Tibetan
དེ་མི་འཐད། །གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་བ་འཐད། །དང་པོ། དངོས་དང་རང་མྱོང་བ་ཡི་དཔེ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བློས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་བློ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཞེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡི་དངོས་པོ་དེ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའམ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་དེ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་འདི་བོར་ནས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡུལ་ན་གསལ་པོར་གནས་པ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྔོ་སོགས་ཤེས་པས་མྱོང་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་ བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་འདི་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་མི་གསལ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་འདིང་དུ་མེད་ཀྱང་མིག་གིས་རང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་ཡང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློས་དོན་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ནང་བློ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རང་གི་བློས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་དམ་མི་མྱོང་ཞེས་བརྗོད། མྱོང་ན་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་ངམ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ
Chinese
那不合理。虽然无二，但显现为二，这是合理的。第一，实物和亲身经历的例子。第一，如果没有外境，那么像这样亲身经历外境是怎么回事呢？像这样亲身经历的无欺骗性，因此是心识本身在经历，如果心识没有清晰地亲身经历，那么心识自己经历也就不成立了。如果说，因为知识的本体显现或清晰地呈现为蓝色等形象，所以经历蓝色等的自性也是如此，舍弃了知识显现为对境形象这一点，而说经历对境的自性，这是无论如何都不可能的。因此，所谓的对境蓝色等的自性，除了在心识对境中清晰存在这一点之外，没有任何其他东西。而这又是知识本身的形象，所以准确地说，是经历了知识自己的本体，但从显现方式来看，是知识经历了不同于知识的蓝色等，就像梦中的蓝色等一样。第二，如果认为就像刀不能自己砍自己一样，知识不可能自己认识自己，那么，如果正确地分析，因为没有能知和所知，所以即使认为没有能作和所作的实体，也不能仅仅因此就说没有自证。因为在胜义谛中，能取和所取没有差别，所以知识生起为明觉自性的体验，这是无欺骗、无可否认地成立的，因此没有人能说这不清晰。即使无法否认知识是清晰且仅仅是觉性的，但就像眼睛不能自己看到自己一样，知识了解外境，但知识本身不可能自己了解自己。如果有人这样说，那也是不可能的。就像有情相续中的知识了解蓝色等一样，对于蓝色等的执著，也没有对自己的心识隐藏，而是通过体验和记忆来成立，这是无可否认的。特别是，按照无境相的体验方式，即使允许向外看的意识体验对境，但从对境所产生的快乐和痛苦等，有多少变成了内在心识的本体，那是说自己的心识直接体验到呢，还是说没有体验到呢？如果说体验到，那么是同时体验到，还是在过去之后体验到？如果按照第一种说法，那么在显现为现量对境中清晰显现的那个
English
That is not reasonable. Although there is no duality, it is reasonable to appear as two. First, examples of objects and personal experiences. First, if there is no external object, then how is it that we experience external objects in this way? Because of this infallible experience, it is the mind itself that experiences, and if the mind does not clearly experience it, then it cannot be said that the mind itself experiences it. If it is said that because the essence of knowledge appears or is clearly manifested as blue, etc., the nature of experiencing blue, etc. is also the same, but abandoning the fact that knowledge appears as an object, and saying that experiencing the nature of the object, that is impossible in any way. Therefore, the so-called nature of the object, blue, etc., there is nothing else other than the fact that it is clearly present in the mind's object. And this is the image of knowledge itself, so accurately speaking, it is experiencing the essence of knowledge itself, but from the way it appears, it is knowledge experiencing blue, etc. that are different from knowledge, just like the blue, etc. in a dream. Second, if it is thought that just as a sword cannot cut itself, knowledge cannot know itself, then, if analyzed correctly, because there is no knower and known, even if it is thought that there is no agent and object, it cannot be said that there is no self-awareness just because of that. Because in the ultimate truth, there is no difference between the grasper and the grasped, so the experience of knowledge arising as the nature of clarity and awareness is established as infallible and undeniable, so no one can say that this is not clear. Even if it cannot be denied that knowledge is clear and only awareness, just as the eye cannot see itself, knowledge knows external objects, but knowledge itself cannot know itself. If someone says that, that is also impossible. Just as the knowledge in the continuum of a person knows blue, etc., the grasping of blue, etc. is not hidden from one's own mind, but is established through experience and memory, which is undeniable. In particular, according to the way of experiencing without object-aspects, even if it is allowed that the mind that looks outward experiences the object, how much of the happiness and suffering, etc. that arise from that object becomes the essence of the inner mind, is it said that one's own mind directly experiences it, or is it said that it does not experience it? If it is said that it is experienced, then is it experienced simultaneously, or is it experienced after the past? If according to the first statement, then that which appears clearly in the manifest object