Tibetan
པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེ་འདྲའི་དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་སྐྱེ་བའམ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མིན་པས་ན་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་འདྲ་རྒྱུ་རུ་རྟོག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་རྨ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་དང་རྨ་སོས་པའི་རྒྱུ་སྨན་དང་སྔགས་སོགས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས། ནག་པའི་ལུས་ལ་རྨ་འབྱུང་བ་དང་འདྲུབས་བ་ཡིན་ནའང་རྨ་བྱེད་པ་དང་རྨ་འདྲུབས་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་སྡོང་དུམ་ཡང་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྨ་དང་འདྲུབས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ་འབྲེལ་མེད་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་འདོད་རིགས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་འགྲུབ་ཚུལ། །དེ་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད། དང་པོ། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་མེད་པར་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འདི་དང་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་དེ་ཡིས་བྱེད་པར་ཡང་ནི་མི་རུང་ངོ་། །རྒྱུ་རྟག་པ་ལ་ནམ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ། འདི་ལྟར་མེ་ལོག་ པས་དུ་བ་མེད་པར་ཤེས་ནས་མེ་ལ་དུ་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ལོག་པ་ན་དེའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ནུས་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུའང་ལྡོག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་ལོག་པས་ལྡོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དབང་ཕྱུག་དེའི་ནུས་པ་ཤེས་པར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་འདི་ལ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ། རྒྱུ་གང་དག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་གཞན་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དག་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན་དབང་ཕྱུག་ཏུ་མ་ཟད་རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་ཀྱང་རྒྱུར་ཐལ་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་ལ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། མ་ངེས་དཔེ་གཉིས་སོ་སོར་བཀག །ཐུན་མོང་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དབང་ཕྱུག་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་ཅེས་པ་དེ་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་དཔེར་བྱས་ན་
Chinese
因为自在的因，没有先后和体性的差别，所以那样的自在不是产生或不产生的任何因，因此如果认为那样无益无害的东西是因，那就太过分了。例如，造成创伤的原因是武器，治愈创伤的原因是药物和咒语等，它们之间有联系。即使黑色的身体上出现创伤和疤痕，但与造成创伤和疤痕的两个原因无关的树桩，又为何不被认为是那些创伤和疤痕的因呢？因为不应认为无关的自在是因。第三，正文和对它的回答的反驳。第一，后随和退还不能成立的方式。因此，说太过分了。第一，因为认为自在是恒常、唯一的自性，没有先后和能力的不同差别。依次产生的这个果和各种不同的事物，也不能由那个因来产生。因为恒常的因永远不会改变，所以很难理解它具有产生果的能力。就像知道火熄灭了就没有烟，从而知道火具有产生烟的能力一样。但是，如果某个果消失了，那么它的因自在仍然像以前一样存在，如果它是自在的能力，那么果也不应该消失。因此，这不是自在的果，只是因为自己的因消失了而消失而已，永远不会知道自在的能力。因此，承认因果是因为看到后随和退还，如果对这一点没有明确认识就承认，那是没有意义的。第二，如果存在哪些因，就会产生哪些果，如果不存在，就不会产生，这才是它的因。如果认为除了这些因之外，没有关联的东西也是它的因，那么不仅自在，兔子角和天空等也会变成因，因此一切事物也会变得没有穷尽的因。第二，对回答的反驳。分别驳斥两个不确定的例子。共同的意义是总结。第一，如果自在没有差别，就不应该产生果，这是不确定的。以外界为例
English
Since the cause, the Lord, has no difference in before and after, and in essence, such a Lord is not any cause for producing or not producing. Therefore, if one considers such a harmless and useless thing as a cause, it is too extreme. For example, the cause of making a wound is a weapon, and the cause of healing a wound is medicine and mantras, etc., which have a connection. Even if a wound and scar appear on a black body, why is a tree stump, which is unrelated to the two causes of making a wound and a scar, not considered the cause of those wounds and scars? Because one should not consider an unrelated Lord as a cause. Third, the text and the refutation of its answer. First, the way in which following and reversing cannot be established. Therefore, it is said to be too extreme. First, because it is believed that the Lord is of a permanent, single nature, without different differences in before and after, and in ability. These sequentially arising fruits and various different things also cannot be produced by that cause. Because a permanent cause never changes, it is difficult to understand that it has the ability to produce a result. Just as knowing that there is no smoke when the fire goes out, and thus knowing that the fire has the ability to produce smoke. However, if a certain result disappears, then its cause, the Lord, still exists as before. If it is the Lord's ability, then the result should not disappear either. Therefore, this is not the Lord's result, but merely disappears because its own cause has disappeared. One will never know the Lord's ability. Therefore, admitting cause and effect is done by seeing following and reversing. If one admits it without clearly recognizing this, it is meaningless. Second, whichever causes exist, whichever results will arise, and if they do not exist, they will not arise, that is its cause. If one thinks that things that are unrelated other than those causes are also its cause, then not only the Lord, but also rabbit horns and the sky, etc., will become causes, so all things will also become causes without end. Second, the refutation of the answer. Refuting the two uncertain examples separately. The common meaning is to summarize. First, if the Lord has no differences, then it should not produce results, which is uncertain. Taking the external as an example
Tibetan
ས་དང་ས་བོན་ཆུ་སོགས་ལ་ཚོགས་པ་དང་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ་ཁྱད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ལ་ནི་ས་བོན་དང་ས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མི་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི་འབྲས་བུ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་མིན་ན་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ཚོགས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དག་ལེགས་པར་བྱས་པ་ན་བྱ་བ་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞེ་ན། རྨོས་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མང་ལ་བཟང་བ་འོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ནང་གི་ཆོས་ལ་དཔེར་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དབང་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་དེ་ཡོད་ན་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་དགོས་ནའང་དེ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་དབང་ཤེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་འདི་ཡང་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། ཡུལ་དབང་དེ་ལའང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞིག་ན་མ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་སོ་སོར་གནས་པ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཚོགས་ཀྱང་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་ཚོགས་ཀྱང་སྔར་ལྟར་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་གནོད་ལ། ཚོགས་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཕྱིར་ཚོགས་མ་ཚོགས་ལ་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་སོ་སོར་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ནུས་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དབང་ཕྱུག་སོགས་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་སོགས་རྟག་པ་དེ་ལ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པ་རྣམ་པར་བཞག །དེ་ཡི་དོན་རྣམས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། སྒྲབ་བྱེད་མེད་པར་འདོད་པ་དགག །ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་སྤྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་ན་རེ། དབང་ཕྱུག་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཚད་མར་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་ཚད་མ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་
Chinese
如果说，土地、种子、水等，在聚合和未聚合的状态下没有差别，但为了产生果实和幼苗，那么，对它们来说，没有差别是不成立的，因为只有差别存在。怎么样呢？对于产生幼苗来说，种子、土地、水等，从先前不产生的状态完全转变性质后，才成为那个果实的直接原因，否则，就像先前的状态一样，即使聚合也不会产生。之所以有差别，也是因为那些原因被很好地处理后，才能看到那个行为的差别。什么呢？因为耕作方法的差别被很好地处理后，才能产生更多更好的果实，这是因为有差别存在，如果没有差别存在，那些行为就会白费。又以内在的法为例，如果像境、色等和根、眼等聚合时，境和根在自己的本体上和先前没有差别，如果存在，也应该能观察到和先前不同的差别，即使没有观察到，也是产生根识之智的原因，那么，就像这样，自在天（伊湿伐罗）也是和先前没有差别，也是原因吗？不是的，因为境根也有和先前不同的差别。如果没有任何差别，那么在未聚合的时候，各个原因单独存在时，没有产生果实的能力，那些聚合后，因为和先前的自性没有差别，所以即使聚合，也像先前一样没有能力，这样就有过失了。聚合后产生果实，因此聚合和未聚合的差别就成立了。 第二，刚才所说的那样，各个原因单独存在时，没有产生任何果实的能力，如果互相聚合，就能产生果实的功德或能力，那些才是原因，而不是自在天等，因为自在天等常法，和先前没有不同的差别。 第二，安立能成立的理证。 归纳那些意义。 第一，遮破认为没有能成立者。 宣说正确的能成立者。 第一，陈述前派观点和遮破它。 第一，顺世论者和行者等说： 你认为自在天是量，但你没有能知道它是量的征相。像那样的量，是能成立的
English
If it is said that there is no difference between the states of aggregation and non-aggregation for land, seeds, water, etc., but for the sake of producing fruits and seedlings, then it is not established that there is no difference for them, because only difference exists. How so? For the production of seedlings, seeds, land, water, etc., after completely transforming their nature from the previous state of not producing, they become the direct cause of that fruit, otherwise, like the previous state, even if aggregated, they will not produce. The reason why there is a difference is also because when those causes are well handled, the difference of that action can be seen. What is it? Because after the difference in cultivation methods is well handled, more and better fruits can be produced, this is because there is a difference, if there is no difference, those actions will be in vain. Also, taking internal Dharma as an example, if when objects, forms, etc. and faculties, eyes, etc. are aggregated, the object and faculty have no difference from before in their own essence, if they exist, one should also be able to observe the difference that is different from before, even if it is not observed, it is the cause of producing the wisdom of faculty consciousness, then, just like this, isvara (自在天) is also no different from before, is it also the cause? No, because the object faculty also has a difference that is different from before. If there is no difference, then when each cause exists separately in the state of non-aggregation, there is no ability to produce fruit, those aggregated, because there is no difference from the previous nature, so even if aggregated, they are still unable to do so as before, so there is a fault. The aggregation produces fruit, therefore the difference between aggregation and non-aggregation is established. Second, as just said, each cause exists separately, there is no ability to produce any fruit, if they aggregate with each other, they can produce the merit or ability of the fruit, those are the causes, not isvara etc., because isvara etc. are permanent dharmas, and there is no different difference from before. Second, establish the reasoning that can be established. Summarize those meanings. First, refute the view that there is no establisher. Proclaim the correct establisher. First, state the former party's view and refute it. First, the Lokayata and the practitioners etc. say: You think that isvara is valid, but you do not have the sign that can know that it is valid. Such a valid one is the establisher of