Tibetan
་གཟི་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤར་ན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་མེ་དང་འདྲ་བར་གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཚང་ཚིང་ལྟ་བུ་རྣམས་སྲེག་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན་འདི་གཉིས་གནད་མ་ལོག་པ་གལ་ཆེའོ། །རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་རྣམས་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ལ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱིས་སུ་ནི་ལས་རྣམས་སོགས། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད། །ཅེས་དང་། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ནི། །ཕྱིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་འདི་གཉིས་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་། ཡུལ་ཇི་བཞིན་མ་རིག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཇི་ བཞིན་རིག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་ལ། གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལོག་ཀྱང་འདི་མི་ལྡོག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐབས་ནའང་ཆབ་རོམ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ནས་འཁྲུལ། སླར་གྲོལ་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་གྲོལ་ཚུལ་ཤེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་མིན་ལ་རིག་པ་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན་ནང་རིག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དག་ཀྱང་སྟེ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་གསུངས་ཉིད་དེ། དེ་གང་ཞེ་ན་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཤིང་ཀྱེ་མི་ཡི་བདག་པོ་སླར་ཡང་གང་དུ་ཐིམ་པ་འོད་གསལ་མི་འགྱུར་བ་དེའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞི་འདི་ལ་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞག་པ་ཡང་། ཆོས་དབྱིངས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པས་ན་སྟོང་རྐྱང་ཙམ་མིན་པར་རིག་གདངས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་གྲོལ་ལས་འདས་པ་དེ་ལས་མ་གཡོས་པས་ན་མ་འཁྲུལ་བ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་བཞག་གི གཞི་ལས་རྩལ་ཤར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་པར་རྟོགས་ནས་གྲོལ་ཟིན་པའི་ ཡེ་ཤེས་དང་ནོར་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །གཞི་ལས་གཞི་སྣང་འཆར་ཚུལ་དང་། དེ་ལས་འཁྲུལ་གྲོལ་འབྱུང་ཚུལ། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ལྡོག་ནས་སླར་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་རྣམས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་ཁོ་ན་ནས་གསལ་བར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། སྤྱི་ཙམ་ནི་གཞིའི་སྐབས་སུའང་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རྫོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད
Chinese
犹如光芒一般。不颠倒显现则称为智慧。如何像火一样焚烧能取所取轮回的习气丛林，并且能解脱，因此这两者不颠倒要点非常重要。关于识和智慧的差别，在大圆满的论典中已经非常清晰地阐述了。如《楞伽经》中说：“心能作诸业等，智慧能辨别。”又如《三摩地王经》中说：“以知心之自性，复又智慧得生起。”如是说。识和智慧这两者，虽然在明和觉性方面相同，但在对境未如实了知而颠倒执着，以及如实了知这两者之间有差别。具有能取所取的识即使颠倒，这个（智慧）也不会颠倒，要知道。在基础有情的时候也如冰和水一样。如是即使迷乱也是从光明中迷乱，再次解脱也是在光明中解脱的道理，要知道这非常重要。如《时轮经》中说：“外道之论等，非彼真实知，何为知者谓，内知空性及，不变之乐等，彼等此世间，胜者皆善说，彼为何者谓，于何三世间，一切皆显现，人主复于何，融入不变光。”如是说。如是安立此基础为智慧，也是因为法界显空双运，因此不是仅仅空性，而是具有觉性的部分，并且自己的体性超越迷乱解脱，不从那上面移动，因此从不迷乱的部分安立。不要与从基础生起力量的智慧如实证悟后已经解脱的智慧混淆，这非常重要。从基础生起基础显现的方式，以及从中产生迷乱解脱的方式，迷乱返回基础后不再可能迷乱的方式等，要从大圆满的论典中清晰阐述的地方了解，总的在基础的时候也已经说过了。如是生圆次第为主的咒语和手印等一切密咒的修学之处。
English
It is like a ray of light. If it appears without being inverted, it is called wisdom. How does it burn the forest of habits of grasping and being grasped in samsara like fire, and how does it liberate? Therefore, it is very important that these two do not invert the key points. The difference between consciousness and wisdom is very clearly explained in the treatises of Dzogchen. As it is said in the Lankavatara Sutra: "The mind performs all actions, etc., and wisdom distinguishes." Also, as it is said in the Samadhiraja Sutra: "By knowing the nature of the mind, wisdom will arise again." It is said. Although these two, consciousness and wisdom, are the same in terms of clarity and awareness, there is a difference between not knowing the object as it is and grasping it in a reversed way, and knowing it as it is. Even if the consciousness with grasping and being grasped is reversed, this (wisdom) will not be reversed, you should know. In the case of the basic sentient being, it is like ice and water. Thus, even if there is confusion, it is confused from the state of luminosity. It is very important to know that liberation is also liberated in the state of luminosity. As it is said in the Kalachakra Tantra: "The doctrines of outsiders, etc., are not the knowledge of that reality. What is called knowledge? Inner knowledge of emptiness and immutable bliss, etc., are all well spoken by the victors in this world. What is that? In what three worlds does everything appear? O lord of men, where does it dissolve again? The immutable light." It is said. Thus, the reason for establishing this basis as wisdom is that it is the union of appearance and emptiness of the Dharmadhatu, so it is not just emptiness, but has a part of awareness, and because one's own nature transcends confusion and liberation, and does not move from that, it is established from the part of not being confused. It is very important not to confuse the wisdom that arises from the basis with the wisdom that has already been liberated after realizing it as it is. The way the basis appearance arises from the basis, and the way confusion and liberation arise from it, and the way confusion returns to the basis and can no longer be confused, etc., should be understood from the places clearly explained in the Dzogchen treatises, and the generalities have already been said at the time of the basis. Thus, all the places of learning of secret mantras, such as mantras and mudras, which are mainly the generation and completion stages.