Tibetan
་དགོས་སོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགགས་པས་མཐར་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་འདྲ་བའི་ཐེག་དམན་མྱང་འདས་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་མེད་པ་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་འགགས་པ་ལས་རྣམ་བྱང་གི་བདེན་དོན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་རྡོ་རྗེ་བཞི་ཡི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཚུལ་དྲི་མེད་འོད་ལྟར་ཞིབ་དཔྱད་བྱས། དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིགཿ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་བཅས་ཟད་པའི་རྗེས་སུ་ཡེ་ཤེས་འགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བས་མུན་པ་ལོག་ཀྱང་སྣང་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ། སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་སྟེ་ནམ་ཡང་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་མི་འགྲུབ་བོ། །བུད་ཤིང་ཟད་པ་ན་མེ་མནལ་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་དགོས་ནའང་དེ་མི་སྲིད་དེ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་པས་དེའི་མཁྱེན་ཡུལ་མི་འཛད་ལ། དེའི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ མངོན་དུ་མཛད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་སེམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྣང་གསུམ་འཕོ་ཆགས་ཡིན་ལ། དེ་རགས་པ་ནས་ཕྲ་བ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོགས་བཞི་ཡི་བར་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་བཞི་ལོག་པའི་ཚེ་སེམས་འགག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་འཕོ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་འགག་གི་མཚན་མ་གཏན་མེད་དེ། སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་འཕོ་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་འཕོ་ཆགས་ཟད་པ་ན་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས། སྔགས་ལམ་འདེབས་མི་དགོས་ཏེ། རྒྱུན་མཐའི་རྡོར་ཏིང་གིས་དེ་ལྡོག་ནུས་པས་མདོ་ན་འཕོ་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྣང་བཞི་བཞིན་ནོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ །ཡང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགལ་བར་དྲི་མེད་འོད་ལས་རི་རྭ་མེད་པ་དང་། བུམ་ཡོད་གཅིག་མིན་པའི་དཔེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞི་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཡོད་མེད་དེ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་སྣང་བའམ་ཡོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། དེ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བཙལ་ཏེ་རྙེད་དོན་རྡུལ་ཙམ་མེད་པས་མེད་པ་མི་འགལ་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སུས་ཀྱང་སྙོན་དུ་མེད་ དོ། །འདི་ལྟར་འཆར་མ་ནུས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་དག །གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་སྒྲུབ་པར་ཡོད་མེད་འགལ་བར་འཛིན་ཏེ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ཡིན་པས་གཞི་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འདུ་རུང་སྙམ་ནས། ཡོད་རྒྱུ་བུམ་པ། མེད་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་ཞིག་འཛིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་གང་མེད་པ་དང་གང་ཡོད་པ་ཕན་ཚུན་སྤང་སྟེ་འགལ་བ་ནི། རི་བོང་རྭ་དང་བུམ་པ་བཞིན་གཅིག་མེད་གཅིག་ཡོད་པའོ། །དེ་དང་འདི་མི་འདྲ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་མེད་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རུང་སྟེ། མི་རུང་ན་དོན་དམ་པར་མེད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་པར་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་བྱའམ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་རི་རྭ་སོགས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་རིགས་པས་བདེན་གཉིས་ཆོས་འགལ་བར་འགྱུར་ནའང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་རྣམས་ལ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་ པ་རི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ནམ་ཡང་མིན་ཏེ། དོན་དཔྱོད་མེད་ཀྱང་དེ་གྲུབ་ཟིན་ལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ལྷག་པོར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཅིའང་མེད་པས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་ནོ། །བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་རྡུལ་ཙམ་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་མ་རྙེད་པ་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་རང་གཞན་སུས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གྲུབ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཙམ་སུས་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རིགས་པ་མི་སྲིད་པས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཟློག་སྟེ་སྨྲ་མི་ནུས་པ་ནི། རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་སྣང་སྟོང་། སྟོང་བཞིན་སྣང་། སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ཡི། ཆོས་རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་པ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྟོང་ཚུལ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་ སྣམ་བུ་མེད་པ། གནག་གི་རྭ་ཡོད་དང་། དེ་སྟེང་རི་བོང་རྭ་མེད་པ་ལྟ་བུས
Chinese
必须如此。十二缘起支断绝，最终只会产生如同油灯燃尽般的声闻乘寂灭，并非没有其他可能。十二缘起断绝后，会转变为十二清净真谛的自性，因此要像无垢光一样仔细研究四金刚智的生起方式。请圆满地得到文殊金刚的加持。凭借智慧的力量，在二障及其习气全部耗尽之后，智慧并不会停止。正如光明驱散黑暗，光明本身不会消失一样。远离二障的智慧是与虚空同等的终极转化之地，永远不会耗尽。如果不是这样，就无法成就一切智智。如果木柴耗尽，火也必须熄灭，但这不可能。一般来说，由于一切所知事物没有穷尽，因此其所知境也不会穷尽。必须承认，其无生无灭的自生智慧得以显现。具有能取所取的心，其行之因是三现相的变迁。它从粗大到微细，一直变化到无明习气等四种状态。当这四种状态消失时，心识就会停止。那时，没有变迁的障碍，也没有生灭的迹象。显现为生灭是由于变迁的力量在心中显现。如此一来，当变迁耗尽时，根本自生智慧的无变状态就会显现为智慧之身。因此，不需要建立密咒道，因为常断的金刚定能够逆转它，所以在经部中并非没有变迁的对治法。例如，就像大圆满的四种显现一样。吉祥！再次，为了使有和无的意义不相违背，正如无垢光中所说的那样，就像没有山羊角和瓶子存在不是唯一性的例子一样。在同一个基础上，名言上存在和胜义上不存在的有无二者并不矛盾。在名言上，瓶子等显现或存在是任何人都无法否认的。然而，通过理智去寻找它，却找不到一丝一毫的实体，因此不存在并不矛盾，这是由事物的本性所决定的，任何人也无法否认。像这样无法理解的空性论者啊！在同一个基础上，不承认世俗谛的存在和胜义谛的不存在是无矛盾的同一意义，却说有无
English
It must be so. When the twelve links of dependent origination cease, only a Hinayana nirvana like the extinguishing of a lamp will ultimately arise, and there is no other possibility. When the twelve links of dependent origination cease, they transform into the nature of the twelve pure truths, so examine carefully how the wisdom of the four vajras arises, like stainless light. May you be fully blessed by Manjushri Vajra. By the power of awareness and wisdom, after the two obscurations and their habitual tendencies have been exhausted, wisdom does not cease. Just as light dispels darkness but the light itself does not recede, the wisdom free from the two obscurations is the ultimate transformed state equal to space, and it will never be exhausted. If it were not so, omniscience would not be attained. If the firewood is exhausted, the fire must also go to sleep, but that is impossible. In general, since all knowable things are not exhausted, their objects of knowledge will not be exhausted. It must be admitted that their unborn and unceasing self-arisen wisdom is manifested. The cause of the mind with grasping is the changing of the three appearances. It changes from gross to subtle, up to the four states of ignorance and habitual tendencies. When these four states cease, the mind ceases. At that time, there is no obscuration of change, and there is no sign of birth and death. Appearing as birth and death is due to the power of change appearing in the mind. Thus, when change is exhausted, the unchanging state of the fundamental self-arisen wisdom manifests as the wisdom body. Therefore, there is no need to establish the mantra path, because the constant Vajra Samadhi can reverse it, so it is not that there is no antidote to change in the Sutra. For example, like the four appearances of Dzogchen. Mangalam! Furthermore, in order to make the meaning of existence and non-existence not contradictory, as it is said in Stainless Light, like the example of the absence of horns on a mountain goat and the non-uniqueness of the existence of a pot. On the same basis, the existence in conventional terms and the non-existence in ultimate terms are not contradictory. In conventional terms, the appearance or existence of a pot, etc., cannot be denied by anyone. However, by searching for it with reason, not even a particle of substance can be found, so non-existence is not contradictory, and this is established by the nature of things, which cannot be denied by anyone. Oh, you emptiness proponents who cannot understand this! On the same basis, without acknowledging that existence in relative truth and non-existence in ultimate truth are non-contradictory and of the same meaning, you say existence and non-
Chinese
认为这是相违背的。认为有和无是互相排斥的，怎么能在同一个基上相容呢？认为有的是瓶子，无的是一个独立存在的实有。以名言进行分析，凡是没有的和凡是有的，是互相排斥相违背的，就像兔角和瓶子一样，一个没有一个有。这和那个不一样，名言中存在的有和胜义中不存在的无，二者在同一个基上可以无违地成为一个意思。如果不能这样，那么胜义中不存在的一切，在名言中也不存在。名言中存在的一切，在胜义中也不会不存在，胜义的分析应该破斥或者成立不存在。从名言中不存在的兔角等来说，即使是世俗中存在的一个法，也不应该成立在胜义中是不可得的，否则二谛的法就会成为相违背的。胜义的分析应该成立为不可得。名言中存在的法，这些缘起的显现是不欺骗的。名言中不存在的兔角和石女的儿子等，已经在名言中成立为不存在了。所以，胜义的分析永远不应该成立为不存在，即使没有胜义的分析，它也已经成立了。如果用胜义的分析来分析，也没有什么需要额外成立的，所以不是胜义分析所分析的对境。瓶子等在世俗中存在的这些，如果用一多分离等来分析，连微尘都不可得也无法找到，这是以事物本身的力量成立的，所以自己和他人谁也不能成立在胜义中是可得的，所以在胜义中成立为不存在，虽然在胜义中不存在，但是在名言中，缘起的显现不欺骗这一点谁也不能否认。因此，名言中成立为不存在的道理和胜义中存在的道理是不可能的，所以在包括天神在内的这个世间，谁也不能那样颠倒地说，这不是辩论者的意愿，而是由事物自性的力量所成立的缘故。因此，凡是显现的都是空性，在空性的同时显现，显现和空性无违地成为一个意思，是这样说的。如果法不是从自身空性，而是被其他法所空，那就是世间人的空性方式，怎么会是胜义瑜伽士的行境呢？就像瓶子存在，而瓶子上没有布，牛有角，而牛角上没有兔角一样。
English
They hold this to be contradictory. They think that existence and non-existence are mutually exclusive, so how can they be compatible on the same basis? They hold that what exists is a pot, and what does not exist is an independently established true existence. In terms of conventional analysis, whatever does not exist and whatever does exist are mutually exclusive and contradictory, just like a rabbit's horn and a pot, one does not exist and the other does. This is different from that, the existence that exists in convention and the non-existence that does not exist in ultimate reality can be non-contradictory and of one meaning on the same basis. If this is not possible, then everything that does not exist in ultimate reality does not exist in convention either. Everything that exists in convention will not fail to exist in ultimate reality, so ultimate analysis should refute or establish non-existence. From the rabbit's horn etc. that do not exist in convention, even one dharma that exists in the relative truth should not be established as being unobtainable in ultimate reality, otherwise the two truths would become contradictory. Ultimate analysis should establish it as unobtainable. The dharmas that exist in convention, these unmistaken appearances of dependent arising, are indeed so. Things that do not exist in convention, such as rabbit's horns and the children of barren women, have already been established as non-existent in convention. Therefore, ultimate analysis should never establish non-existence, even without ultimate analysis, it has already been established. If one analyzes with ultimate analysis, there is nothing more to establish, so it is not an object of ultimate analysis. These things that exist conventionally, such as pots, if analyzed by way of one and many, separation, etc., not even a particle can be found or obtained, this is established by the power of reality, so neither oneself nor others can establish it as obtainable in ultimate reality, so it is established as non-existent in ultimate reality, and although it is non-existent in ultimate reality, no one can deny that the appearance of dependent arising in convention is unmistaken. Therefore, the reasoning that establishes non-existence in convention and the reasoning that exists in ultimate reality are impossible, so in this world including the gods, no one can reverse and speak in that way, this is not the intention of the debater, but because it is established by the power of the nature of things. Therefore, whatever appears is emptiness, appearing while being empty, appearance and emptiness arise non-contradictorily as one meaning, that is what is said. If a dharma is not empty from its own side, but is emptied by another dharma, that is the way of emptiness for worldly people, how could it be the field of activity for ultimate yogis? It is like a pot exists, and there is no cloth on it, a cow has horns, and there is no rabbit's horn on the cow's horn.