Tibetan
་ངེས་མ་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཡོད་ན་སུ་ཡང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ངེས་པའི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལའང་རྐྱེན་ཡོད་ན་དེས་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་ལ། མཐུན་རྐྱེན་མེད་པའམ་འགལ་རྐྱེན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །མཐུན་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་བློ་གསལ་བ་དང་། གོམས་པ་དང་། སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། དོན་གྱི་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ཚང་བའོ། །དེ་ལ་བློ་གསལ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གསལ་བས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་དོན་གང་མཐོང་བ་ལ་བློ་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནང་གི་གོམས་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་རོ་གཅིག་ལའང་ཕལ་པས་མྱགས་པ་དང་། ཆགས་ལྡན་གྱིས་ཉལ་པོ་བྱ་བ་དང་། ཁྱི་རྣམས་ཀྱིས་བཟའ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེས་དོན་རྣམས་དེ་དང་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གོམས་པའམ་དེའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡང་རྐྱེན་ནོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་དཔེར་ན་སྨན་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་གྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན། སྨན་པ་དེ་མཐོང་བ་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཆོས་གཞན་དུ་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་གང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་གཏད་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པ་ནི། མི་མང་པོའི་ཁྲོད་ནས་གཅིག་ཡོད་མེད་ལ་ཆེད་དུ་ཡིད་ གཏད་ན་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་ངེས་ལ། གཞན་དབང་མངོན་ལ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡོད་མེད་མ་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གྱི་ཤུགས་ནི་ལྟད་མོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ནས་ཡ་མཚན་པ་དང་ཉེ་ཞིང་གསལ་པོར་མཐོང་བ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པ་མང་པོ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ཡོད་ན་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་ན། ངེས་པའི་རྒྱུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་དང་པོར་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་དེའི་རྒྱུ་སྟོབས་ཆེ་བ་དག་གི་འབྲས་བུ་སྔར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་ཡང་ཡིན་ལ་མཁན་པོའང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་འོང་བ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་པོ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཀློག་སློབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། དེ་འོང་བ་ན་ཐོག་མར་བདག་གི་ཕ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་མཁན་པོ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་
Chinese
仅仅是名为确定与不确定，如果现量本身有确定性，那么谁也不会错乱。因此，即使是体验确定之因的现量，如果有顺缘，它也能引出确定性；如果没有顺缘或者有违缘导致错乱，仅仅是看见也无法引出确定性，就像认为声音是常一样。什么是顺缘呢？内在的智慧清晰、习惯、适当时机、专注于意义、意义的力量等等，这些都是确定性产生的完备之因。其中，智慧清晰是指，瑜伽士们的智慧清晰，仅仅是看见就能在瞬间确定，等等。对于需要确定的事物，如果已经习惯，仅仅是信任所见之物，就能轻易地引出确定性。例如，内在的习惯是，对于同一个女人的尸体，普通人会感到厌恶，有贪欲的人会想行淫，狗会想吃掉它，就像这样，习惯占据主导地位的，就会按照那样去理解事物。因此，与事物的形态相符的作意习惯或者其习气也是一种缘。适当时机是指，例如在谈论药物等话题时，看到医生，即使那个人还有其他的身份，也会确定他就是医生。同样，对于专门追求并关注的事物，也能引出确定性，例如在很多人中，如果专门关注某个人是否存在，仅仅是看到他就能确定他存在，即使其他人也在眼前显现，也不能确定他们是否存在。意义的力量是指，在各种各样的表演中，对于那些奇特的、接近的、清晰可见的事物，能够特别地确定，等等。如果对于很多确定性来说，具备了上述所说的那些原因，那么产生的顺序是怎样的呢？最接近的确定之因首先产生，同样，那个时候力量强大的原因的结果也会先产生。例如，如果来了一个既是父亲又是堪布的人，虽然这个人既是生养自己的人，又是教自己读书的人，这两者没有区别，但是当他来的时候，首先会想“我的父亲来了”，而不会想“堪布来了”。
English
It is merely called certainty and uncertainty. If direct perception itself has certainty, then no one would be mistaken. Therefore, even the direct experience that is the cause of certainty can induce certainty if there are favorable conditions. If there are no favorable conditions or if there are unfavorable conditions that lead to confusion, then merely seeing cannot induce certainty, just like thinking that sound is permanent. What are the favorable conditions? Inner clarity of mind, habit, appropriate timing, focusing on the meaning, the force of the meaning, and so on, are the complete causes for inducing certainty. Among these, clarity of mind refers to the clarity of mind of yogis, who can determine things in an instant just by seeing them. If one is accustomed to the object to be determined, one can easily induce certainty simply by trusting what one sees. For example, inner habit is like how ordinary people feel disgusted by the corpse of a woman, those with desire want to have sex with it, and dogs want to eat it. Just as those who have a dominant habit will perceive things in that way, so the habit of attending to things in accordance with their form, or the imprint of that habit, is also a condition. Appropriate timing refers to, for example, when the topic of conversation is medicine, seeing a doctor, even if that person has other qualities, one will be certain that he is a doctor. Similarly, one can induce certainty about something that one is specifically pursuing and focusing on. For example, among many people, if one is specifically focused on whether a certain person is present or not, one can be certain that he is present simply by seeing him, even if others are also appearing in front of one, one cannot be certain whether they are present or not. The force of the meaning refers to, for example, among various kinds of spectacles, being particularly certain about those that are strange, close, and clearly visible, and so on. If there are many certainties, and the causes mentioned above are present, then what is the order in which they arise? The cause of certainty that is closest arises first, and similarly, the result of the cause that is strongest at that time will arise first. For example, if a person comes who is both a father and a Khenpo (abbot), although there is no difference between the fact that this person is both the one who gave birth to oneself and the one who teaches oneself to read, when he comes, one will first think, "My father is coming," and not think, "The Khenpo is coming."