Tibetan
མདོ་ལས། བྱ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་འཇལ་བྱེད་ལ། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་སྟེ། །བྱ་བ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་འདི་དག་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདོད་པ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་ལ། རང་ལུགས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལའང་མ་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་པ་དང་། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལྟར་དེ་གསུམ་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་དེ་གསུམ་དུ་འཇོག་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གཞལ་བྱ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བློ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣང་བ་འཇལ་ བྱེད་ཚད་མ་སྟེ་འདི་ལ་སྐབས་འདིར་དོན་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ཅན་དེས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ལས་དོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའམ་འདི་ལྟར་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ནི་དོན་རྟོགས་པའོ་ཞེས་སྤྱིར་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་རང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་ལས་དེ་དང་བྱེད་པོ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དེར་བརྟགས་ཀྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཀུན་སྐབས་དེའི་ལས་སུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལས་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་ཅན་གྱི་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐབས་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཟུང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་དེའི་བྱེད་པོར་གྱུར་པ་གང་ལས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་བར་མ་ཆོད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའམ་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་གང་ལས་རྣམ་པར་གཞག་བྱའི་འབྲས་བུ་གང་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལས་སམ་འབྲས་བུ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཆོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་ལས་སུ་བྱ་བ་ཀུན་སྒྲུབ་ནུས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ལས་སུ་བྱ་བ་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཐའ་དག་དགོས་ན་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱིས་ཕྱེ་བས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དོན་འདྲ་བ་ལས་གཞལ་བྱ་རྟོགས། །དེ་ལས་གཞན་གྱིས་དེ་མི་ནུས། །དེས་ན་དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན།
Chinese
经部中说：为了以行为而证悟，果即是能衡量者，被安立为量，但并非无有作用。如是所说，量与果这些，外道们认为是生起者与所生起的因果，这无论如何是不合理的。自宗认为是安立的因果而已。对此，未经观察，与世间共称相符而安立量、果、所量三者；以及与事物实况相符，经过观察后如论典般安立这三者，这二者中，第一者是：从作用、能作、事业三者的自性而安立这三者，即所要证悟的或者所要作用的事业，是境、色等等，是所量。能证悟的是，在心识上显现色等自性，是能衡量的量，此处称之为与义相同。有境由此而证悟境的事业，称为证悟义，那是量的果，或者说量的果就是证悟义，这是普遍流传并成立的。如是，对于作用、能作、事业三者的体性作普遍的阐述。比如，世间上任何一种行为，都说是由这个事物来成办的，即安立为成办者，这是依于当时的那个事业与能作者相互观待而决定的。并非能作者的所有事业都安立为当时的事业。对于那些事业有需求的成办者，也并非全部都要被认为是当时的能作者。而是从成为当时的能作者，从中无间产生某种果，或者从安立的因，从中成就所安立的果的方面来说，那个能作者就被安立为那个事业或果的成办者，否则一切安立都将混乱。另外，如果一个能作者能够成办所有的事业，那么一切时处都将成就一切。如果一个事业需要所有的成办者，那么一个也无法成就。因此，通过各自的份位来区分，从而进行不共的成办者与所成办者的称谓。第二者是：从与义相同而证悟所量，从那以外的其他不能做到，因此那些是成办者。
English
As stated in the Sutra: 'For the sake of realization with action, the result itself is the measurer, it is established as valid cognition, but it is not without function.' As such, these valid cognitions and results, which outsiders consider to be the cause and effect of the producer and the produced, are never reasonable. In our own system, they are merely cause and effect of designation. Furthermore, without investigation, in accordance with worldly convention, the three—valid cognition, result, and object of measurement—are established. And in accordance with the reality of things, after investigation, these three are established according to the treatises. Of these two, the first is: From the nature of the three—action, agent, and deed—these three are established, that is, what is to be realized or what is to be acted upon, the object, form, etc., is the object of measurement. What realizes is the appearance of the nature of form, etc., in the mind, which is the measuring valid cognition, which in this case is called 'similar to the meaning.' The action of that subject realizing the object is called 'realizing the meaning,' which is the result of valid cognition, or the result of valid cognition is realizing the meaning, which is generally known and established. Thus, a general explanation of the nature of the three—action, agent, and deed—is given. For example, in the world, any action is said to be accomplished by this thing, that is, it is established as the accomplisher, which is determined by the mutual dependence of that action and the agent at that time. Not all actions of the agent are established as the action of that time. All the accomplishers who are needed for those actions do not have to be regarded as the agents of that time. Rather, from the aspect of becoming the agent of that time, from which a certain result arises without interruption, or from the cause of designation, from which the result of what is to be designated is accomplished, that agent is established as the accomplisher of that action or result, otherwise all designations will be confused. Furthermore, if one agent can accomplish all actions, then everything will be accomplished everywhere. If one action requires all accomplishers, then none will be accomplished. Therefore, by distinguishing according to their respective shares, the terms of uncommon accomplisher and what is to be accomplished are made. The second is: From being similar to the meaning, the object of measurement is realized, others cannot do that, therefore those are the accomplishers.
Tibetan
།དང་པོ། དེ་ལ་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་འདི་དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་འབྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དེའང་ཇི་ལྟར་འདྲ་ན། དོན་དེ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ཙམ་དུ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་དེ་ནི་ཡུལ་ཅན་གང་གི་ལས་སུ་བྱ་བའམ་གཞལ་བྱ་དག་ནི་མི་འདྲ་བ་སོ་སོ་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་གཞལ་བྱ་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ནི་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་དོན་དང་ཕྲད་མ་ཕྲད་དང་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དོན་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གང་དང་གང་ལ་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ན་ཤེས་པ་ཡི་བདག་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མིན་ན་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འདྲ་མི་འདྲའི་ཐ་དད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་སམ་གཞལ་བྱ་ལ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་འབྱེད་མི་ཐོབ་པའམ་མེད་པ་ཅན་རྒྱུ་འདི་ནི་དོན་སོ་སོར་འདི་དང་འདི་ཞེས་ཐ་དད་པར་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མིན་ཏེ་བློ་རང་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་བློའི་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་བྱེད་པར་ནམ་ཡང་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་པ། དོན་འདྲ་དེ་ལས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དོན་དེ་འདིའོ་ཞེས་གཅོད་པའམ་འཇོག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ཕྱིར་ཤེས་སྣང་འདི་ཡི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་གང་ལས་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཡུལ་འདིའི་དོན་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱེད་པ་དོན་སྣང་ངམ་དོན་འདྲ་དེ་ཡི་ནི་ལས་སུ་བྱ་བའམ་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་ཏེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན། ལས་སུ་བྱ་བ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་ཉིད་དོན་དངོས་མ་ཡིན་ནམ་དོན་འདྲ་ཞེས་སུ་ཅི་ལ་བཏགས་སྙམ་ན། དོན་ཉེ་བ་ལས་ཤེས་པ་ལ་དེའི་སྣང་བ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་འཇལ་བྱེད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བཟུང་བས་ དོན་དང་འདྲ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་དོན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའང་མེད་ན་དོན་ཉེ་ཡང་རུང་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་གྱི་འཇོག་བྱེད་དུའང་མི་རུང་སྟེ་སྔོ་འཛིན་མ་སྐྱེས་པར་ནི་ཡུལ་སྔོན་པོ་འདི་ནའོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་རྗེན་ཅེར་བུ་འཛིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ
Chinese
第一，与事物相似的知识是衡量区分“这是此物，这是彼物”的标准，那么如何相似呢？仅仅是知识本身体验到“事物就是这样”的状态，才是与事物相似的本质，而不是其他形式。这种不错误的知识，其作为有境（指具有对象的意识）的作用或所衡量之事物，是对各种不同的事物进行区分，如“这是这样，那是那样”，并以此来确立事物。例如，蓝色作为所衡量之物，而认知蓝色的眼识就是一种衡量标准。第二，胜论派等认为，通过根识与事物接触与否、清晰与否的差异来区分事物，但这种说法是不对的。如果根识与任何事物接触，知识的本质或自性没有转变为该事物的显现，那么即使根识等原因存在相似与不相似的差别，仅凭这些差别也无法获得对差别本身的作用或所衡量之物的区分，或者说不具备这种区分能力。这个原因并非一定能确定事物各自的差别，如“这是此物，这是彼物”，因为除了意识本身，仅仅依靠意识的原因永远无法进行区分。第三，除了与事物相似的知识之外，其他任何事物都无法断定或确立“这就是此物”，因此，从这种知识显现的差别本质中，产生“这个知识是理解此事物”的判断，这正是事物显现或与事物相似的知识的作用或所衡量之物，这一点是确定的，并且是可以理解的。因此，可以确定，作为作用的事物是衡量其成立的衡量标准。如果有人认为，这种事物显现本身不是实际的事物，为什么要称之为“与事物相似”呢？这是因为，从事物接近时，知识中会产生前所未有的显现差别，这种差别是衡量事物的标准，因此是知识。由于以某种方式把握了事物的形态，所以称之为“与事物相似”。如果连与事物相似的知识都没有产生，那么即使事物接近，事物又对知识产生了什么影响呢？实际上什么也没有产生。如果这样，那么知识也不能作为事物的确立者，因为没有产生认知蓝色的意识，就不会知道“蓝色之物就在这里”。如果认为可以直接抓住赤裸裸的事物本身，那么
English
Firstly, knowledge that resembles an object is the valid cognition that distinguishes "this is this object, this is that object." How does it resemble? Only when knowledge itself experiences "the object is like this" is it the essence of resembling the object, not in any other way. Such unerring knowledge, whose function as the subject possessing an object or the object to be measured, is to distinguish various different things, such as "this is like this, that is like that," and to establish them accordingly. For example, blue as the object to be measured, and the eye consciousness that cognizes blue is a valid cognition. Secondly, the Vaisheshikas and others say that objects are distinguished by the difference in whether the sense faculty encounters the object or not, and whether it is clear or not. But this is not correct. If the essence or nature of consciousness does not transform into the appearance of that object when the sense faculty encounters any object, then even if there are differences of similarity and dissimilarity in the causal sense faculty and so on, these differences alone cannot obtain or lack the differentiation of the function or object to be measured of difference itself. This cause does not necessarily determine the difference of each object, such as "this is this object, this is that object," because apart from consciousness itself, the cause of consciousness alone can never differentiate. Thirdly, since nothing other than knowledge that resembles the object can determine or establish "this is the object," therefore, from the different essence of this knowledge appearance, the judgment "this knowledge is understanding this object" arises, which is precisely the function or object to be measured of the object appearance or knowledge that resembles the object. This is certain and can be understood. Therefore, it is established that the object as a function is the valid cognition that proves its establishment. If someone thinks, why is this object appearance itself not the actual object, and why is it called "resembling the object"? This is because, from the object being close, a previously non-existent difference of appearance arises in knowledge, and this difference is the standard for measuring the object, therefore it is knowledge. Because the form of the object is grasped in a certain way, it is called "resembling the object." If even knowledge that resembles the object does not arise, then even if the object is close, what difference does the object make to knowledge? In reality, nothing is produced. If so, then knowledge cannot be the establisher of the object, because without the arising of blue-cognizing consciousness, one would not know "the blue object is here." If one thinks that one can directly grasp the naked object itself, then