Tibetan
ས་ཀྱང་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་ཁོང་དུ་ཆུབ་ན་རྒྱུ་གང་ཡིན་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པར་བྱས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཞིག་ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེན་པའམ་ཆགས་པ་ཡི་བློ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡི་བློ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉིས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་འགལ་ པ་ཡིན་པས་སྣང་མུན་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ལ་ཆགས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་བློས་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་པའི་བདག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱེད་ཅིང་། ཕུང་པོ་དེར་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལ་ངའི་མིག་ཅེས་སོགས་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་སྡུག་བར་མས་བསྡུས་པའི་སྲིད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེར་བློ་ཆགས་པ་ལས་སྲིད་པར་གནས་པ་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལོག་ན་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྡོག་པ་དང་། དེ་མ་ལོག་ན་རྒྱུ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་འཁོར་བ་མི་ལྡོག་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཡང་རྒྱུར་གོང་དུ་མ་བསྟན་ནམ་ཞེ་ན། བསྟན་ཏེ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེའི་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ལོག་ན་སྲེད་པ་སྤང་མི་ནུས་ལ་དེ་ལོག་ན་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་ཀྱང་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་བཤད་དོ། །བདག་འཛིན་དེ་སྤོང་མི་ནུས་སམ་སྙམ་ན། དེའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་བདག་མ་གྲུབ་པས་ཐག་ཁྲ་ལ་སྤྲུལ་འཛིན་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་གོམས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ལྡོག་ནུས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་བྲལ་ཙམ་གྲུབ་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཙམ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་ན། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་གཏན་དུ་ཞི་ བའི་ལམ་ཡང་དག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ
Chinese
地也必定会改变。如果通晓一切痛苦的因，那么因是什么，它的对治又是什么呢？执著于我和视为我所，从某种坏聚见出发，烦恼所造作的五蕴的行境，贪恋或执着的这种心就是因，而损害它，从根拔除的对治就是见到无我的心，因为这二者所缘和行相相违，就像光明和黑暗一样。那么，对什么产生贪恋呢？是对自己的蕴。怎样呢？对于五蕴的相续和集合，没有用智慧区分，就执著于“我”的想法，并且对于属于蕴的法，执著于“我的眼睛”等等我所。因此，由苦乐等所概括的有，仅仅是这五蕴而已。除了对它产生贪恋而安住于有之外，再也找不到轮回的其他作者，哪怕是微尘。如果它消失，那么完全执著于有就会停止。如果它不消失，那么任何其他的因都无法使轮回停止，这是通过理证成立的。难道上面没有把贪爱作为因来阐述吗？阐述了，虽然贪爱是受生的因，但是如果没有它就不会产生的是执我，如果执我不消失，就无法断除贪爱，如果它消失，贪爱就不会产生。或者，由于执著于我和我所，对于所造作的行境产生贪恋，这种贪爱也是因，经论中也是这样说的。有人想，难道不能舍弃我执吗？它的对境是被正确的理证所损害的。因为对于相续和众多刹那所造作的行境，仅仅是执著于我，而我并没有成立，所以就像在花色的绳子上执著于蛇一样，只是颠倒地执著于串习，所以是可以转变的。第三，即使仅仅成就了离贪，也不会仅仅因为离贪就成为一切智者，如果像声闻、缘觉阿罗汉那样，仅仅是证悟了无我，那么这怎么能成为量士夫、导师一切智者的证成呢？轮回的一切痛苦完全寂灭的道路，是通过真实力量的理证成立的，对于它，作为道的阶段的相
English
The earth will surely change. If one understands the cause of all suffering, then what is the cause, and what is its antidote? The mind that clings to self and considers things as "mine," which arises from a certain view of the perishable aggregate, the object of the five aggregates produced by afflictions, this clinging or attachment is the cause, and the antidote that harms it, uprooting it, is the mind that sees selflessness, because these two, object and aspect, are contradictory, like light and darkness. Then, to what does one become attached? It is to one's own aggregates. How so? Without distinguishing with wisdom the continuum and collection of the five aggregates, one clings to the idea of "I," and to the things that belong to the aggregates, one becomes attached to "my eye" and so on as "mine." Therefore, existence, encompassed by pleasure, pain, and neutrality, is exhausted by just these five aggregates. Apart from clinging to them and abiding in existence, no other agent of samsara can be found, not even a particle. If it disappears, then the complete clinging to existence will cease. If it does not disappear, then no other cause can stop samsara, because it is established by reasoning. Didn't we explain above that craving is also a cause? We did, although craving is the cause of taking birth, what will not arise without it is the clinging to self, if the clinging to self does not disappear, craving cannot be abandoned, and if it disappears, craving will not arise. Or, due to clinging to self and what is considered "mine," craving that clings to the object of the created is also a cause, as explained in the commentaries. One might think, can't self-grasping be abandoned? Its object is harmed by correct reasoning. Because for the object of the continuum and many moments of the created, merely clinging to self, but self is not established, so like clinging to a snake on a variegated rope, it is just a habit of clinging perversely, so it can be transformed. Third, even if just detachment is accomplished, one will not become omniscient merely because of detachment, if like a Hearer, Solitary Realizer, or Arhat, one merely realizes selflessness, then how can this be a proof of a valid person, the teacher, the omniscient? The path of complete pacification of all the sufferings of samsara is established by the reasoning of the power of reality, for it, the aspect of the stages of the path
Tibetan
་མར་རམ། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་པོའི་དུས་སུ་གོམས་པར་མཛད་པ་ལས། དཔེར་ན་བཟོ་གནས་སོགས་བསྟན་བཅོས་གོམས་ན་སྐྱོན་རགས་པ་ནས་ཕྲ་བའི་བར་དུ་རིམ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལྟར། ཐབས་མཐའ་ཡས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ལ་བདག་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་མི་ཤེས་པ་སོགས་ཉེས་པ་ཆེས་ཕྲ་བའི་སྐྱོན་དང་། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་དག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྤང་བྱ་དེ་དག་གཉེན་པོ་རང་གིས་བཅོམ་པ་དེས་ན་ཐུགས་ཀྱང་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ལ། གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངང་དུ་གྱུར་པ་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མུན་པའི་སྐབས་མི་ཐོབ་པ་ལྟར་འཁོར་རྒྱུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའང་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ལ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་བསེ་རུ་རང་རྒྱལ་དང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ནི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་གོམས་པ་དེ་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་དོན་ནམ་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ཐབས་གོམས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་ནས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། འོ་ན་སློབ་དཔོན་ ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། སྦྱོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་གཞན་ལ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་འདིར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ལ་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་ཡང་དངོས་སུ་སྟོན་པར་བསྟན་པ་མིན་ཏེ་སྟོན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཐབས་གོམས་པ་དེ་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །བཏགས་པའི་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་རུང་བའི་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་གིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི་འབྲས་བུའམ་ཚད་མར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་བདེ་གཤེགས་དང་སྐྱོབ་པ་ལས། དང་པོ་སྟེ་སྔོན་དུ་ཕན་བཞེད་དང་སྟོན་པ་གཉིས་དེའི་རྒྱུའམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གསུངས་ལ་བསྒྲུབ་བྱའམ་གྲུབ་འབྲས་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ
Chinese
或者说，对于通达诸般知识的无垢智慧，如禅定等方便之方，于三大阿僧祇劫等长久时日中勤加串习。譬如，若精通工巧等论典，则能次第了悟从粗至细之过患。如是，对于具备无量方便且精勤修习智慧之瑜伽士而言，属于自相续之无知等极细微之过失，以及作为彼等对治之功德方面，将会生起极为明晰之智慧。由于所应断除之彼等为对治本身所摧毁，故其意亦较他人更为明晰，因此极为超胜。当安住于极度明晰之究竟智慧中时，如太阳之轮不容黑暗存在一般，执着轮回之因的习气，纵极微细亦将灭尽，从而证得究竟之解脱智慧。所谓大雄，即指为利他而行之犀角独觉，以及声闻阿罗汉等。而其差别在于，此（指大雄）已断除一切习气。如是，串习方便乃为引导所化众生入道之目的，为此，于宣说能仁之因——串习方便之时，此处乃以果之名安立于因之上，而称之为能仁。第三，总结：若然，学派导师陈那（Dignāga）：‘加行乃为引导有情，故即是导师。’如是说，难道不是说直接向他人宣说寂灭痛苦之方便者，方可称为导师吗？为何此处说为导师之因呢？答：所谓加行等，彼处亦非显示直接宣说，而是认为能够引导。而彼亦是以因时之串习方便，以彼之名而安立。安立之必要，乃是以特殊之名，显示彼能引导有情之因。如是之证知，乃是果或量成立之自性善逝与救护者。最初，即先前之利他愿与能仁二者，乃彼之因或能立，而所应成立或成果则在那二者之前。
English
Or, for the stainless wisdom that penetrates various forms of knowledge, such as the means of meditation, etc., one diligently cultivates for a long time, such as three great asamkhya kalpas. For example, if one is proficient in treatises on crafts, etc., one can gradually understand faults from coarse to subtle. Thus, for a yogi who possesses limitless means and diligently practices wisdom, extremely subtle faults such as ignorance belonging to one's own continuum, and the aspects of qualities that are the antidotes to them, will arise as extremely clear wisdom. Because those to be abandoned are destroyed by the antidotes themselves, their minds are also clearer than others, and therefore extremely superior. When abiding in the ultimate wisdom of extreme clarity, just as the orb of the sun does not allow darkness to exist, the habitual tendencies of the cause of clinging to samsara, even the most subtle, will be exhausted, thereby attaining the ultimate wisdom of liberation. The Great Sage refers to the solitary realizer who acts for the benefit of others, as well as the Shravaka Arhats, etc. The difference is that this (referring to the Great Sage) has eliminated all habitual tendencies. Thus, the cultivation of means is for the purpose of guiding sentient beings to the path. Therefore, when explaining the cause of the Sugata—the cultivation of means—here, the name of the result is established on the cause, and it is called the Sugata. Third, the conclusion: If so, the school teacher Dignāga: 'Exertion is the teacher because it guides beings.' As such, isn't it said that only those who directly explain the means of pacifying suffering to others can be called teachers? Why is it said here to be the cause of the teacher? Answer: The so-called exertion, etc., does not show direct explanation there either, but rather considers it capable of guiding. And that is also established by the name of the means of cultivation at the time of the cause. The necessity of the establishment is to show the cause that can guide sentient beings with a special name. The knowledge of this is the nature of the Sugata and Protector, which is established as the result or measure. Initially, the previous wish to benefit others and the Sugata are the cause or proof of it, and what should be established or the result is before those two.