Tibetan
ཛི་ཛྙཱ་པཱ། སད་པའམ་བགམ་པ། བི་ཧེ་ཋ་ནཱ། ཐོ་བཅོམ་པའམ་འཚེ་བ། བི་ད་རཿདང་། སྤུ་ཊ་ནཾ། དང་། བྷེ་དཱ། དང་། བྷེ་དྱཾ། རྣམས་དྲལ་བ་སྟེ་ཤིང་དང་གོས་སོགས་དྲལ་བའམ་གཤག་པ། ཨུཏྤ་ད་ནཾ། དྲིལ་བ། དར་སོགས་དྲིལ་བ། བ྄རྒྱཱ། བསྒྲིལ་བ་སྟེ་སྐུད་པ་སོགས་བསྒྲིལ་བ། པྲ་དོ་ཏཿ གདབ་པའམ་བཙུག་པ་སྟེ་གྲི་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ། ནསྟཾ། དགོད་པ་སྟེ་ཐར་ལམ་དགོད་པ་ལྟ་བུ། ཙྱུཏཿ དང་། བི་ཙྱུཏཿ བསྒྱེལ་བ་སྟེ་ཁང་པ་སོགས་བསྒྱེལ་བ་ལྟ་བུ། ཨུཏྤཱ་རི་ཏཾ། བསྒྲལ་བ་སྟེ་ཆུ་ལས་བསྒྲལ་བ་སོགས་སོ། །ལཾགྷ་ཏཿ དང་། ལཾགྷ་ཡ་ཏ། འགོངས་པའམ་འགོམ་པ། བྷརྫ་ནཿ རྗོད་པར་བྱེད་པ། པྲཻཥྱཿ དང་། བྲཻ་ཥཿ མངགས་པའམ་དེད་པའམ་འགྱེད་པ་སྟེ་ཕོ་ཉ་དང་ཁྱི་སོགས་འགྱེད་པ་ལྟ་བུ། སྥ་ར་ཎཾ། དང་། སྥུ་ར་ཎཾ། འཕྲོ་བ་སྟེ་འོད་སོགས་འཕྲོ་བ། ཨུདྒ་མཿ འཐོན་པ་སྟེ་ས་འོག་ནས་རྩ་ལྗང་འཐོན་པ་ལྟ་བུ། མུཀྟཾ། དང་། བི་མུཀྟཾ། འཐོན་པ་སྟེ་སྤྲིན་ལས་ཆར་ལྟ་བུའོ། །ཨུཉྩཿ འཐུ་བ་སྟེ་རྒུམ་བུ་འཐུ་བ་ལྟ་བུ། པཱ་བིཿ འདེབས་པ་སྟེ་ས་བོན་འདེབས་པ་ལྟ་བུ། ཡཱ་ཙ། སློང་བ། སཾ་ཛྙཱཔྟིཿ གསོལ་བ་བཏབ་པ། ཛྙཱཔྟཿ གསོལ་བ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཞེས་པའི་གསོལ་བ། ཨ་བ་ཙཱ་ཡ་ནཱ། གསོལ་བ་སྟེ་ཞུ་གསོལ། གཞན་ཆད་པ་ལས་སློང་བ་དང་སྤོ་མགུ་དབྱུང་གསུམ་སོགས་བྱ་ཚིག་དུ་མ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་འདུལ་བའི་བརྡའ་ཆད་སྐོར་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བི་རོ་དྷ། བསྲིང་བ་སྟེ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིང་བའི་དོན་ཏོ། བི་རོ་ལི་ཏཿ དཀྲུགས་པའམ་བསྲུབ་པ། རཀྵི་ཏཿ བསྲུང་བ། ཨུཏྠཱ་པ་ནཾ། སློང་བ་སྟེ་ཀུན་སློང་དང་ཉལ་བ་སློང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །ཨུལླ་ཥི་ཏཾ། ལངས་པ་སྟེ་བག་ལ་ཉལ་ལངས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། གྲ་ས་ནཿ སེལ་བ།བནྟཿ བསལ་བ་སྟེ་ལྷད་བསལ་བ་ལྟ་བུ། མ་དྷཱ་ཡཿ བསྣོལ་བ། སཱ་མི་ཥེ་ཎ། འབགས་པ། བིཥྚི་ཏཿ དཀྲིས་པ་སྟེ། མགོ་དཀྲིས་པ་སོགས། སཱུ་ཏཿ བཙས་པའམ་སྐྱེས་པ། པ་རི་བྷཱ་བི་ཏཿ བསྒྲེས་པའམ་སྤགས་པ། ས་མུཙྪ་ཏཿ བསྒྲེང་པའམ་བཙུགས་པ་སྟེ་བ་དན་སོགས་བཙུགས་པ། སཾ་བཱ་སཿ འགྲོགས་པ། པ་རི་ཎཱ་མཾ། བསྔོ་བ་དང་བསྔོས་པ། པྲསྟ་བཅུམ་པ། ཨུདྡྷྀ་ཏཾ། བཅུས་སམ་བཏུས་སམ་ཕྱུངས་པ། ཀྲྀཏྟྲི་མཾ། བཅོས་མ། སིཀྟཾ། ཆག་ཆག་བྱས་པའམ་བཀྲུས་པ། སྥུ་ཊཾ། ཁྱབ་པའམ་འགངས་པ། ཤྲཱ་བ་ཎཱི། སྒྲོག་པ། ར་པི་ཏཱ། བསྒྲགས་པའམ་གྲགས་པ། ཨ་ནུ་ཛྙཱ་ཏཿ རྗེས་སུ་གནང་བ། ཨ་ནུ་ས་ར་ཎཿ རྗེས་སུ་འབྲང་བ། ཨ་ནུ་གུཎྱཾ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ། ཨ་ནྭ
Chinese
ཛི་ཛྙཱ་པཱ། 知晓或询问。 སད་པའམ་བགམ་པ། 醒觉或检查。 བི་ཧེ་ཋ་ནཱ། 损毁或损害。 ཐོ་བཅོམ་པའམ་འཚེ་བ། 击毁或伤害。 བི་ད་རཿདང་། སྤུ་ཊ་ནཾ། དང་། བྷེ་དཱ། དང་། བྷེ་དྱཾ། 劈开，即劈开或剖开木头和布匹等。 རྣམས་དྲལ་བ་སྟེ་ཤིང་དང་གོས་སོགས་དྲལ་བའམ་གཤག་པ། ཨུཏྤ་ད་ནཾ། 卷绕，卷绕丝绸等。 དྲིལ་བ། དར་སོགས་དྲིལ་བ། བ྄རྒྱཱ། 缠绕，即缠绕线等。 བསྒྲིལ་བ་སྟེ་སྐུད་པ་སོགས་བསྒྲིལ་བ། པྲ་དོ་ཏཿ 刺入或插入，如刺入刀子。 གདབ་པའམ་བཙུག་པ་སྟེ་གྲི་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ། ནསྟཾ། 欢喜，如欢喜解脱道。 དགོད་པ་སྟེ་ཐར་ལམ་དགོད་པ་ལྟ་བུ། ཙྱུཏཿ དང་། བི་ཙྱུཏཿ 倾覆，如倾覆房屋等。 བསྒྱེལ་བ་སྟེ་ཁང་པ་སོགས་བསྒྱེལ་བ་ལྟ་བུ། ཨུཏྤཱ་རི་ཏཾ། 救度，如从水中救度等。 བསྒྲལ་བ་སྟེ་ཆུ་ལས་བསྒྲལ་བ་སོགས་སོ། ། ལཾགྷ་ཏཿ དང་། ལཾགྷ་ཡ་ཏ། 跨越或践踏。 འགོངས་པའམ་འགོམ་པ། བྷརྫ་ནཿ 使之成熟。 རྗོད་པར་བྱེད་པ། པྲཻཥྱཿ དང་། བྲཻ་ཥཿ 派遣或驱赶或差遣，如差遣信使和狗等。 མངགས་པའམ་དེད་པའམ་འགྱེད་པ་སྟེ་ཕོ་ཉ་དང་ཁྱི་སོགས་འགྱེད་པ་ལྟ་བུ། སྥ་ར་ཎཾ། དང་། སྥུ་ར་ཎཾ། 放射，如光芒等放射。 འཕྲོ་བ་སྟེ་འོད་སོགས་འཕྲོ་བ། ཨུདྒ་མཿ 生起，如从地下生起草木。 འཐོན་པ་སྟེ་ས་འོག་ནས་རྩ་ལྗང་འཐོན་པ་ལྟ་བུ། མུཀྟཾ། དང་། བི་མུཀྟཾ། 出离，如云中降雨。 འཐོན་པ་སྟེ་སྤྲིན་ལས་ཆར་ལྟ་བུའོ། ། ཨུཉྩཿ 采摘，如采摘葡萄。 འཐུ་བ་སྟེ་རྒུམ་བུ་འཐུ་བ་ལྟ་བུ། པཱ་བིཿ 播种，如播撒种子。 འདེབས་པ་སྟེ་ས་བོན་འདེབས་པ་ལྟ་བུ། ཡཱ་ཙ། 乞讨。 སློང་བ། སཾ་ཛྙཱཔྟིཿ 禀白。 གསོལ་བ་བཏབ་པ། ཛྙཱཔྟཿ 禀白，即禀白和四种羯磨中的禀白。 གསོལ་བ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཞེས་པའི་གསོལ་བ། ཨ་བ་ཙཱ་ཡ་ནཱ། 禀白，即请求禀白。 གསོལ་བ་སྟེ་ཞུ་གསོལ། གཞན་ཆད་པ་ལས་སློང་བ་དང་སྤོ་མགུ་དབྱུང་གསུམ་སོགས་བྱ་ཚིག་དུ་མ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་འདུལ་བའི་བརྡའ་ཆད་སྐོར་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 其他如从戒律中乞求、移动、欢喜、去除等诸多动词，应从分别了知的律仪术语中了解。 བི་རོ་དྷ། 延长，即向远处延长之义。 བསྲིང་བ་སྟེ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིང་བའི་དོན་ཏོ། བི་རོ་ལི་ཏཿ 搅动或搅拌。 དཀྲུགས་པའམ་བསྲུབ་པ། རཀྵི་ཏཿ 守护。 བསྲུང་བ། ཨུཏྠཱ་པ་ནཾ། 扶起，即发起和扶起睡眠者之义。 སློང་བ་སྟེ་ཀུན་སློང་དང་ཉལ་བ་སློང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། ། ཨུལླ་ཥི་ཏཾ། 站起，如从睡眠中站起。 ལངས་པ་སྟེ་བག་ལ་ཉལ་ལངས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། གྲ་ས་ནཿ 消除。 སེལ་བ། བནྟཿ 剔除，即剔除杂质。 བསལ་བ་སྟེ་ལྷད་བསལ་བ་ལྟ་བུ། མ་དྷཱ་ཡཿ 交织。 བསྣོལ་བ། སཱ་མི་ཥེ་ཎ། 污染。 འབགས་པ། བིཥྚི་ཏཿ 缠绕，如缠绕头部等。 དཀྲིས་པ་སྟེ། མགོ་དཀྲིས་པ་སོགས། སཱུ་ཏཿ 出生或诞生。 བཙས་པའམ་སྐྱེས་པ། པ་རི་བྷཱ་བི་ཏཿ 喂养或喂食。 བསྒྲེས་པའམ་སྤགས་པ། ས་མུཙྪ་ཏཿ 竖立或插立，如插立旗帜等。 བསྒྲེང་པའམ་བཙུགས་པ་སྟེ་བ་དན་སོགས་བཙུགས་པ། སཾ་བཱ་སཿ 共住。 འགྲོགས་པ། པ་རི་ཎཱ་མཾ། 回向和已回向。 བསྔོ་བ་དང་བསྔོས་པ། པྲསྟ་བཅུམ་པ། ཨུདྡྷྀ་ཏཾ། 收集或拾取或取出。 བཅུས་སམ་བཏུས་སམ་ཕྱུངས་པ། ཀྲྀཏྟྲི་མཾ། 虚假的。 བཅོས་མ། སིཀྟཾ། 洒湿或洗涤。 ཆག་ཆག་བྱས་པའམ་བཀྲུས་པ། སྥུ་ཊཾ། 遍布或显现。 ཁྱབ་པའམ་འགངས་པ། ཤྲཱ་བ་ཎཱི། 宣告。 སྒྲོག་པ། ར་པི་ཏཱ། 宣告或发出声音。 བསྒྲགས་པའམ་གྲགས་པ། ཨ་ནུ་ཛྙཱ་ཏཿ 随许。 རྗེས་སུ་གནང་བ། ཨ་ནུ་ས་ར་ཎཿ 随行。 རྗེས་སུ་འབྲང་བ། ཨ་ནུ་གུཎྱཾ། 随顺。 རྗེས་སུ་མཐུན་པ། ཨ་ནྭ
English
ཛི་ཛྙཱ་པཱ། Knowing or inquiring. སད་པའམ་བགམ་པ། Awakening or examining. བི་ཧེ་ཋ་ནཱ། Damaging or harming. ཐོ་བཅོམ་པའམ་འཚེ་བ། Destroying or injuring. བི་ད་རཿདང་། སྤུ་ཊ་ནཾ། དང་། བྷེ་དཱ། དང་། བྷེ་དྱཾ། Splitting, i.e., splitting or dissecting wood and cloth, etc. རྣམས་དྲལ་བ་སྟེ་ཤིང་དང་གོས་སོགས་དྲལ་བའམ་གཤག་པ། ཨུཏྤ་ད་ནཾ། Winding, winding silk, etc. དྲིལ་བ། དར་སོགས་དྲིལ་བ། བ྄རྒྱཱ། Twisting, i.e., twisting threads, etc. བསྒྲིལ་བ་སྟེ་སྐུད་པ་སོགས་བསྒྲིལ་བ། པྲ་དོ་ཏཿ Sticking in or inserting, like sticking in a knife. གདབ་པའམ་བཙུག་པ་སྟེ་གྲི་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ། ནསྟཾ། Rejoicing, like rejoicing in the path of liberation. དགོད་པ་སྟེ་ཐར་ལམ་དགོད་པ་ལྟ་བུ། ཙྱུཏཿ དང་། བི་ཙྱུཏཿ Overturning, like overturning houses, etc. བསྒྱེལ་བ་སྟེ་ཁང་པ་སོགས་བསྒྱེལ་བ་ལྟ་བུ། ཨུཏྤཱ་རི་ཏཾ། Saving, like saving from water, etc. བསྒྲལ་བ་སྟེ་ཆུ་ལས་བསྒྲལ་བ་སོགས་སོ། ། ལཾགྷ་ཏཿ དང་། ལཾགྷ་ཡ་ཏ། Crossing over or trampling. འགོངས་པའམ་འགོམ་པ། བྷརྫ་ནཿ Causing to ripen. རྗོད་པར་བྱེད་པ། པྲཻཥྱཿ དང་། བྲཻ་ཥཿ Sending or driving away or dispatching, like dispatching messengers and dogs, etc. མངགས་པའམ་དེད་པའམ་འགྱེད་པ་སྟེ་ཕོ་ཉ་དང་ཁྱི་སོགས་འགྱེད་པ་ལྟ་བུ། སྥ་ར་ཎཾ། དང་། སྥུ་ར་ཎཾ། Radiating, like light radiating, etc. འཕྲོ་བ་སྟེ་འོད་སོགས་འཕྲོ་བ། ཨུདྒ་མཿ Emerging, like grass and trees emerging from underground. འཐོན་པ་སྟེ་ས་འོག་ནས་རྩ་ལྗང་འཐོན་པ་ལྟ་བུ། མུཀྟཾ། དང་། བི་མུཀྟཾ། Emanating, like rain from clouds. འཐོན་པ་སྟེ་སྤྲིན་ལས་ཆར་ལྟ་བུའོ། ། ཨུཉྩཿ Picking, like picking grapes. འཐུ་བ་སྟེ་རྒུམ་བུ་འཐུ་བ་ལྟ་བུ། པཱ་བིཿ Sowing, like sowing seeds. འདེབས་པ་སྟེ་ས་བོན་འདེབས་པ་ལྟ་བུ། ཡཱ་ཙ། Begging. སློང་བ། སཾ་ཛྙཱཔྟིཿ Informing. གསོལ་བ་བཏབ་པ། ཛྙཱཔྟཿ Informing, i.e., informing and the informing in the four karmas. གསོལ་བ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཞེས་པའི་གསོལ་བ། ཨ་བ་ཙཱ་ཡ་ནཱ། Informing, i.e., requesting to inform. གསོལ་བ་སྟེ་ཞུ་གསོལ། གཞན་ཆད་པ་ལས་སློང་བ་དང་སྤོ་མགུ་དབྱུང་གསུམ་སོགས་བྱ་ཚིག་དུ་མ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་འདུལ་བའི་བརྡའ་ཆད་སྐོར་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། Other verbs such as requesting from the Vinaya, moving, delighting, removing, etc., should be understood from the terms of the Vinaya that specifically distinguish them. བི་རོ་དྷ། Extending, i.e., the meaning of extending far away. བསྲིང་བ་སྟེ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིང་བའི་དོན་ཏོ། བི་རོ་ལི་ཏཿ Stirring or churning. དཀྲུགས་པའམ་བསྲུབ་པ། རཀྵི་ཏཿ Protecting. བསྲུང་བ། ཨུཏྠཱ་པ་ནཾ། Raising up, i.e., the meaning of initiating and raising up a sleeper. སློང་བ་སྟེ་ཀུན་སློང་དང་ཉལ་བ་སློང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། ། ཨུལླ་ཥི་ཏཾ། Rising up, like rising up from sleep. ལངས་པ་སྟེ་བག་ལ་ཉལ་ལངས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། གྲ་ས་ནཿ Eliminating. སེལ་བ། བནྟཿ Removing, i.e., removing impurities. བསལ་བ་སྟེ་ལྷད་བསལ་བ་ལྟ་བུ། མ་དྷཱ་ཡཿ Interweaving. བསྣོལ་བ། སཱ་མི་ཥེ་ཎ། Contaminating. འབགས་པ། བིཥྚི་ཏཿ Wrapping, like wrapping the head, etc. དཀྲིས་པ་སྟེ། མགོ་དཀྲིས་པ་སོགས། སཱུ་ཏཿ Born or given birth. བཙས་པའམ་སྐྱེས་པ། པ་རི་བྷཱ་བི་ཏཿ Feeding or nourishing. བསྒྲེས་པའམ་སྤགས་པ། ས་མུཙྪ་ཏཿ Erecting or planting, like planting flags, etc. བསྒྲེང་པའམ་བཙུགས་པ་སྟེ་བ་དན་སོགས་བཙུགས་པ། སཾ་བཱ་སཿ Cohabiting. འགྲོགས་པ། པ་རི་ཎཱ་མཾ། Dedicating and having dedicated. བསྔོ་བ་དང་བསྔོས་པ། པྲསྟ་བཅུམ་པ། ཨུདྡྷྀ་ཏཾ། Collecting or picking up or extracting. བཅུས་སམ་བཏུས་སམ་ཕྱུངས་པ། ཀྲྀཏྟྲི་མཾ། Artificial. བཅོས་མ། སིཀྟཾ། Sprinkling or washing. ཆག་ཆག་བྱས་པའམ་བཀྲུས་པ། སྥུ་ཊཾ། Spreading or manifesting. ཁྱབ་པའམ་འགངས་པ། ཤྲཱ་བ་ཎཱི། Proclaiming. སྒྲོག་པ། ར་པི་ཏཱ། Proclaimed or sounded. བསྒྲགས་པའམ་གྲགས་པ། ཨ་ནུ་ཛྙཱ་ཏཿ Permitted. རྗེས་སུ་གནང་བ། ཨ་ནུ་ས་ར་ཎཿ Following. རྗེས་སུ་འབྲང་བ། ཨ་ནུ་གུཎྱཾ། Conforming. རྗེས་སུ་མཐུན་པ། ཨ་ནྭ