it will grow invisibly there. Third, obtaining autonomy over wind and mind is when wind and mind are workable, thus all the qualities of wind arise. (624) When other sentient beings die, placing awareness in them, even if the five heinous crimes have been committed, will grow together with oneself, because of the key point that there is no good or bad in karma. Even for corpses, one can go through unobstructed, and clairvoyance will arise unhindered. Fourth, showing the measure of liberation through the four confidences: In "String of Pearls" it says: "The measure is the yoga of the four confidences." And in "Heap of Jewels" it says: "With the four great confidences of unchanging view, one also grasps the measure of irreversible wisdom." Therefore, the two upward confidences are: Even if one hears the qualities of the Three Jewels, one does not hope to attain them, and there is no doubt of not attaining them, because one has realized that there is no Buddha other than one's own awareness. The two downward confidences are: Even if one hears of the suffering and lifespans of the six realms, one does not hope to fall into samsara, and there is no doubt of falling, because one has known that one's own awareness is originally without delusion (625), so one has determined that there is no one wandering in samsara. The necessity of these is: Temporarily, one can accomplish immediate matters, and ultimately, one can perfect the higher realization. Just like that, in "Vast Expanse of Clarity" it says: "With the instructions of the marginal supports, the higher
Chinese
功德圆满。如是说。第三，显示果的解脱方式，有二：共同和特殊的解脱方式。第一是：《虚空明点》中说：“证悟真谛的补特伽罗，从最初地到第十六地，次第修持而生起，是显示其他和门之状态的功德果位的获得方式。”如是说，次第超越诸地，舍弃具有遗留的粗重蕴身后成佛（626），《心之明镜》中说：“现证圆满成佛时，会出现光、声、身、舍利和大地震动等。”如是说。第二是：该论中说：“真实圆满成佛，是无有遗留蕴而成佛。”如是说，细微和粗大的烦恼，以及由生的身体的粗重全部清净后，本体增长为身，故三身无有分离；自性增长为智慧的智慧，故智慧无有分离；大悲增长为事业，故大悲没有间断。如《虚空明点》中说：“本体空明智慧身，自性大悲无偏颇，无别大者本已佛。”又说：“执著名相的轮回清净，智慧身自身于义中增长，也称彼为佛。”如是说。（627）《幻化道次第》中说：对具有遗留和无有遗留进行颠倒解说，是舍弃异熟的身体所依，成就无漏之身，故没有由生身体的遗留是无遗留；具有遗留是，由生身体转变为无漏智慧之身，故具有由生身体的遗留，因此如此称呼。第二义，以中等精进舍弃中阴而成佛的口诀有四，第一，中阴的体性是：除了基础界本来清净之外，所有显现都是中阴的状态，基础显现增长为智慧的显现分是清净法性的中阴，错乱显现包含六道的一切法是无清净错乱的中阴，那也是从界本来清净中显现，且未在显现基础界中圆满的具有种子的心是中阴。第二，分类是：《现观庄严论》中说：“若分有四种。”（628）如是说。
English
Perfected in virtues. As it is said. Third, showing the way to liberation of the fruit, there are two: the common and the special way of liberation. The first is: In the 'Vast Expanse of Clarity', it says: "The person who sees the truth, from the first ground to the sixteenth, arises through gradual practice, it is the way to obtain the qualities and fruits of other and door-showing states." As it is said, gradually ascending the grounds, abandoning the physical aggregates with residue and becoming enlightened (626), In the 'Mirror of the Heart', it says: "Manifestly complete enlightenment is the arising of light, sound, body, relics and earth tremors, and so on." As it is said. The second is: In that very text, it says: "Truly completely enlightened is the enlightenment without residue of aggregates." As it says, subtle and coarse afflictions, and all the heaviness of the elemental body are purified, and the essence expands into the body, so the three bodies are inseparable; the nature expands into the wisdom of knowledge, so wisdom is inseparable; compassion expands into the activity of deeds, so compassion is uninterrupted. As it says in the 'Vast Expanse of Clarity': "Essence empty-clear wisdom body, nature compassion impartial, inseparably great, primordially enlightened." And: "The samsara of grasping at signs is purified, the wisdom body itself expands in meaning, that is also called Buddha." As it is said. (627) In the 'Illusion Array of Stages', it says: The explanation of residue and non-residue in reverse order is: abandoning the body support of maturation and accomplishing the uncontaminated body, so the absence of residue of the elemental body is non-residue; residue is: the elemental body is transformed into the uncontaminated wisdom body, so it is called that because it has residue of the elemental body. The second meaning, the instruction on becoming enlightened by abandoning the intermediate state with medium diligence, has four parts: first, the nature of the intermediate state is: all appearances other than the ground-essence primordial purity are the state of the intermediate state, the appearance of the ground-appearance arising as wisdom is the pure intermediate state of reality, the deluded appearance encompassing all phenomena of the six realms is the impure intermediate state of delusion, that also arises from the essence of primordial purity, and the mind with seeds that has not been perfected in the essence of the arising ground is the intermediate state. Second, the classification is: In the 'Consequence', it says: "If classified, there are four aspects." (628) As it is said.