Tibetan
མོ་ཉམས་སུ་བླངས་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད། སྤྱི་བོར་བླ་མ་བསྒོམ་ལ་མོས་གུས་ཚད་མེད་པས། རྒྱལ་བ་ཀུན་འདུས་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་མཁྱེན་ནོ། །འཁོར་བ་དོང་ནས་སྤྲུགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག །ཞེས་སོགས་འདོད་པའི་དོན་བཞིན་ཞེ་ཐག་པ་ནས་གསོལ་བ་གདབ། དེ་རྣམས་ཐུན་བསྒོམ་རེས་བཞིན་མགོ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཐོག་མར་གཏོང་བ་ཕྱག་ལེན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལུས་རྙེད་དཀའ་བསམ་པ་ནི། དེ་ཡང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་ནས། དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་བའི་ཆོས་བཅུ་སྟེ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ནི། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་གསུམ། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། མི་ཡིན་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཀླ་ཀློ། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། ལོག་ལྟ་བརྒྱད་རྣམས་ནི་ཆོས་བྱར་མི་ཁོམ་ལ། དེས་རྩིས་ན་རང་ཉིད་དགེ་བའི་ཆོས་བཅུས་འབྱོར་པ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འཛོམ་པའི་མི་ལུས་ཐོབ་པ། ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། དབང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ། མུ་སྟེགས་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་མ་ཞུགས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རང་འབྱོར་ལྔ་དང་། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་ཆོས་གསུངས་པ། བསྟན་པ་གནས་པ། བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ། ཆོས་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཀྱང་ཡོད་ལ། སྦྱིན་བདག་གིས་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་སྟེ་གཞན་འབྱོར་ལྔའོ། །དེས་ན་ཆོས་བྱེད་དུ་ཁོམ་ཞིང་ཡོད་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། དད་པ་ལྡན་ཞིང་མོས་གུས་ཆེ༔ དག་སྣང་བཟང་ཞིང་ཕྱོགས་རིས་ཆུང་༔ སྙིང་རྗེ་ཆེ་ལ་ཤེས་རབ་བཟང་༔ བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་སྤོབས་པ་མཐོ༔ སེར་སྣ་ཆུང་ལ་ངང་རྒྱུད་དལ༔ ཆགས་ཞེན་མེད་ཅིང་དམ་ཚིག་གཙང་༔ དེ་ནི་རིགས་ལྡན་ཕུན་སུམ་ཚོགས༔ དེ་མིན་བླ་མེད་ཆོས་མི་འགྲུབ༔ མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློའི་ཡུལ་རྣམས་དང་༔ དབང་པོ་མ་ཚང་ལོག་ལྟ་ཅན༔ གཞན་དབང་སྤྱོད་དང་དད་པ་ཆུང་༔ མོས་གུས་མེད་ཅིང་གྲུབ་མཐའ་ཆེ༔ ཚེ་འདིར་ཞེན་ཅིང་ལེ་ལོ་ཅན༔ སེར་སྣ་ཆེ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཆུང་༔ ཤེས་རབ་རྨོང་ཞིང་ཤེས་རྒྱུད་རྩུབ༔ འདི་ནི་ཆོས་ལས་རིང་བའི་ལུས༔ ནམ་ཡང་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་མེད༔ དེ་ཕྱིར་སྐལ་ལྡན་སྣོད་བརྟགས་ཤིང་༔ བླ་མེད་ཆོས་འདི་སྟོན་མཁས་བྱ༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ལུས་རྟེན་ནི་དཔེ་གྲངས་དུས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །དང་པོ་དཔེ་ཡི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུའམ༔ ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་གམ༔ ཞལ་ཞལ་གྱི་ལོག་གི་འབྲུ་སྲན་ལྟ་བུའོ༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བ་དཀའ་སྟེ༔ ཐབས་དང་རྐྱེན་དང་ཡོ་བྱད་དང་༔ སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་སྟོབས་པོ་ཆེ་རྣམས་མ་འཛོམ་ན་ནོར་བུ་ལོན་པའི་སྐབས་དང་བྲལ་བ་ལྟར༔ མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་སྔོན་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པ་མང་པོའི་གོང་ནས་ཚོགས་བསགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་ཅིང་༔ དེ་མིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པར་དཀའོ༔ ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་ས་ཆ་གང་བྱུང་གི་ཡུལ་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་༔ གལ་སྲིད་སྐྱེས་ཀྱང་རྐང་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མི་ཡི་སེངྒེ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ན་མ་གཏོགས་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དང་བྲལ་བ་ལྟར༔ དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ནི་འགྲོ་བ་གང་གིས་ཡང་མི་རྙེད༔ ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་དགོས་པས་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ༔ ཞལ་ཞལ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཞིག་གི་ལོགས་ལ༔ འབྲུ་སྲན་ཁལ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གཏོར་ཀྱང་༔ གཅིག་ཙམ་ཡང་ཆགས་པར་མི་སྲིད་ཅིང་༔ གལ་སྲིད་ཆགས་པར་འགྱུར་རམ༔ དཔེ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་ལུས་རྙེད་པར་དཀའ་འོ༔ གཉིས་པ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི༔ འབྲུ་ཡི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི༔ རྩ་བ་ནི་རིགས་དྲུག་གཞན་དང་༔ རྩེ་མོ་ལྷ་མིའི་ལུས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ཏེ་རྙེད་པར་དཀའོ༔ གཞན་ཡང་དབྱར་དུས་སུ་འབུ་སྦྲང་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་གང་ཞིང་འཁྱིལ་ཆུ་ཞིག་གི་ནང་ཁོ་ན་ལའང་ཅི་ཙམ་འདུག་ལ་བལྟས་ན་སྤྱིར་མི་ལུས་སྲིད་ཙམ་དང་མི་ལུས་ལའང་ཙམ་པོ་པ་མང་དུ་སྣང་ཞིང་༔ དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ༔ གསུམ་པ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི༔ མུན་ནག་གི་བསྐལ་པ་དང་༔ བར་སྟོང་གི་བསྐལ་པ་དང་༔ སངས་རྒྱས་བྱོན་ཡང་ཆོས་མི་གསུང་པའི་བསྐལ་པ་དང་༔ ཆོས་གསུངས་ཀྱང་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་མ་སྐྱེས་པར༔ སྟོན་པ་བྱོན༔ ཆོས་གསུངས༔ བསྟན་པ་གནས་པའི་དུས་སུ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འདི་དཀའ་བའོ༔ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡང་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱང་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་རྣམས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ཤིང་༔ སོ་སོའི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དེར་མཐུན་དུ་བཤད་པར་ནུས་ཤིང་༔ རིགས་དྲུག་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་བཀྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི༔ སོ་སོའི་ཡུལ་དེ་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་༔ སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་བ་སོགས་ནི་མི་ནུས་ཏེ༔ ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་རྟེན་མི་ལུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས༔ སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ༔ དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ༔ ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས༔ མི་ཁོམ་པའི་གནས་རྣམས་ལས་ལོང་ཞིང་༔ དལ་འབྱོར་གྱིས་བརྒྱན་པའི་མི་ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའོ༔ ཞེས་དང་༔ མངོན་པ་ལས༔ དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་༔ ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ནི༔ ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ༔ ལྐུགས་པ་འདི་རྣམས་མི་ཁོམ་བརྒྱད༔ ཅེས་པས། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གྲོང་བརྒྱད་དང་། མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ལས་ལོག་ཅིང་༔ ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་སྐལ་པ་ཅན་འབྱོར་པ་བཅུས་ཕྱུགས་པའི་ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་༔ འབྱོར་པ་བཅུ་ཡང་༔ ས་ཡི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས༔ མིར་གྱུར་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་དང་དབང་པོ་ཚང་༔ ལས་མཐའ་བཟང་པོས་བསྟན་ལ་དད་པ་དང་༔ སངས་རྒྱས་བྱོན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས༔ ཐེག་པར་ཞུགས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན༔ ཅེས་པ་དང་༔ པདྨ་དཀར་པོ་ལས༔ མིར་སྐྱེས་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ༔ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ༔ དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་རྙེད་པར་དཀའ༔ དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའང་རྙེད་པར་དཀའ༔ ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ༔ ཅེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྔགས་པའི་ལུས་རྟེན་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ༔ ཆོས་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དང་གྲོགས་དམ་པར་སྤྲོ་བ་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་ཅིང་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱ་ཞིང་༔ སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དབེན་པར་གཅིག་པུར་གནས་ཤིང་བདེ་བའི་སྟན་ལ་རྐང་པ་ཕྱེད་སྐྱིལ་གྱི་གཡས་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བསླང་། གཡོན་པུས་མོ་ཕབ་པ་ལག་པ་གཡས་ཀྱི་གྲུ་མོ་པུས་མོ་ལ་བཙུགས་ཏེ་འགྲམ་པ་སྐྱོར། གཡོན་པུས་མོར་བཀབ་སྟེ་མྱ་ངན་གྱི་འདུག་སྟངས་བཅས་ལ། དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཏེ་ངུ་ཙི་དི་རི་བ། དེའི་དཀྱིལ་དུ་བྲག་རི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ཅིག་གི་སྟེང་ན་རང་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པར་མི་ལུས་ཐོབ་ནས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་མར་ལྷུང་ལ་ཁད་ཡོད་པ་ལ། འདི་སྙམ་དུ་ཨ་ཙ་མ། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ནང་ནས་རང་གཅི
Chinese
生起想要修持的心念。观想头顶上师，以无量的虔诚心，祈请诸佛总集之至尊上师垂念。请加持我从轮回中彻底解脱。等等，如所愿地从内心深处祈祷。这些在每次禅修时，作为引导的方式首先进行，是为惯例。其中首先是思维人身难得。也就是远离八无暇，具足八暇满和十圆满。八无暇是：地狱、饿鬼、畜生三恶道，长寿天，虽为人却生于边地，野蛮人，根不具足，以及邪见，这八种是无暇修法的。以此计算，自己具足十种善法，即获得与佛法相遇的人身，生于佛法兴盛的中央地区，五根没有缺陷，不随顺外道等颠倒之见，具有对三宝的信心，这是五种自圆满。以及佛陀出世，他宣说了佛法，佛法住世，有随顺佛法的修行者，也有说法之善知识，施主以慈爱之心提供顺缘，这是五种他圆满。因此，这个有闲暇修法的珍贵人身非常难得。如是说：具足信心且虔诚，具有清净观且无偏颇，大悲心且智慧贤善，具精进且具高尚气概，吝啬心小且性情柔和，无有贪恋且戒律清净，此乃具足功德之圆满者，否则无上佛法不能成就。边地野蛮之境，根不具足及具邪见者，受他人支配且信心小，无有虔诚且宗派偏执大，贪恋此生且懒惰者，吝啬心大且悲心小，智慧愚昧且心性粗暴，此乃远离佛法之身，永无解脱之机会。因此，当观察具缘之法器，善巧地宣说此无上之法。如是所说，具足无过失功德的人身，从比喻、数量、时间三方面来说都是难以获得的。首先从比喻的角度来说
English
Generate the thought of wanting to practice. Visualize the Lama on the crown of your head, with immeasurable devotion, pray to the all-encompassing Gyalwa, the venerable Lama, remember me. Please bless me to be completely liberated from samsara. And so on, pray sincerely from the depths of your heart according to your wishes. These are practiced as a way to lead at the beginning of each meditation session, as a custom. Among these, the first is to contemplate the difficulty of obtaining a human body. That is, being separated from the eight unfavorable conditions, possessing the eight freedoms and the ten endowments. The eight unfavorable conditions are: the three lower realms of hell, hungry ghosts, and animals, long-lived gods, even if born as a human, being born in a borderland, barbarians, having incomplete faculties, and wrong views, these eight are unfavorable for practicing Dharma. Considering this, one possesses the ten virtuous qualities, that is, obtaining a human body that encounters the Buddha's teachings, being born in a central region where the Dharma flourishes, having no defects in the five senses, not following perverse views such as those of non-Buddhists, having faith in the Three Jewels, these are the five self-endowments. And the Buddha appeared in the world, he taught the Dharma, the Dharma abides, there are practitioners who follow the Dharma, there are also spiritual friends who teach the Dharma, patrons provide favorable conditions with loving hearts, these are the five other-endowments. Therefore, this precious human body that has the leisure to practice Dharma is very difficult to obtain. As it is said: Having faith and great devotion, having pure perception and little bias, having great compassion and good wisdom, having diligence and high spirit, having little miserliness and a gentle disposition, being without attachment and pure vows, this is a perfect being with qualities, otherwise the supreme Dharma cannot be accomplished. Borderlands, barbarian lands, having incomplete faculties and wrong views, being controlled by others and having little faith, having no devotion and great sectarianism, being attached to this life and lazy, having great miserliness and little compassion, having dull wisdom and a rough mind, this is a body far from the Dharma, there is never an opportunity for liberation. Therefore, examine the vessel of the fortunate ones, and skillfully teach this supreme Dharma. As it is said, a human body that possesses faultless qualities is difficult to obtain in terms of example, number, and time. First, from the perspective of example
Chinese
获得难得有三种：如意宝一般，或者优昙婆罗花，或者极光滑的石板上撒豆子一般。如意宝非常难出现，如果方法、因缘、器具和往昔的强大愿力不具备，就如同没有得到宝物的机会一样。珍贵的人身也是从往昔无数劫前积累资粮、清净业障的人们才能获得，不是这样的人们难以获得。优昙婆罗花不是随便什么地方都能生长，即使生长了，也除非两足之尊的人中狮子降临世间，否则就没有生长的机会一样。闲暇圆满的人身，任何众生都难以获得，必须是从正确行持佛法的果报中才能产生，所以难以获得。在非常光滑的石板上，即使撒下成千上万的豆子，也不可能有一颗粘住，即使粘住了，也比这更难获得人身。第二，从数量的角度来说难以获得：一个非常巨大的谷堆，根部是其他六道众生，顶端是天人和人身的比喻，所以难以获得。此外，夏天的时候，看看空中和地上有多少虫子和蜜蜂，仅仅在一个水洼里也有多少，一般来说，仅仅是相似的人身和像人身的就有很多，在这些人当中，能够如法行持佛法的珍贵人身非常稀少，所以难以获得。第三，从时间角度来说难以获得：没有出生在黑暗劫、空劫、即使佛陀降临也不说法的劫、说了法也没有成为法器之类的地方，而是在导师降临、佛法宣说、教法住世的时候获得人身，这是很难得的。特别是殊胜的佛陀化身，也是化身们降临到能说会道的人类世界，这些是殊胜的化身，能够成办一切众生的利益，并且能够用各自的语言来宣说相应的法轮，在其他六道众生的地方示现化身的那些
English
There are three difficulties in obtaining: like a wish-fulfilling jewel, or an udumbara flower, or scattering beans on a very smooth slate. A wish-fulfilling jewel is very difficult to appear; if the methods, conditions, instruments, and powerful aspirations of the past are not complete, it is like not having the opportunity to obtain the jewel. A precious human body is also obtained by those who have accumulated merit and purified obscurations from many eons ago; it is difficult for those who are not to obtain it. The udumbara flower does not grow in just any place; even if it does grow, unless the lion of men, the chief of the two-legged, comes into the world, there is no opportunity for it to grow. A human body with leisure and endowment is difficult for any being to obtain; it must come from the result of practicing the Dharma correctly, so it is difficult to obtain. On a very smooth slate, even if you scatter thousands of beans, it is impossible for even one to stick; even if one does stick, it is even more difficult to obtain a human body than that. Second, it is difficult to obtain from the perspective of number: a very large pile of grain, the root of which is the other six realms, and the top is an analogy for the bodies of gods and humans, so it is difficult to obtain. Furthermore, in the summer, look at how many insects and bees there are in the sky and on the ground, and how many there are even in just one puddle; in general, there are many who are just similar to human bodies and who are like human bodies, and among these, the precious human body that can practice the Dharma properly is very rare, so it is difficult to obtain. Third, it is difficult to obtain from the perspective of time: not being born in a dark age, an empty age, an age when the Buddha comes but does not teach the Dharma, or a place where the Dharma is taught but there are no suitable vessels, but obtaining a human body at a time when the teacher has come, the Dharma is taught, and the teachings abide, this is difficult to obtain. In particular, the emanations of the noble Buddha, also the emanations who come to the human world who can speak and understand, these are the supreme emanations, able to accomplish the benefit of all beings, and able to teach the corresponding Dharma wheel in their respective languages, those who manifest emanations in the realms of the other six beings