Tibetan
སོ། །དེ་ནས་ཡུམ་ལུས་མི་བདེ་བ་གང་ཡང་མེད་པ། འགུལ་བ་དང་། འཕར་བ་དང་། འཁྲིག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་དང་། ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། ལུས་ཡང་ལ་བདེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་དགུ་ངོ་དང་བཅུ་ན་ཕོ་བྲང་བྲག་དམར་དུ་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐུ་བལྟམས་སོ། །དེ་ཡང་ཚེམས་དུང་སོ་ཁོར་མོར་ཡོད་པ། 3-196 དབུ་སྐྲ་མཐོན་མཐིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ། ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ལྷའི་སྲས་ལྟ་བུ་ཞིག་རྟའི་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་སྐར་མ་རྒྱལ་གྱི་ནམ་ལངས་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་སོ། །མཚན་ཁྲི་སྲོང་ ལྡེའུ་བཙན་དུ་གསོལ། དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་དགུང་ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ལ། སྣ་ནམ་པའི་ཞང་ཁྲོམ་པ་སྐྱེས་དང་། སྣ་ནམ་པ་རྣམས་རྒྱལ་བུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ངེད་ཀྱི་ཚ་བོ་ཡིན་ཟེར་ནས། རྒྱ་ མོ་ལ་དབང་ཆེ་བྱས་རྒྱལ་བུ་འཕྲོག་ཏུ་བྱུང་པ་ལས། དེར་རྒྱལ་བློན་ཀུན་ཉི་མ་གཅིག་ཚོགས་ནས་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བུ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་མ་རྒྱ་མོ་ཡིན་ནམ། སྣ་ ནམ་པའི་སྲས་ཡིན་ངོས་འཛིན་བཅུག་པ་ལས། སྲས་རྒྱལ་བུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ན་རེ། གྲལ་རིམ་གྱིས་ཕྱག་གཡས་གདེངས་ཏེ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་རྒྱ་ཚ་ལ། །སྣ་ནམ་ཞང་གི་ཅི་ཞིག་བགྱི། །ཞེས་ གྲལ་རིམ་གྱིས་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ནས་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞིང་། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་ན། ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་སྐུ་འདས་ནས་དགུང་དུ་གཤེགས་སོ། །སྲས་རྒྱལ་བུ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ རྒྱལ་སར་མངའ་གསོལ་ཏེ་ཇོ་མོ་གསུམ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ནི། ཚེ་སྤོང་ཟ་མེ་ཏོག་སྒྲོལ། ཕོ་ཡོངས་ཟ་རྒྱལ་མོ་བཙུན་དང་། འབྲོམ་ཟ་བྱང་ཆུབ་སྨན་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ནས་ལོ་བདུན་འབངས་དང་། 3-197 སོ་ཚིགས་ཕྱིའི་སོ་ཁ་བསྲུང་བ་དང་། ནང་གི་སོ་ཚིགས་འཛིན་ཞིང་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་སོ། །དེ་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་གླང་གི་ལོ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བྱ་བའི་ཐུགས་དགོངས་སྐྱེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཀྱང་། བོད་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་དམ་པའི་ཆོས་མང་པོ་བསྒྱུར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་པ་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་ནས་བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ མཛད་འདུག་པས། ད་ནི་ངས་ཀྱང་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས་པ་འདུག་པས། དེ་ཡང་ཐོག་མར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་རྟེན་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ བྱེད་པའི་ས། རྒྱལ་པོ་ང་རང་གི་ཐུགས་དམ་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་དགོས་པར་དགོངས་ཀྱང་། བློན་པོ་རྣམས་གདུག་པ་ཆེ་ཞིང་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནག་པ་ལས། དེ་ལ་ཐབས་འཁོས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ ནས་མཛད་པ་ནི། རྒྱལ་བློན་ཐམས་ཅད་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། སྔོན་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་སྲོ
Chinese
于是（王后）感到非常喜悦。 之后，王后的身体没有任何不适，没有动摇、跳动或性行为等情况发生，意识清晰，身体轻盈舒适，烦恼也不再产生。 此后，在九个月零十天的时候，王后在布达拉宫的红宫（Phobrang Drakmar）安然无恙地生下了王子赤松德赞（Trisong Detsen）。 他生来就长着整齐洁白的牙齿，头发呈深蓝色并向右盘旋，非常俊美，宛如天子一般。他出生于马年春季第一个月的吉日黎明，太阳升起之时。 他的名字被命名为赤松德赞（Trisong Detsen）。此后，当王子五岁时，纳南氏（Nanam）的香仲巴杰（Zhang Khrompa Kye）和纳南氏的人说王子赤松德赞（Trisong Detsen）是他们的外甥，仗着王后的权势前来抢夺王子。 于是，所有的大臣们聚集在一起举行盛大的宴会，让王子辨认他的母亲是汉人还是纳南氏的人。王子赤松德赞（Trisong Detsen）举起右手，向众人宣告：‘赤松德赞（Trisong Detsen）是汉人的后裔，与纳南氏的香（Zhang）没有任何关系！’ 之后，他精通所有的学问。十三岁时，他的父王赤德祖赞（Tride Tsuktsen）去世升天。王子赤松德赞（Trisong Detsen）继位为王，并娶了三位王后：蔡邦扎梅朵卓（Tsepong Za Metok Drol）、颇雍扎嘉姆尊（Phoyong Za Gyalmo Tsun）和仲扎强曲曼（Drom Za Jangchub Men）。 此后的七年里，他守护着外围的边境，维护着内部的稳定，治理着国家。 此后，在二十岁牛年的时候，他心中产生了弘扬佛法的想法。之前的国王松赞干布（Songtsen Gampo）也在边陲之地西藏翻译了许多佛法，建造了身语意的代表物等，开创了弘扬佛法的先河，对西藏恩德浩大。 现在我也应该想方设法地弘扬佛法。首先，应该建造一座供奉三宝的宫殿，作为人们信仰的场所，也是我自己的修行之处。’虽然他这样想着，但大臣们大多心怀恶意，对佛法非常抵触。于是，他想方设法地采取了以下措施：与所有的大臣们举行盛大的宴会，效仿先王先辈们的做法。
English
Then (the Queen) felt very happy. After that, the Queen's body had no discomfort, no shaking, throbbing, or sexual activity occurred, her consciousness was clear, her body was light and comfortable, and afflictions no longer arose. Thereafter, at nine months and ten days, the Queen gave birth to Prince Trisong Detsen (Trisong Detsen) safely in the Phobrang Drakmar. He was born with a full set of neat white teeth, his hair was dark blue and coiled to the right, he was extremely handsome, like a son of the gods. He was born in the year of the Horse, on the auspicious dawn of the first month of spring, as the sun rose. He was named Trisong Detsen (Trisong Detsen). Thereafter, when the prince was five years old, Zhang Khrompa Kye of the Nanam clan and the Nanam people claimed that Prince Trisong Detsen (Trisong Detsen) was their nephew, and relying on the Queen's power, they came to snatch the prince. Then, all the ministers gathered together and held a grand feast, and made the prince identify whether his mother was Han Chinese or from the Nanam clan. Prince Trisong Detsen (Trisong Detsen) raised his right hand and declared to the assembly: 'Trisong Detsen (Trisong Detsen) is of Han Chinese descent and has nothing to do with the Zhang of the Nanam clan!' After that, he mastered all the fields of knowledge. When he was thirteen years old, his father, Tride Tsuktsen (Tride Tsuktsen), passed away and ascended to the heavens. Prince Trisong Detsen (Trisong Detsen) ascended the throne and took three queens: Tsepong Za Metok Drol, Phoyong Za Gyalmo Tsun, and Drom Za Jangchub Men. For the next seven years, he guarded the outer borders, maintained internal stability, and governed the country. Thereafter, in the year of the Ox when he was twenty years old, he had the thought of promoting the Dharma. The previous king, Songtsen Gampo (Songtsen Gampo), also translated many Buddhist scriptures in the borderland of Tibet, built representations of body, speech, and mind, and initiated the tradition of promoting the Dharma, bestowing great kindness upon Tibet. Now I must also find a way to promote and spread the Dharma. First, I must build a palace to enshrine the Three Jewels, as a place of faith for the people, and also as a place for my own practice.' Although he thought this way, most of the ministers were malicious and very resistant to the Dharma. Therefore, he devised the following methods: he held a grand feast with all the ministers, following the example of the previous kings and ancestors. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ལ་ལས་སྟབས་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ལ་གླེང་སྟེ་ལས་སྟབས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་ཁྲིམས་ཆོས་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལུགས་གླེང་པ་ལས། རྒྱལ་པོས་བློན་རྣམས་ལ་འདམ་ཁ་བཏང་པ། ཤར་རི་རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་འདྲ་བའི་རྩེ་མོར་ཤེལ་གྱི་མཁར་ཞང་པོ་རྒྱའི་ཡུལ་མཐོང་བ་གཅིག་བརྩིག་གམ་དང་གཅིག 3-198 གཡས་རུ་གཙང་པོ་ཟངས་ཀྱི་སྦུབས་སུ་འཇུག་གམ་དང་གཉིས། ངམ་གཤོད་ཀྱི་བྱེ་མ་བྲེས་འཇལ་ལམ་དང་གསུམ། ཧས་པོ་རི་ཟངས་ཀྱི་ཕུར་ནས་གཟེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་ནང་དུ་བསྟན་པ་བྱེད་དམ་ དང་བཞི། འབལ་མོ་གྲོག་པོ་གསེར་གྱི་འགེངས་སམ་དང་ལྔ། ཡོམ་འབོག་གི་ཐང་ལ་ལྷ་ཁང་པ་རུ་ཙམ་ཞིག་བཞེངས་སམ་དང་དྲུག་འདམ་ཁ་བཏང་པ་ལ། བློན་པོ་རྣམས་ཆོས་ལ་གནག་ཅིང་ལྷ་ ཁང་དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་བཞེངས་པར་མི་སྤྲོ་མོད་ཀྱི། གཞན་རྣམས་མི་འགྲུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བརྩིག་པར་འཆམ་མོ། དེ་ནས་བཙད་པོ་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལོན་པ་སྟག་གི་ལོ་ལ་ རྨང་བཏིང་པར་བཞེད་དེ། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་སློབ་དཔོན་བོ་དྷི་སཏྭ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁྱེན་པ་ཆེ་བ་གཅིག་ཡོད་པར་གྲགས་ནས། བསྙགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མས་བྱ་བའི་ལོ་ ཙཱ་མཁས་པ་དེ་ལ་གསེར་བྲེ་གང་བསྐུར། གཡོག་པོ་གཉིས་དང་། བང་ཆེན་པ་མི་གསུམ་བཏང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པས། བོད་ཀྱི་བཙད་པོ་དང་ཚེ་སྔ་མའི་འབྲེལ་ཡོད་པས་འགྲོ་དགོས་གསུངས་པས། བོད་དུ་ བྱོན་ནས་མཇལ་བ་དང་། དེ་ལ་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཞུས་པ། སློབ་དཔོན་ལགས། བདག་རང་གི་གཡར་དམ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་རྟེན། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་བྱེད་པའི་ས། གཙུག་ལག་ཁང་གཅིག་བཞེངས་པ་ལེགས་པས། 3-199 དབྱིབས་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་རི་རབ་ལྕགས་རི་དང་བཅས་པ་གཅིག་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བཞེངས་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་ལེགས་སམ། ཞེས་ཞུས་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་གསུང་ལས། དཔལ་བྲག་དམར་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱི་གྲུབ་ པ་འཛམ་བུ་གླིང་ན་བྱིན་རླབས་ཆེ་བ་གཅིག་བྱེད་པས། མདོ་སྡེ། འདུལ་བ། མངོན་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡེ་ཐམས་ཅད་དང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་ཞིང་མི་འགལ་བ་འགྲན་གྱི་ དོ་མེད་ཅིག་བགྱིད་འཚལ་གསུངས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་མཁན་པོ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་མཁྱེན་ལགས་སམ་ཞུས་པས། ངས་ཅིས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཨོ་ཏནྟ་པུ་རི་ན་ཡང་ཡོད་པ་ངས་ མཐོང་། དེ་ལ་ཨོ་ཏནྟ་པུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་འདུག་གསུངས་པས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་འོ་ན་ཅིས་ཀྱང་ལེགས་འདུག་པས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོ་རང་ལེགས་པར་གསོན་ ཅིག་ངས་བཤད་ཀྱི། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནི། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་མུ་སྟེགས་རིགས་འཛིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་པོ་ཅིག་ཡོད་པ་དེས་རོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ལ། དངོས་གྲུབ་ལེན་པ་ལ་སྒྲུབ་གཡོག་མཚན་རྟགས་ད
Chinese
有人谈论如何安排事务，以及如何处理事务和制定王法、佛法的方式。国王向大臣们提出了选择：要么在像夏日山王（东方山王）一样的高峰上建造一座能看到中国地区的玻璃城堡；要么把雅鲁藏布江（卫藏地区的河流）装进铜管里；要么用斗来量娘姆峡谷（地名）的沙子；要么把哈布山（地名）的铜钉全部钉成钉头朝内；要么用黄金填满雅砻峡谷（地名）；要么在雍布拉康（地名）的平原上建造一座像手掌大小的寺庙。大臣们虽然不热衷于佛法，也不愿意建造寺庙供奉佛像，但考虑到其他任务无法完成，最终同意建造寺庙。 之后，赞普（藏王）在二十一岁，虎年的时候，决定奠基。听说在印度圣地有一位名叫菩提萨埵（Bodhisattva，菩提萨埵）的大学者，于是派遣翻译家嘉纳古玛（Jñāna Kumāra）带着一布袋黄金、两名仆人和三名信使去迎请。菩提萨埵说，因为与藏王有前世的因缘，所以必须前往。到达西藏后，他们会见了藏王。藏王对他说：‘尊贵的上师，我想建造一座寺庙，作为我自己的信仰和三宝（佛、法、僧）的殿堂，以及人们信仰的场所。如果按照四大部洲、小洲、须弥山和铁围山的形状来建造，您觉得怎么样？’ 上师回答说：‘光辉的扎玛尔桑耶寺（寺庙名），是能给赡部洲（地球）带来巨大加持的地方。它将与所有的经、律、论（佛教三藏），以及所有的密宗经典相符，并且是无与伦比的。’然后，国王问堪布仁波切（Khenpo Rinpoche，尊称）是否也这样认为。堪布回答说：‘我当然知道，我在欧丹塔普里（地名）也见过这样的寺庙，那里也称之为欧丹塔普里寺。’国王问：‘既然如此，那太好了，它是什么样的呢？’国王，请仔细听我说，我来告诉你它的历史：很久以前，有一个外道种姓的修行者，他通过修炼尸体来获得成就，为了得到悉地（成就），他需要一个有特殊标记的侍从。
English
Some discussed how to arrange affairs, and how to handle affairs and establish royal laws and religious laws. The king presented the ministers with choices: either to build a glass castle on a peak like Sharri Gyalpo (Eastern Mountain King) that could see the Chinese region; or to put the Yarlung Tsangpo River (a river in the Ü-Tsang region) into a copper tube; or to measure the sand of Ngamshö Valley (place name) with a bushel; or to make all the copper nails of Haspo Mountain (place name) have their heads facing inward; or to fill Yarlung Valley (place name) with gold; or to build a temple the size of a palm on the plain of Yombok (place name). Although the ministers were not enthusiastic about the Dharma and were unwilling to build temples to enshrine Buddha statues, considering that the other tasks could not be accomplished, they finally agreed to build the temple. After that, the Tsenpo (Tibetan king), at the age of twenty-one, in the year of the Tiger, decided to lay the foundation. Having heard that there was a great scholar named Bodhisattva (菩提萨埵) in the sacred land of India, he sent the translator Jñāna Kumāra (嘉纳古玛) with a bag of gold, two servants, and three messengers to invite him. Bodhisattva said that because of a karmic connection with the Tibetan king from a previous life, he had to go. After arriving in Tibet, they met the king. The king said to him: 'Venerable Master, I would like to build a temple as a shrine for my own faith and the Three Jewels (Buddha, Dharma, Sangha), and as a place of faith for the people. What do you think about building it according to the shape of the Four Great Continents, subcontinents, Mount Meru, and the Iron Mountains?' The master replied: 'The glorious Drakmar Samye Monastery (temple name) is a place that can bring great blessings to Jambudvipa (the Earth). It will be in accordance with all the Sutras, Vinaya, and Abhidharma (the three baskets of Buddhism), as well as all the Tantric scriptures, and will be unparalleled.' Then, the king asked Khenpo Rinpoche (尊称) if he also thought so. The Khenpo replied: 'Of course I know, I have also seen such a temple in Odantapuri (place name), which is also called the Odantapuri Temple.' The king asked: 'Since that's the case, that's great, what is it like?' King, please listen carefully to what I say, I will tell you its history: A long time ago, there was a practitioner of a heretical lineage who practiced corpse yoga to gain accomplishments. In order to obtain siddhi (成就), he needed a servant with special marks. -------------------------------------------------------------------------------- ང་ལྡན་