Tibetan
ལ་བརྟེན་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ངང་གིས་ཆགས། །གསེར་གྱི་རི་ལ་བརྟེན་པའི་བྱ། །གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་དུ་འགྱུར། །སྐྱོན་ཡོན་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། །བག་ ཡོད་དྲན་པས་བྱ་བ་ཀུན། །བྱེད་ན་སྐྱོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །བྱ་བ་མ་ཡིན་མི་བྱེད་ཅིང་། །བྱ་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ངང་གིས་འཇུག །བློ་ལྡན་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དེ། །གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ཀུན་ལ་ བྲིན། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཤེས་སོ་ཞེས། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་བརྩོན་མི་འདོར། །འབད་པ་མེད་པར་ཏིལ་དག་ལས། །ཏིལ་མར་འབྱུང་བར་ག་ལ་སྲིད། །ཕ་ཡིས་བུ་ལ་ཇི་ལྟ་བར། །རྗེ་དཔོན་འཁོར་ལ་བྱམས་གྱུར་ན། ། 4-821 བུ་ཡིས་ཕ་ལ་ཇི་ལྟ་བར། །འཁོར་ཀྱང་རྗེ་དཔོན་དེ་ལ་དགའ། །དེ་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཆེ་འདོད་ན། །ཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འབད། །རྗེ་དཔོན་མགུ་བར་བྱས་པའི་བྲན། །དཔོན་དུ་འགྱུར་བར་མ་ མཐོང་ངམ། །སྤྱི་ཡི་དཔོན་དུ་བཀོས་གྱུར་ནས། །སྒོས་ཀྱི་དགའ་བདེ་སྐྱོང་བ་དེ། །ང་ནི་བྲམ་ཟེ་གཙང་མ་ཞེས། །ཁྱི་ཤ་ཟ་དང་ཅི་མི་མཚུངས། །འཁོར་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པ་དང་། །སྲོལ་ངན་གསར་ པ་མི་འཛུགས་ཤིང་། །ལུགས་བཟང་རྙིང་པ་སྐྱོང་བ་དེ། །རྗེ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན། །ཉེ་འཁོར་ཡུལ་ཕྱོགས་བདེ་བ་དེ། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །མཚོ་ལ་པདྨ་རྒྱས་པ་དེ། །མཚོ་ཡི་ ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནམ། །ཉེ་འཁོར་ཡུལ་ཕྱོགས་བརླག་གྱུར་ན། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ངན་པའི་རྟགས། །ལྗོན་ཤིང་ཡལ་ག་མེད་པ་དེ། །ལྗོན་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །རྗེ་དཔོན་ངན་པ་རང་འདོད་ཅན། ། ཡོད་ན་ཉེ་འཁོར་རང་གིས་འཇོམས། །ཁ་ཟས་ངན་པས་ལུས་པོ་ཉིད། །འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། །ཡུལ་ཕྱོགས་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་གྱུར་ན། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་པའི་རྒྱུ། །སྐྱེ་ཆུ་མེད་པའི་ཁྲུས་ ཀྱི་རྫིང་། །ངེས་པར་སྐམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར། །ཡུལ་ཕྱོགས་དཔལ་འབྱོར་རྒྱས་གྱུར་ན། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱུ། ། ལྗོན་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ལ། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། 4-822 རྗེ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་འཁོར། །ལེགས་པར་བསྐྱངས་ལ་རན་ཙམ་བསྡུ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཀུན་ཀྱང་བདེ། །གཞན་དུ་རང་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཉེ་འཁོར་བརླག་པར་བྱེད་པ་ནི། །ལྗོན་ཤིང་སོལ་བར་བྱས་ པ་ལ། །མེ་ཏོག་འདོད་དང་ཅི་མི་མཚུངས། །སྨིན་ཤིང་མྱུ་གུ་བཅད་པ་དང་། །སྡོང་པོར་སྨིན་དུ་བཅུག་པ་གཉིས། །གང་ཞིག་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དེ། །ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཀུན་ལ་སྦྱར། །དཔོན་པོ་ངན་ པ་ལ་ལ་དག །རང་གིས་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། །སློབ་མ་གཞན་དུ་སློབ་གཉེར་ལ། །འགྲོ་ན་དེ་ལ་འཁོན་དུ་འཛིན། །རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་མེད་བཞིན་དུ། །གཞན་གྱི་དཔོན་ལ་དགའ
Chinese
若依良善为所依，其之功德自增长。 如鸟栖于金山上，亦将变为金色相。 以辨善恶之智慧，详察前后诸端倪。 以慎与念行诸事，必将背离诸过失。 不应为者切莫为，应为之事自趋之。 智者所积诸福德，无论行至皆悦意。 知晓往昔所积福，诸事勤勉不轻舍。 若不勤勉加努力，何能从 तिल (藏文，梵文天城体，til，梵文罗马拟音，tila，芝麻)中，榨取出 तिल तैल् (藏文，梵文天城体，tail，梵文罗马拟音，taila，麻油)来呢？ 如父慈爱其子般，君主亦应爱护臣。 如子敬爱其父般，臣民亦应悦于君。 是故若欲自身尊，当一心一意利他人。 侍者若能悦君主，未见其能为君乎？ 若被立为大众首，却图私乐自享受。 我乃清净婆罗门，啖食犬肉何不同？ 不分亲疏待臣民，不立恶俗创新规。 维护既有之良俗，乃是君主之要务。 近邻安乐国泰平，乃是君主之功德。 莲花盛开于湖中，岂非湖泊之功德？ 近邻衰败国倾颓，乃是君主之恶兆。 树木若无枝与杈，亦成树木之过失。 君主若为恶劣者，自私自利害近邻。 不洁饮食损自身，岂非如是之道理？ 若令国富民衰败，亦是君主衰败因。 无水之池塘，终将干涸无疑。 若令国富民亦强，亦是君主财富源。 树木若能繁荣盛，累累硕果自天成。 是故国王及诸众，君主应善待其臣。 妥善治理适度取，如是行之皆安乐。 反之若为谋私利，荼毒近邻实不该。 犹如欲从焦炭树，寻觅鲜花一般难。 砍伐幼苗与培育成树，二者之中孰益大？ 明辨之后施于众，劣主无能善治理。 若有学子欲他去，求学深造心生恨。 自身无有真才学，反嫉他人之贤能。
English
If one relies on goodness, one's merits will naturally increase. Like a bird perched on a golden mountain, it will also turn golden in color. With the wisdom to discern good and evil, carefully examine all aspects, past and future. If all actions are performed with mindfulness and care, one will surely turn away from faults. Do not do what should not be done; what should be done will naturally be pursued. The merits accumulated by the wise bring joy wherever they go. Knowing the merits accumulated in the past, be diligent in all matters and do not abandon them lightly. If one does not diligently exert effort, how can one extract तेल (藏文，梵文天城体，tail，梵文罗马拟音，taila，sesame oil) from तिल (藏文，梵文天城体，til，梵文罗马拟音，tila，sesame) without effort? As a father loves his son, so should a ruler cherish his subjects. As a son respects his father, so should subjects be pleased with their ruler. Therefore, if you wish to be respected, strive wholeheartedly for the benefit of others. Has it not been seen that a servant who pleases his master may become a ruler? If one is appointed as the leader of the people but seeks only personal pleasure and enjoyment, Is it not like saying, 'I am a pure Brahmin,' while eating dog meat? Treat subjects without favoritism, do not establish evil customs or create new rules. Maintaining the good customs of the past is the duty of rulers. The peace of the neighborhood and the prosperity of the country are the merits of the ruler himself. Is not the blooming of lotuses in a lake the merit of the lake? The ruin of the neighborhood and the decline of the country are signs of the ruler's wickedness. A tree without branches and twigs becomes a fault of the tree itself. If a ruler is wicked and selfish, he will destroy his neighbors himself. Does not unclean food harm the body itself? If the wealth of the country declines, it is also a cause of the ruler's decline. A pond without water will surely dry up. If the wealth of the country increases, it is also a source of the ruler's wealth. If a tree flourishes, fruits will ripen continuously. Therefore, kings and all rulers should treat their subjects well. Govern them well and collect taxes moderately; if done in this way, all will be happy. Otherwise, to destroy one's neighbors for the sake of personal gain is like desiring flowers from a charred tree. Cutting off seedlings versus nurturing them into trees—which is more beneficial? Discern this and apply it to all. A bad ruler cannot govern well. If a student wants to go elsewhere to study, he harbors resentment. Being without true talent himself, he is jealous of the abilities of others. -------------------------------------------------------------------------------- ་བ་དེ། །རང་
Tibetan
ཉིད་མིག་དང་མི་ལྡན་པར། །གཞན་གྱི་ལོངས་འཁྲིད་བྱེད་དང་མཚུངས། །དཔོན་ངན་དཔོན་དུ་བཀོས་པ་ནི། །ཕུང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཝ་སྐྱེས་རྒྱལ་པོར་བཀོས་པ་ཡིས། །ཕུང་བར་གྱུར་ཅེས་ཀུན་ཀྱང་ གླེང་། །དཔོན་ངན་གཡོག་ངན་འཚོགས་གྱུར་ཏེ། །རེ་ཞིག་དཔལ་འབྱོར་རྒྱས་གྱུར་ཀྱང་། །སྒོ་ང་མཁའ་ལ་འཕངས་པ་ལྟར། །གདོན་མི་ཟ་བར་བརླག་པར་འགྱུར། །བློ་ལྡན་བྱ་བ་ཀུན་ལ་བརྩོན། །བག་ཡོད་ལེགས་པར་ གཏོང་བ་དེ། །འདི་དང་གཞན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི། །དཔལ་འབྱོར་ཀུན་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །ལོངས་སྤྱོད་སྤྱད་པས་མི་འཛད་དེ། །བསོད་ནམས་བཟད་ན་འཛད་པར་འགྱུར། །ཁྲོན་ཆུ་བཅུས་པས་མི་འཛད་ཀྱི། །སྐྱེ་རྒྱུན་ཟད་ན་འཛང་པར་འགྱུར། ། 4-823 བསོད་ནམས་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཐབས་དང་འབད་པ་སྟོང་དག་གིས། །བསྒྲུབ་ཀྱང་ཕུན་ཚོགས་མི་འབྱུང་ཞིང་། །དེ་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དག་ལ་འབད། །འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་ཀུན་གྱིས་བསྟོད། །ཕ་རོལ་དུ་ནི་ཆོས་ ཀྱིས་བདེ། །ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ། །མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བླང་དོར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། ༈ །། ༄། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པ། ལུང་དང་རྟོགས་པ་ གཉིས་ལྡན་པའི། །མཁས་པ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་བྱས་པ་ཡིས། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །གསལ་དག་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིས། །ཀློག་ལ་མཁས་པའི་མཁས་པ་དེ། །ཡོན་ཏན་ ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། །བསྟན་བཅོས་མཁས་པའི་གཞི་མ་ཡིན། །མ་འདྲེས་སྙོམས་དང་མགྱོགས་པ་དང་། །ཚད་ལྡན་ཡི་གེ་དག་པ་ཡིས། །རང་གི་རྟོགས་པ་མི་བརྗོད་ཅིང་། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྤེལ་བར་བྱེད། ། གནས་བརྒྱད་ཚོགས་གསུམ་ལ་སོགས་པ། །སྒྲ་ཡི་བྱེད་པ་ཤེས་གྱུར་ནས། །མ་འབྲེལ་འགལ་བཟློས་མེད་པ་ཡི། །སྙན་དངགས་སྡེབས་སྦྱོར་ཤེས་པར་འགྱུར། །འགལ་འབྲེལ་སྟོབས་ལས་འོང་བ་ཡིས། །རྣམ་དག་རིགས་པའི་དོན་ མཐོང་ན། །རྒོལ་ངན་ཀླན་ཀས་མི་འཇིགས་ཤིང་། །ཡིད་ཆེས་ལྟ་བ་སྙེད་པར་འགྱུར། །སྡེ་བཞིའི་ལུང་དང་ལུང་འགྲེལ་གྱི། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲོག་ལྟར་འཛིན་པ་དེ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན། ། 4-824 ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི། །སྡེ་སྣོད་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དེ། །རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་རྨོངས་པ་མེད། །འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་མ་ལུས་པ། །ལེགས་པར་སྟོན་པ་མངོན་ པའི་ཆོས། །ཤེས་ན་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི། །ཐ་སྙད་ཀུན་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །ཚད་ལྡན་བླ་མ་བསྟེན་པ་དང་། །བློ་ལྡན་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ་དང་། །དད་ལྡན་ཡུན་དུ་སྦྱངས་པ་ལས། །ཆོས་ལྡན་གང་ ཟག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞིར་བྱ
Chinese
那就像自己没有眼睛，却要引导别人一样。任用恶人为官，只会导致毁灭。就像任命狐狸为王，最终导致灭亡一样，人人都这么说。恶官和坏仆聚集在一起，即使一时财富增加，也像鸡蛋抛向空中一样，不会被鬼吃掉也会被毁掉。 有智慧的人努力做好一切事情，谨慎行事，这样的人，今生来世都能享用一切财富。财富不会因为使用而耗尽，福德耗尽才会耗尽。井水不会因为汲取而耗尽，源头断绝才会耗尽。 对于没有福德的人，即使运用各种方法和努力，也不会产生圆满的结果，因此要努力积累福德。在世间，会受到所有人的赞扬；在来世，会因佛法而快乐。具备这两种功德的人，总而言之，就是通晓世事的人。《处世明镜》中，通晓世事品第六。 依靠兼具经教和证悟的智者，广泛闻法，就能精通一切经论。清晰明了、毫无障碍地精通阅读的人，是所有功德的根本，是精通经论的基础。不混淆、均衡、快速，以及符合标准、文字正确，这样既不扰乱自己的理解，又能增进他人的功德。 通晓八个语基、三个语组等语音的运用，就能理解没有关联、没有矛盾、没有重复的优美诗歌的组合。如果能从关联和力量中看到纯正理性的意义，就不会害怕恶劣辩论者的诽谤，并能获得坚定的见解。 对于四部（律、经、论、般若）的经教和经教的注释，不迷惑，像保护生命一样守护戒律的人，就是如来教法的拥有者。精通极其广大的大乘经典的人，对于佛子菩萨的一切行为都不会迷惑。如果能通晓完整阐释轮回和涅槃一切现象的阿毗达磨，就能精通如来所有经典的术语。 依靠具格的上师，听闻智者的论藏，以信心长期修学，就能产生具法之人。以清净的戒律为基础
English
It is like guiding others when you yourself have no eyes. Appointing a bad person as an official only leads to destruction. Just as appointing a fox as king leads to ruin, everyone says. When bad officials and bad servants gather together, even if wealth increases for a while, it is like throwing an egg into the sky; it will be destroyed without being eaten by demons. A wise person strives to do all things well and acts with caution. Such a person will enjoy all wealth in this life and the next. Wealth is not exhausted by use, but by the exhaustion of merit. Well water is not exhausted by drawing, but by the exhaustion of its source. For a person without merit, even with various methods and efforts, perfect results will not arise. Therefore, strive to accumulate merit. In this world, one will be praised by all; in the next, one will be happy through the Dharma. A person who possesses these two qualities, in short, is one who understands the world. Chapter Six of 'The Mirror of Worldly Conduct': Understanding the World. By relying on wise people who possess both scripture and realization, and by widely hearing the Dharma, one can become proficient in all scriptures. A person who is proficient in reading with clarity, purity, and without obstruction is the root of all virtues and the foundation of proficiency in scriptures. Without mixing, with balance, speed, and accurate letters that meet the standards, one neither disturbs one's own understanding nor increases the virtues of others. By understanding the application of the eight bases of language, the three groups of words, and so on, one can understand the composition of beautiful poetry that is without connection, contradiction, or repetition. If one can see the meaning of pure reason arising from connection and strength, one will not fear the slander of bad debaters and will gain firm views. Without being confused about the scriptures and commentaries of the four divisions (Vinaya, Sutra, Abhidharma, and Prajna), and guarding the precepts as one's life, one is the owner of the Buddha's teachings. A person who is proficient in the vast Mahayana scriptures will not be confused about all the actions of a Bodhisattva. If one understands the Abhidharma, which fully explains all phenomena of samsara and nirvana, one will be proficient in all the terms of the Buddha's scriptures. By relying on a qualified lama, hearing the collections of wisdom, and studying diligently with faith for a long time, a person endowed with Dharma will arise. With pure morality as the foundation --------------------------------------------------------------------------------