Tibetan
ཁྱབ་པ་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཀྱང་ཚོགས་དོན་གཟུང་མི་དགོས་སོ། །དེའི་མཐའ་དཔྱོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྟགས་རིགས་དང་བློ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཟུར་དུ་བཤད་པར་བྱས་ན་བདེ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ལ། གཞུང་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་གཞུང་གི་གོ་བ་རྣལ་མ་ཉིད་བཤད་པས་བློ་སྐྱེད་ཐོན་སླ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཆད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་ན་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆ་ཤས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པའི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དང་། རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡི་ཆོས་རྟགས་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལོག་ན་རྟགས་ལྡོག་པར་ཚད་མས་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ལ་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་གཞི་རྟགས་ཡང་དག་གསུམ་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་རྟགས་གསུམ་ངོ་བོ་བསྟན། །དེར་མ་འདུས་པའི་མཐའ་གཞན་དགག་པའོ། །དང་པོ། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཚོགས་དགོས་པ་ དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་སོགས་ལྔར་ཡོད་དོ། །ཆོས་གང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཙམ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་གྲུབ་ཙམ་ནས་གཤེར་བར་གྲུབ་པ་ལྟར། སྒྲ་གྲུབ་ཙམ་ནས་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པར་གྲུབ་པས་དེ་གསུམ་དོན་ལ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ན། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་མ་ནུས་པའི་ངོར། བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །འབྲས་རང་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཡིན་ལ། དགག་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་དང་། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ། མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་ཤ་ཟ་ཡོད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམས་ནི་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མ་རྙེད་པའི་གང་ཟག་དེའི་ངོར་ཡུལ་དེ་མེད་པའམ་མི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེས་ན་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་འདྲ་ནི་ཡུལ་དེ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་མི་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། དེས་ཡུལ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །འདི་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི་གཞི་གང་དུ་ཆོས་གང་ཞིག་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་སྣང་རུང་རྣམས་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པར་སྟོན་ལ། སྣང་དུ་མི་ རུང་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ཀྱང་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། ཡོད་དེ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་གསུམ་ནི་སྣང་དུ་མི་རུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ལ་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་ཆགས་པའི་ཚེ་སྤྲིན་གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་བྱམས་པ་འབྱོན་པའི་ཞིང་དང་འཁོར་ལྟ་བུ་ད་ལྟའི་གང་ཟག་མངོན་ཤེས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོའམ་རྣམ་པས་བསྐལ་པ་ནི་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ཤ་ཟ་དང་བར་སྲིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་ཚོད་བཟུང་བ་དང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་རང་གི་བློར་མ་ཚུད་པ་ལའང་སྐུར་པ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བའང་རིགས་པ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མ་དམིགས་པའམ་དགག་རྟགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས། ཆོས་འགའ་ཞིག་གཞི་གང་དུ་མེད་ངེས་སུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུའམ་བྱེད་ལས་ཅན་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན་གྲང་རེག་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་མེ་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་དང་། གྲང་རེག་དང་འགལ་བ་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལྟ་བུ་དག་གྲུབ་པར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གྲང་རེག་འགོག་པ་དང་། དགག་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་བལྟར་རུང་བ་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་དགག་པ་ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། དགག་བྱ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ལ། དེ་དག་ནི་མ་གྲུབ་བའམ་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ། ཕྱོགས་འདི་ན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་དེ། མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་དགག་བྱ་མེད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཅན་མི་དམིགས་པའི་ གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་དུས་ངོ་བོས་མ་བསྐལ་བ་རྣམས་ནི་སྣང་རུང་ཡིན་ལ། སྣང་རུང་ཡིན་ཀྱང་མ་དམིགས་ན་དེས་དེ་དག་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་། གང་མེད་པ་དེའི་འབྲས་བུའང་མེད་པར་ངེས་ནུས་སོ། །འགལ་ཟླ་དམིགས་པས་ཀྱང་དགག་བྱ་མེད་པར་ངེས་ནུས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལ་དོགས་པ་སྤ
Chinese
为了考察周遍。从宗法（ पक्षधर्म，pakṣadharma， पक्षधर्म性）的场合也不需要执取集合意义。考察它的边际，以及其他如理证和智证的安立，如果单独解说会更方便，所以就这样解说。在此讲解论典的场合，因为只讲解论典的真实意义，为了容易产生智慧，所以想要这样讲解。所谓“彼性”，是指在法（धर्म，dharma，事物）的上面，有很多应该遮破或应该成立的部分，其中根据情况，应成立的法，如无常等，以及作为因的所作等，如果具有因的法相，则有因必有果，如果无果则无因，通过量（ प्रमाण，pramāṇa，有效的认知手段）决定而具有周遍性，必须理解为这样。第二，详细解说体相、因（ हेतु，hetu，原因、理由）以及正确的三种。为了理解而显示三种因的自性。遮破未包含于其中的其他边际。第一，任何能产生果的因，需要集合多少事物的自性，其中任何一个不存在，则果也不会产生，这是确定的。因此，果是成立因存在的正确理证。其中有成立因的实体等五种。任何法的自性存在，以及本质上具有关联性的本质也是正确的理证。例如，水一旦形成就必然是湿的。声音一旦形成就必然是无常的和所作的，因为这三者在意义上具有一体的关系。在其他相似的产生迷惑的情况下，无法确定为无常，如用所作的因来成立声音是无常的，这就是自性的正确之因。果和自性这二者是成立的因。从遮破的因的角度来说，说了不可见未见和可见未见两种，第一种，对于吃肉已经成为习惯的人来说，在此面前的处所，成立一定有吃肉的，现量（ प्रत्यक्ष，pratyakṣa，直接感知）等量是不适用的。因此，对于没有找到成立一定存在的量的人来说，这个地方仅仅是不存在或不可见而已。因此，像不可见未见的因，仅仅是那个地方一定存在的名言不适用的结果。
English
In order to examine pervasion. Even in the case of the property of the subject, it is not necessary to grasp the collective meaning. Examining its limits, and also the establishment of types of reasons and types of intelligence, it would be easier to explain them separately, so we will explain them in that way. In this occasion of explaining the treatise, because we only explain the true meaning of the treatise, in order to easily generate wisdom, we want to explain it in that way. The so-called "thatness" refers to the fact that on the subject, there are many parts that should be refuted or established, and among them, according to the situation, the dharma to be established, such as impermanence, and the reason, such as being made, if it has the characteristics of a reason, then there is a consequence if there is a reason, and if there is no consequence, there is no reason, and it must be understood that it has pervasion through the determination of valid cognition. Secondly, the characteristics, the reason, and the three correct ones are explained in detail. To show the nature of the three reasons for understanding. Refuting other limits not included therein. First, whatever cause produces a result, how many natures of things must be assembled, and if any one of them does not exist, then the result will not occur, that is certain. Therefore, the result is the correct reason for establishing the existence of the cause. Among them, there are five types, such as establishing the substance of the cause. The nature of any dharma that exists, and the essence that is essentially related, is also a correct reason. For example, once water is formed, it is necessarily wet. Once sound is formed, it is necessarily impermanent and made, because these three have a unified relationship in meaning. In the case of other similar confusions, it is impossible to determine it as impermanent, such as using the reason of being made to establish that sound is impermanent, this is the correct reason of nature. The two, result and nature, are the reasons for establishment. From the perspective of the reason for refutation, two types are mentioned: non-apprehension of the invisible and non-apprehension of the visible. The first type is that for a person who has become accustomed to eating meat, in the place in front of him, the valid cognitions of manifest inference that establish that there is definitely meat are not applicable. Therefore, for the person who has not found the valid cognition that establishes definite existence, that place is merely non-existent or invisible. Therefore, a reason like non-apprehension of the invisible is merely the result of the fact that the term of definite existence of that place is not applicable.
Chinese
是有理由的。但那樣並不能確定某處不存在。說這個的必要是，在任何地方證明任何事物肯定不存在時，要區分可見與不可見的差別，顯示可見的事物因未被觀察到而被否定。而不可見的事物，僅僅因為沒有看到就不能否定，因為可能存在雖然存在但不可見的事物。如果有人想知道是否存在雖然存在但不可見的事物，答案是肯定的，因為在處所、時間和自性方面，有三種不可見的劫。其中，處所方面的劫，比如對於贍部洲的人來說，北方不悅耳的如意樹等等。時間方面的劫，比如過去劫形成之時出現的具有黃金精華的雲，以及未來彌勒佛降臨的淨土和眷屬等等，對於現在沒有神通的人來說，已經成為劫的意義了。本質或形態方面的劫，比如對於普通人來說，食肉鬼和中陰身等等。因此，以個人的尺度來衡量，以及對於自己不理解的深奧佛法，也不應該妄加誹謗，這個道理也是由此闡明的。再者，根據未觀察到或否定標誌的邏輯的區別或差異，在某個地方肯定知道、說出和應用某些事物不存在的術語的結果或作用是存在的。什麼呢？比如，與寒冷觸感等自性相反的火被觀察到，以及與寒冷觸感相反的火的結果，比如煙被確定觀察到，通過這些來阻止寒冷觸感。以及，通過未觀察到可見的否定對象的原因來否定結果，比如「這個方向沒有煙，因為沒有觀察到火」。以及，否定對象本身是可見的本質，但這些沒有成立或沒有觀察到，通過這些來證明肯定不存在，比如「這個方向，有法，瓶子不存在，因為沒有觀察到」。像這樣，能夠證明否定對象不存在的不觀察到的邏輯有四種。其中，處所、時間、本質所不能及的事物是可見的。即使是可見的，如果沒有觀察到，也能知道它們不存在。並且，可以確定不存在的事物的結果也不存在。通過觀察到相反的事物，也能確定否定對象不存在，這是因為不可能同時存在的道理。對此，消除疑惑
English
It is reasonable. But that cannot definitely prove that something does not exist somewhere. The need to explain this is that, when proving that something definitely does not exist in any place, it is necessary to distinguish between what is visible and what is not, showing that visible things are negated because they are not observed. And invisible things cannot be negated merely because they are not seen, because there may be things that exist but are invisible. If someone wonders if there are things that exist but are invisible, the answer is yes, because in terms of place, time, and nature, there are three invisible kalpas. Among them, the kalpa in terms of place is like the wish-fulfilling tree of the Northern Unpleasant Sound for the people of Jambudvipa. The kalpa in terms of time is like the clouds with golden essence that appeared when the past kalpa was formed, and the pure land and retinue of Maitreya who will come in the future, which have become the meaning of kalpas for those who do not have clairvoyance now. The kalpa in terms of essence or form is like the flesh-eating demons and the intermediate state for ordinary people. Therefore, one should not judge by personal standards, nor should one slander profound Buddhist teachings that one does not understand. This principle is also explained by this. Furthermore, depending on the distinction or difference of the logic of non-observation or negation marks, there are results or functions of the terms that definitely know, say, and apply that certain things do not exist in a certain place. What are they? For example, fire, which is the opposite of the nature of cold touch, is observed, and the result of fire, which is the opposite of cold touch, such as smoke, is determined to be observed, and through these, cold touch is prevented. And, by not observing the visible cause of the object of negation, the result is negated, such as "There is no smoke in this direction because fire is not observed." And, the object of negation itself is of a visible nature, but these are not established or not observed, and through these, it is proved that it definitely does not exist, such as "In this direction, there is a dharma, a pot does not exist, because it is not observed." In this way, there are four kinds of non-observational logic that can prove that the object of negation does not exist. Among them, things that cannot be reached by place, time, and essence are visible. Even if they are visible, if they are not observed, one can know that they do not exist. And, it can be determined that the result of something that does not exist also does not exist. By observing the opposite, one can also determine that the object of negation does not exist, because of the logic that it is impossible to exist simultaneously. To this, dispel doubts.