Tibetan
ག་ལ། དཱ་མན྄་དང་། དཱ་མ་དང་། དཱ་མཱ། འདོག་ཐག སནྡཱ་ནཾ། གདང་ཐག དཱ་མ་ནཱི། རྐང་ཐག་གམ། སྒྱིད་ཐག་སྟེ་བཞོ་མི་བཅུག་པ་ལའོ། །པཱ་ཤུ་རཛྫུཿ ཕྱུགས་ཐག་སྟེ་བེའུ་དང་རྟ་སོགས་རྐང་ཐག །དེ་ལ་བནྡྷ་ནཱི། འཆིང་བ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། པཱ་ད་བནྡྷ་ནཾ། རྐང་པ་འཆིང་བ་ཞེས་པ་བ་ལང་མ་ཧེ་བོང་བུ་ར་ལུག་ སོགས་སྤྱི་ལ་འཇུག་པའི་མིང་དུའང་བཤད། ཞོ་བསྲུབ་དབྱུག་པར། བཻ་ཤཱ་ཁ། ས་ག་སྤྱོད། མནྠཿ ཞོ་སྲུབ། མནྜཱ་ནཿ སྲུབ་མ། མནྠ་ནཿ ཞོ་དཀྲུགས། མནྠ་དཎྜཿ སྲུབ་དབྱུག་གམ་ཞོ་སྐྱ། ནེ་ཏྲཾ། སྲུབ་ཐག སྲུབ་སྣོད་ལ། མནྠ་ནཱི། སྲུབ་སྣོད། གརྒྒའི་སྒྲ་ཅན་ཞེས་སོ། །ཞོ་དཀྲུགས་འཐེན་པའི་དོན་དུ་ཀ་བ་སོགས་ལ་བཅིངས་པའི་མིང་དུ། ཀུ་ཐ་རཿ འགྲོ་འཆིང་། དཎྚ་བིཥྐམྦྷཿ སྲུབ་མ་བཅིང་བ་ཞེས་སོ། །ནསྟི་ཏཿ སྣ་ཕུག་པ། ན་སྱོ་ཏཿ སྣ་ཐག་ཅན། སྒྲའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ན་སྟོ་ཏཿ ཞེས་བཤད། རསྨིཿ སྣ་ཐག་དང་རྟའི་སྲབ་སྐྱོགས་ལའང་འཇུག ད་མཿ བཏུལ་བ། དུ་ཧ་དང་། དོ་ཧ་ན྄། དང་། དོ་ཧ་ནཿ དང་། དུགྡྷཾ། བཞོ་བའམ་འཇོ་བ། མནྠཿབསྲུབ་པ་སྟེ་འོ་མ་དཀྲོགས་པ། མི་མོ་དང་བ་མོ་སོགས་མངལ་འཛིན་ཕྱིར་འཁྲིག་སྦྱོར་མིང་། པྲ་ཛ་ནཿ ཤེ་སྦྱོར་བ། ཨུ་པ་ས་རཿ ཉེར་འགྲོ་ཞེས་སོ། །འཚོ་ཚིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཟས་སྦྱོར་བ་ལ། ཕྱུགས་ལས་བྱུང་བའི་དཀར་གསུམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་རིགས་ལས། འོ་མའི་མིང་། ཀྵཱི་རཱཾ། ནུ་ཞོའམ་འོ་མ། དུགྡྷཾ། བཞོས་པ། པ་ཡཿ འོ་མའོ། །མར་དང་ཞོ་སོགས་འོ་མ་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིའི་མིང་། པ་ཡ་སྱཾ། འོ་མ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སོ། །འོ་མ་དེ་བསྐོལ་བའི། པཱ་ཡ་སཾ། འོ་ཐུག རྩམ་པ་དང་འབྲས་སོགས་སྦྱར་བ་སྐ་མོ། འོ་མ་བསྐོལ་ནས་ཞོ་རྩི་བླུག་སྟེ་བསྙལ་བའི། ད་དྷི། ཞོ། ཞོ་མ་ཆགས་པ་ལ། ཏྲ་པ་སྱཾ། ཞོ་སླ་མོ། ད་དྷི་མཎྚཾ། ཞོ་ཁ་ཆུ་སྟེ་ཞོ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ། དེ་ལ། མསྟུ། འང་ཟེར། མཎྚཾ། ཁུ་བ་སྟེ་འབྲས་ཁུ་དང་ཞོ་ཁ་ཆུ་སོགས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པར་བསྒྱུར་ཏེ་དང་པོའི་ཁུ་བ་མ་བསླད་པའོ། །མཱ་ས་རཿ ཟན་ཁུ། ཨཱ་ཙཱ་མཿ འབྲས་ཁུ། བི་སྲཱ་བཿ ཆན་ཁུ། ལ་ལར། ནིཿཔྲཱ་བ། ཞེས་བཀླགས། སོ་སོའི་མཐར་མཎྜ་སྦྱར་བའང་ཡོད། འོ་མ་བསྲུབ་སྟེ་བྱུང་བའི། ན་བ་ནཱི་ཏཾ། མར་གསར། ན་བོ་གྷྲྀ་ཏཾ། མར་གསར་རམ་གསར་བྱུང་། ཞོ་བཅས་དཀྲོག་པའི་མར་ལ། ཧཻ་ཡརྒ་བཱི་ནཾ། དང་བའི་མར་ཟེར། གྷྲྀ་ཏི་དང་། གྷི་ཏཾ། མར། རེས་མར་ཞུན་ལའང་འཇུག སརྦྦི། མར་བསྐོལ་བ་སྟེ་བཞུས་པའི་མིང་། སརྦྦི་མཎྚ། མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་སྟེ་མར་ཁུ། ཧ་བི་
Chinese
ག་ལ། དཱ་མན྄་（藏文，梵文天城体，dāman，缰绳），དཱ་མ་（藏文，梵文天城体，dāma，缰绳）དང་། དཱ་མཱ་（藏文，梵文天城体，dāmā，缰绳）。འདོག་ཐག སནྡཱ་ནཾ་（藏文，梵文天城体，sandānaṃ，连续）。གདང་ཐག དཱ་མ་ནཱི་（藏文，梵文天城体，dāmanī，缰绳）。རྐང་ཐག་གམ། སྒྱིད་ཐག་སྟེ་བཞོ་མི་བཅུག་པ་ལའོ། །པཱ་ཤུ་རཛྫུཿ（藏文，梵文天城体，pāśurajjū，牲畜绳索）：ཕྱུགས་ཐག་སྟེ་བེའུ་དང་རྟ་སོགས་རྐང་ཐག །དེ་ལ་བནྡྷ་ནཱི་（藏文，梵文天城体，bandhanī，束缚）。འཆིང་བ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། པཱ་ད་བནྡྷ་ནཾ་（藏文，梵文天城体，pādabandhanaṃ，足部束缚）：རྐང་པ་འཆིང་བ་ཞེས་པ་བ་ལང་མ་ཧེ་བོང་བུ་ར་ལུག་ སོགས་སྤྱི་ལ་འཇུག་པའི་མིང་དུའང་བཤད། ཞོ་བསྲུབ་དབྱུག་པར། བཻ་ཤཱ་ཁ། ས་ག་སྤྱོད། མནྠཿ（藏文，梵文天城体，mantha，搅拌器）：ཞོ་སྲུབ། མནྜཱ་ནཿ（藏文，梵文天城体，maṇḍāna，搅拌）。སྲུབ་མ། མནྠ་ནཿ（藏文，梵文天城体，manthana，搅拌）：ཞོ་དཀྲུགས། མནྠ་དཎྜཿ（藏文，梵文天城体，manthadaṇḍa，搅拌棒）：སྲུབ་དབྱུག་གམ་ཞོ་སྐྱ། ནེ་ཏྲཾ། སྲུབ་ཐག སྲུབ་སྣོད་ལ། མནྠ་ནཱི་（藏文，梵文天城体，manthanī，搅拌器）。སྲུབ་སྣོད། གརྒྒའི་སྒྲ་ཅན་ཞེས་སོ། །ཞོ་དཀྲུགས་འཐེན་པའི་དོན་དུ་ཀ་བ་སོགས་ལ་བཅིངས་པའི་མིང་དུ། ཀུ་ཐ་རཿ（藏文，梵文天城体，kuthara，障碍）：འགྲོ་འཆིང་། དཎྚ་བིཥྐམྦྷཿ（藏文，梵文天城体，daṇḍaviṣkambha，支撑棒）：སྲུབ་མ་བཅིང་བ་ཞེས་སོ། །ནསྟི་ཏཿ（藏文，梵文天城体，nastita，穿鼻孔的）。སྣ་ཕུག་པ། ན་སྱོ་ཏཿ（藏文，梵文天城体，nasyota，有鼻绳的）。སྣ་ཐག་ཅན། སྒྲའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ན་སྟོ་ཏཿ ཞེས་བཤད། རསྨིཿ（藏文，梵文天城体，raśmi，缰绳）。སྣ་ཐག་དང་རྟའི་སྲབ་སྐྱོགས་ལའང་འཇུག ད་མཿ（藏文，梵文天城体，dama，驯服）。བཏུལ་བ། དུ་ཧ་དང་། དོ་ཧ་ན྄་（藏文，梵文天城体，dohant，挤奶者）。དང་། དོ་ཧ་ནཿ（藏文，梵文天城体，dohana，挤奶）。དང་། དུགྡྷཾ་（藏文，梵文天城体，dugdha，牛奶）。བཞོ་བའམ་འཇོ་བ། མནྠཿ（藏文，梵文天城体，mantha，搅拌）：བསྲུབ་པ་སྟེ་འོ་མ་དཀྲོགས་པ། མི་མོ་དང་བ་མོ་སོགས་མངལ་འཛིན་ཕྱིར་འཁྲིག་སྦྱོར་མིང་། པྲ་ཛ་ནཿ（藏文，梵文天城体，prajana，生育）。ཤེ་སྦྱོར་བ། ཨུ་པ་ས་རཿ（藏文，梵文天城体，upasara，接近）。ཉེར་འགྲོ་ཞེས་སོ། །འཚོ་ཚིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཟས་སྦྱོར་བ་ལ། ཕྱུགས་ལས་བྱུང་བའི་དཀར་གསུམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་རིགས་ལས། འོ་མའི་མིང་། ཀྵཱི་རཱཾ་（藏文，梵文天城体，kṣīrāṃ，乳）：ནུ་ཞོའམ་འོ་མ། དུགྡྷཾ་（藏文，梵文天城体，dugdha，牛奶）。བཞོས་པ། པ་ཡཿ（藏文，梵文天城体，paya，牛奶）。འོ་མའོ། །མར་དང་ཞོ་སོགས་འོ་མ་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིའི་མིང་། པ་ཡ་སྱཾ་（藏文，梵文天城体，payasyaṃ，乳制品）。འོ་མ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སོ། །འོ་མ་དེ་བསྐོལ་བའི། པཱ་ཡ་སཾ་（藏文，梵文天城体，pāyasaṃ，牛奶粥）。འོ་ཐུག རྩམ་པ་དང་འབྲས་སོགས་སྦྱར་བ་སྐ་མོ། འོ་མ་བསྐོལ་ནས་ཞོ་རྩི་བླུག་སྟེ་བསྙལ་བའི། ད་དྷི་（藏文，梵文天城体，dadhi，凝乳）。ཞོ། ཞོ་མ་ཆགས་པ་ལ། ཏྲ་པ་སྱཾ་（藏文，梵文天城体，trapasyaṃ，稀薄的凝乳）。ཞོ་སླ་མོ། ད་དྷི་མཎྚཾ་（藏文，梵文天城体，dadhimaṇḍaṃ，凝乳精华）。ཞོ་ཁ་ཆུ་སྟེ་ཞོ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ། དེ་ལ། མསྟུ། འང་ཟེར། མཎྚཾ་（藏文，梵文天城体，maṇḍaṃ，精华）。ཁུ་བ་སྟེ་འབྲས་ཁུ་དང་ཞོ་ཁ་ཆུ་སོགས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པར་བསྒྱུར་ཏེ་དང་པོའི་ཁུ་བ་མ་བསླད་པའོ། །མཱ་ས་རཿ ཟན་ཁུ། ཨཱ་ཙཱ་མཿ འབྲས་ཁུ། བི་སྲཱ་བཿ ཆན་ཁུ། ལ་ལར། ནིཿཔྲཱ་བ། ཞེས་བཀླགས། སོ་སོའི་མཐར་མཎྜ་སྦྱར་བའང་ཡོད། འོ་མ་བསྲུབ་སྟེ་བྱུང་བའི། ན་བ་ནཱི་ཏཾ་（藏文，梵文天城体，navanītaṃ，新鲜黄油）。མར་གསར། ན་བོ་གྷྲྀ་ཏཾ་（藏文，梵文天城体，navoghṛtaṃ，新提炼的酥油）。མར་གསར་རམ་གསར་བྱུང་། ཞོ་བཅས་དཀྲོག་པའི་མར་ལ། ཧཻ་ཡརྒ་བཱི་ནཾ་（藏文，梵文天城体，hairgavīnaṃ，浓稠的黄油）。དང་བའི་མར་ཟེར། གྷྲྀ་ཏི་དང་། གྷི་ཏཾ་（藏文，梵文天城体，ghītaṃ，酥油）。མར། རེས་མར་ཞུན་ལའང་འཇུག སརྦྦི། མར་བསྐོལ་བ་སྟེ་བཞུས་པའི་མིང་། སརྦྦི་མཎྚ། མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་སྟེ་མར་ཁུ། ཧ་བི་
English
Gala. Dāman (藏文，梵文天城体，dāman，缰绳), dāma (藏文，梵文天城体，dāma，缰绳), and dāmā (藏文，梵文天城体，dāmā，缰绳). Adogthag. Sandānaṃ (藏文，梵文天城体，sandānaṃ，continuous). Gangthag. Dāmanī (藏文，梵文天城体，dāmanī，缰绳). Leg rope or hobble, to prevent milking. Pāśurajjū (藏文，梵文天城体，pāśurajjū，cattle rope): livestock rope, i.e., leg rope for calves and horses, etc. It is also called bandhanī (藏文，梵文天城体，bandhanī，binding). Pādabandhanaṃ (藏文，梵文天城体，pādabandhanaṃ，foot binding): foot binding is also said to be a name that applies generally to cattle, buffalo, donkey, goat, sheep, etc. For churning sticks: Vaiśākha. Saga spyod. Mantha (藏文，梵文天城体，mantha，churn): churn. Maṇḍāna (藏文，梵文天城体，maṇḍāna，churning). Churning. Manthana (藏文，梵文天城体，manthana，churning): churning. Manthadaṇḍa (藏文，梵文天城体，manthadaṇḍa，churning stick): churning stick or churning pole. Netraṃ. Churning rope. For churning vessels: Manthanī (藏文，梵文天城体，manthanī，churning vessel). Churning vessel. It is said to have the sound of Gargga. For the meaning of pulling the churn, the name for tying to pillars, etc.: Kuthara (藏文，梵文天城体，kuthara，obstacle): going binding. Daṇḍaviṣkambha (藏文，梵文天城体，daṇḍaviṣkambha，support stick): it is said to be binding the churning. Nastita (藏文，梵文天城体，nastita，pierced nose). Nasal cavity. Nasyota (藏文，梵文天城体，nasyota，having a nose rope). Has a nose rope. In the Ocean of Sounds, it is said to be nastota. Raśmi (藏文，梵文天城体，raśmi，reins). It also applies to nose ropes and horse reins. Dama (藏文，梵文天城体，dama，tamed). Tamed. Duha and dohant (藏文，梵文天城体，dohant，milker). And. Dohana (藏文，梵文天城体，dohana，milking). And. Dugdha (藏文，梵文天城体，dugdha，milk). Milking or pouring. Mantha (藏文，梵文天城体，mantha，churning): churning, i.e., stirring milk. The name for sexual intercourse for women and cows, etc., for conceiving. Prajana (藏文，梵文天城体，prajana，procreation). Sexual intercourse. Upasara (藏文，梵文天城体，upasara，approaching). Approaching. In the category of livelihood, food preparation, from the types of white foods derived from livestock, the name for milk: Kṣīrāṃ (藏文，梵文天城体，kṣīrāṃ，milk): milk or milk. Dugdha (藏文，梵文天城体，dugdha，milk). Milked. Paya (藏文，梵文天城体，paya，milk). Milk. The general name for butter, yogurt, etc., derived from milk: Payasyaṃ (藏文，梵文天城体，payasyaṃ，dairy product). Derived from milk. Of that boiled milk: Pāyasaṃ (藏文，梵文天城体，pāyasaṃ，milk porridge). Milk porridge. Thick mixture of tsampa and rice, etc. After boiling the milk, adding yogurt starter and cooling: Dadhi (藏文，梵文天城体，dadhi，curd). Yogurt. For unformed yogurt: Trapasyaṃ (藏文，梵文天城体，trapasyaṃ，thin curd). Thin yogurt. Dadhimaṇḍaṃ (藏文，梵文天城体，dadhimaṇḍaṃ，curd essence). Yogurt whey, i.e., water derived from yogurt. It is also called mastu. Maṇḍaṃ (藏文，梵文天城体，maṇḍaṃ，essence). Essence, i.e., rice broth and yogurt whey, etc., translated as appropriate, the first unadulterated essence. Māsa ra: zan khu. Ācāma: Rice broth. Visrāva: chan khu. Sometimes, it is read as niḥprāva. Maṇḍa is also added to the end of each. Of that which is produced by churning milk: Navanītaṃ (藏文，梵文天城体，navanītaṃ，fresh butter). Fresh butter. Navoghṛtaṃ (藏文，梵文天城体，navoghṛtaṃ，newly refined ghee). Fresh butter or newly produced. For butter churned with yogurt: Hairgavīnaṃ (藏文，梵文天城体，hairgavīnaṃ，thick butter). It is called first butter. Ghṛti and ghītaṃ (藏文，梵文天城体，ghītaṃ，ghee). Butter. Sometimes it also applies to melted butter. Sarbbi. Boiled butter, i.e., the name for melted. Sarbbi maṇḍa. Butter essence, i.e., butter broth. Habi.