Tibetan
ས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དེ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ བྱ། །སེམས་ལ་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །མ་ཚང་མེད་པར་གསན་གྱུར་ཀྱང་། །ཧ་ཅང་དབུལ་དང་ཆ་ལུགས་ངན། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་བརྙས་པར་འགྱུར། །ཧ་ཅང་གསོག་ལ་ཞན་པ་ཡང་། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ མི་བྱ་སྟེ། །སྦྲང་མས་བསགས་པའི་སྦྲང་རྩི་ལྟར། །གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པ་མི་ཤེས་སམ། །ཅུང་ཟད་བསགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་། །ཆུད་ཟོས་ཉིད་དུ་མི་བཏང་སྟེ། །ཙན་དན་སོལ་བར་བསྲེགས་པ་ལྟར། །རང་གཞན་ཀུན་ལ་མི་ཕན་ཕྱིར། ། 4-813 དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། །མེ་ཏོག་རྒྱས་པའི་ཅོད་པཎ་ལྟར། །ཀུན་གྱིས་མགོ་ལ་འཁུར་བ་དང་། །ནགས་སུ་དེངས་བ་ལྟ་བུར་གསུངས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བླང་དོར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། དམ་ པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། ༈ །། ༄། །མཁས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་ཡི། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །འཇུག་དང་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ལ། །བླང་དོར་བྱེད་ན་མཁས་པ་ཡིན། །དོན་དང་ བྱ་བ་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་། །ལུང་རིག་མན་ངག་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཞུམ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་དེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །འཛིན་སྤྱོད་དྲན་པ་ལ་སྦྱངས་ཏེ། །རྩོམ་བཤད་རྩོད་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ། བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་བསླུ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། །འབད་པ་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་འགྲུབ། །གཞན་གྱིས་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ ཏན་ཡིན། །ལེགས་ཉེས་སྤྱོད་པའི་བློ་གྲོས་དང་། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱིས། །མཁས་རྣམས་བྱ་བ་གང་སྒྲུབ་ཀྱང་། །སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་ཀུན་མཐར་ཕྱིན། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་དང་། །མདོ་རྒྱུད་བསྟན་ བཅོས་གདམ་པར་བཅས། །དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །མཁས་རྣམས་ལེགས་བཤད་དགའ་སྟོན་འགྱེད། །མེ་ཏོག་དག་ལ་བུང་བ་ལྟར། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པས་ཤེས། །ཆུ་ལྡན་མཚོ་ལ་ངང་པ་ལྟར། །མཁས་པའི་དྲུང་ན་མཁས་པ་འཁོར། ། 4-814 བླུན་པོ་ལ་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་དང་། །མཁས་ལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་མཐོང་ནས། །ཤིན་ཏུ་རྒས་པར་གྱུར་ཚེ་འང་། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་རིག་པ་འཚོལ། །རྒྱ་མཚོ་དག་ལ་ཆུ་བོ་དང་། །བུད་མེད་འཕྱོན་མ་སྐྱེས་ པ་དང་། །བླུན་པོ་ནོར་གྱིས་མི་ངོམས་ལྟར། །མཁས་པ་རིག་པས་ངོམས་པ་མེད། །ལུས་དང་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ། །ལྟོས་མེད་དམ་ཆོས་འཚོལ་བ་དེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། །བླུན་པོ་རྣམས་ ལ་ཡོད་རེ་ཀན། །ཤིན་དུ་དབུལ་བའི་མཁས་པ་ལ། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་སྨོན་གྱི། །དཔལ་འབྱོར་རྒྱས་པའི་བླུན་པོ་ལ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་སྨོན་པ་མེད། །ཆར་རྣམས་ཕལ་ཆེར་རི་ལ་འབབས། །ཆོས་ པ་ཕལ་ཆེར་ཚེ་འདིར་འཁོར། །དཔལ་འབྱོར་ཕལ་ཆེར་བླུན
Chinese
以行善来成就，是贤者们恒常所为， 心中具备贤者的所有功德，即使没有完全听闻， 过于贫穷和衣着简陋，也会被众人轻视。 过于吝啬积攒也是贤者们不应做的， 就像蜜蜂积攒的蜂蜜，难道不知道会被他人享用吗？ 即使稍微积攒的财富，也不应浪费， 就像檀香被烧成木炭，对自他都没有利益。 贤者的行为，就像鲜花盛开的花环， 被众人戴在头上，又像在森林中嬉戏一般。 《正法论典·取舍明镜》中，阐述贤者本性的章节，第三章结束。 《正法论典·取舍明镜》中，阐述智者本性的章节，第四章： 智者们所遵循的，是对所有知识都不迷惑， 对于应该进入和应该避免的事情，能够做出取舍，这就是智者。 无论做什么事情，因为具备经文、理性和诀窍， 没有沮丧和恐惧，这是智者们的行为准则。 通过学习掌握记忆和运用，凭借写作、讲解和辩论的光芒， 使佛法得以彰显，这是智者们的行为。 不会被他人欺骗，用很小的努力就能成就大事， 不接受他人的支配，这是智者们的功德。 凭借辨别善恶的智慧，以及正念、正知和谨慎， 智者们无论做什么事情，都能做到没有过失，功德圆满。 贤者们的行为，以及经、律、论的教诲， 通过比喻和各种论证，智者们乐于宣讲妙法。 就像蜜蜂依附鲜花一样，智者的功德只有智者才能了解。 就像天鹅聚集在充满水的湖泊一样，智者的周围总是围绕着智者。 愚者只会看到过失，而智者则能看到一切功德， 即使到了非常年老的时候，智者们仍然在寻求知识。 就像河流汇入大海，妓女贪恋男色， 愚人永远无法满足财富一样，智者永远不会满足于知识。 不顾惜身体、生命和财富，寻求正法， 这是智者们的特点，愚者们是很难做到的。 对于非常贫穷的智者，智者们会心生羡慕， 对于拥有财富的愚者，即使片刻也不会羡慕。 雨水大多降落在山上，修行者大多为了今生， 财富大多聚集在愚人手中。
English
Accomplishing through virtuous deeds is what the noble ones always do, Having all the qualities of the noble ones in their hearts, even if not fully heard, Being too poor and having poor attire will be despised by all. Being too stingy in accumulating is also not what the noble ones should do, Like the honey accumulated by bees, don't you know it will be enjoyed by others? Even a little accumulated wealth should not be wasted, Like sandalwood burned into charcoal, it is not beneficial to oneself or others. The conduct of the noble ones is like a garland of blooming flowers, Worn on the head by all, and like frolicking in the forest. In 'The Mirror of Discernment: A Treatise on Law,' the chapter on explaining the nature of the noble ones, Chapter Three ends. In 'The Mirror of Discernment: A Treatise on Law,' the chapter on explaining the nature of the wise, Chapter Four: What the wise ones follow is not being confused about all knowledge, Being able to choose what should be entered and what should be avoided, this is the wise one. No matter what is done, because of having scripture, reason, and key instructions, Without frustration and fear, this is the code of conduct for the wise ones. Through learning to master memory and application, with the light of writing, explaining, and debating, Making the Dharma manifest, this is the action of the wise ones. Not being deceived by others, accomplishing great things with little effort, Not accepting the control of others, this is the merit of the wise ones. With the wisdom to discern good and bad, and with mindfulness, awareness, and caution, Whatever the wise ones do, they can do it without fault, with perfect merit. The actions of the noble ones, and the teachings of the Sutras, Vinaya, and Shastras, Through metaphors and various arguments, the wise ones are happy to proclaim the wonderful Dharma. Like bees clinging to flowers, the merits of the wise can only be understood by the wise. Like swans gathering in a lake full of water, the wise are always surrounded by the wise. Fools only see faults, while the wise see all merits, Even when they are very old, the wise are still seeking knowledge. Like rivers flowing into the sea, prostitutes craving men, Fools can never be satisfied with wealth, just as the wise are never satisfied with knowledge. Disregarding body, life, and wealth, seeking the true Dharma, This is the characteristic of the wise, which is difficult for fools to do. For the very poor wise, the wise will feel admiration, For the wealthy fool, they will not envy even for a moment. Most of the rain falls on the mountains, most practitioners are for this life, Most of the wealth gathers in the hands of fools. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་ལ་འགོ །མཁས་པ་ཕལ་ཆེར་དབུལ་པོར་གནས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ལ། །ཐམས་ཅད་དགའ་བར་མ་ངེས་ཏེ། །ཕལ་ཆེར་གསོན་པ་ལ་དགའ་ ཡང་། །ལ་ལ་ལྕེབ་ནས་འཆི་བ་མཐོང་། །འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དག་ལ་དགའ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བ་ན། །ནུབ་མཐོང་མིན་པ་ཀུན་ཀྱང་དགའ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ སྐྱེ་བོས་ཀྱང་། །ཀུན་ལ་ཕན་པར་མ་ངེས་ཏེ། །ཟླ་བ་རྒྱས་པའི་འོད་ཟེར་ཡང་། །པདྨོའི་ཚལ་ལ་འཕྲོད་མི་འགྱུར། །མཁས་པ་གཞན་གྱིས་མ་བཅོལ་ཞིང་། །མི་དགོས་པ་དང་མི་ཕན་པ། །ལོང་བ་འོན་ལྐུགས་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། ། 4-815 དམན་ས་བཟུང་ནས་རང་སེམས་སྦྱོངས། །དགོས་ཤིང་བབ་ལ་ཕན་གྱུར་ན། །མ་བཅོལ་ཡང་ནི་གཞན་དག་ལ། །ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །ཕན་པའི་གྲོགས་དང་གདམས་པ་སྟོན། །གཞན་དག་བདག་ལ་མི་ ཉན་ཅིང་། །སྨོད་ཀྱང་མཁས་པ་མི་ཁྲོ་སྟེ། །སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བ་ལ་ཡང་སྨོད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་བསྟོད་གྱུར་ཀྱང་། །མཁས་པ་དྲེགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། །བདག་ལ་སྨོད་ པ་གཞན་ཡོད་ཅིང་། །བསྟོད་པ་གཅམ་བུ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པས་མཁས་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས། །མཁས་པ་མཁས་པའི་གཏམ་ལ་དགའ། །མཁས་པས་བདག་གཞན་ཉེས་པ་སེལ། །མཁས་པ་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་ལ་མཁས། །བླུན་ པོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡིས། །ལེགས་པར་སྒྲོས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཁས་པ་ཡིས། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད། །དེ་བཞིན་བླུན་པོས་ལོ་བརྒྱ་རུ། །འབད་པས་སྦྱངས་ཀྱང་མ་ཤེས་ པའི། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁས་པ་ཡིས། །ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལ་ལེགས་པར་རྟོགས། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པའི་ནོར། །མཁས་པའི་གཉེན་ཡང་མཁས་པ་སྟེ། །མཁས་པ་ཡང་རབ་དགའ་བ་སྐྱེས། །མཁས་པས་གཞན་དག་ མཁས་ལ་སྦྱོར། །མཁས་པ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་བྱེད་པ་དང་། །ཚུལ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལས། །མཁས་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བླང་དོར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། 4-816 མཁས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། ༈ །། ༄། །སྤེལ་མ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པ། ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་མཛའ་བོ་བས། །བློ་ལྡན་དགྲ་བོ་མཆོག་ཅེས་བཤད། །ཕན་འདོད་བླུན་པོས་ཕ་མགོ་བརྡུང་། །བློ་ལྡན་དགྲ་བོས་སྐྱབས་པ་མང་། །ངན་ པ་གཅིག་གིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱིས། །ཡུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཕུང་ལ་སྦྱོར། །ལྗོན་ཤིང་གཅིག་ལ་མེ་མཆེད་པས། །ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་བསྲེག་པར་བྱེད། །དམ་པ་གཅིག་གི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། །ཡུལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བདེ་ལ་ སྦྱོར། །ཉི་མ་གཅིག་གསི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ལོ་ཏོག་ཀུན་ཀྱང་སྨིན་པར་བྱེད། །མཁས་པ་གཅིག་གིས་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །རྒོལ་བ་ངན་པ་ཀུན་ཀྱང་འཇོམས། །སེངྒེ་གཅིག་གིས་ང་རོ་ཡིས། །རི་དྭགས་ཀུན་ཀྱང་སྐྲག་ པར་བྱེད། །དོན་དང་ད
Chinese
通常情况下，智者多安于贫困。 拥有才华的智者，并非一定受人喜爱。 多数人喜欢活着，但也有人因诽谤而死。 然而，大多数人，都喜欢有才华的人。 当太阳升起时，所有看不到西方的人都会感到高兴。 有才华的人，也并非一定对所有人都有益。 即使是满月的月光，也未必适合所有的莲花池。 智者不接受他人的委托，对于不需要和无益的事情，以及对于聋哑痴呆之人，保持谦逊，净化自己的内心。 如果事情是需要的、合适的且有益的，即使没有被委托，也要以无畏的心，为他人提供有益的帮助和建议。 即使他人不听从我的建议，甚至诽谤我，智者也不会生气。 因为众生的喜好各不相同，甚至连佛陀也会受到诽谤。 如果他人赞扬我，智者也不会因此而骄傲。 因为总有人会诽谤我，而且赞扬也可能是虚假的。 智者能见到和听到智者，智者喜欢智者的话语。 智者能消除自己和他人的过错，智者擅长积累功德。 即使成百上千的愚人，详细地描述，也无法理解的事情，智者瞬间就能理解。 同样，愚人即使花费一百年的时间，努力学习也无法理解的知识，智者片刻就能完全领悟。 智者的才华是智者的财富，智者的朋友也是智者。 智者也能获得极大的快乐，智者也能引导他人变得聪明。 依靠智者，广泛地听闻，如理地分别思维，就能产生智慧，成为智者。 《辨别取舍的明镜——处世论》中，第四品“智者之性”完。 第五品“兼说” 与极其愚蠢的朋友相比，有智慧的敌人更好。 想要提供帮助的愚人会打自己的头，而有智慧的敌人会提供更多的保护。 一个恶人以残暴的手段，使许多地方遭受破坏。 一棵树燃起火焰，就能烧毁整个森林。 一位圣人的恩德，能使所有地方都获得安乐。 一轮太阳的光芒，能使所有的庄稼成熟。 一位智者以智慧，能战胜所有的恶敌。 一头狮子的吼声，能使所有的野兽都感到恐惧。 意义和……
English
Generally, scholars are content with poverty. A scholar with virtues is not necessarily liked by everyone. Most people like to live, but some die from slander. However, most people like those with virtues. When the sun rises, everyone who cannot see the west is happy. A virtuous person is not necessarily beneficial to everyone. Even the light of the full moon may not suit all lotus ponds. A wise person, without accepting others' commissions, for unnecessary and unhelpful matters, and for the deaf, mute, and foolish, maintains humility and purifies their own mind. If something is needed, appropriate, and beneficial, even without being commissioned, one should, with a fearless mind, offer helpful assistance and advice to others. Even if others do not listen to me or even slander me, a wise person will not be angry. Because sentient beings have diverse preferences, even the Buddha is slandered. If others praise me, a wise person will not become arrogant. Because there will always be others who slander me, and praise may be false. A wise person can see and hear other wise people, and a wise person enjoys the words of other wise people. A wise person can eliminate their own and others' faults, and a wise person is skilled at accumulating merit. Even if hundreds and thousands of fools describe something in detail, they cannot understand it, but a wise person can understand it in an instant. Similarly, all the knowledge that a fool cannot understand even after studying diligently for a hundred years, a wise person can fully comprehend in a moment. A wise person's virtue is their wealth, and a wise person's friend is also a wise person. A wise person can also experience great joy, and a wise person can guide others to become wise. By relying on wise people, listening extensively, and properly contemplating, one can generate wisdom and become wise. The fourth chapter, 'The Nature of the Wise,' from 'The Mirror of Discernment: A Treatise on Conduct,' is complete. Chapter Five: Combined Teachings A wise enemy is better than a very foolish friend. A fool who wants to help will hit his own head, while a wise enemy will provide more protection. One evil person, with cruelty, subjects many places to destruction. A fire spreading to one tree can burn down an entire forest. The kindness of one noble person brings happiness to all places. The light of one sun ripens all crops. One wise person, with wisdom, can defeat all evil adversaries. The roar of one lion frightens all the wild animals. Meaning and... --------------------------------------------------------------------------------