Tibetan
་དུ་འཇུག་པ་དེ་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རང་གསལ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་མྱོང་བས། བཅོས་མས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐབས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ཀྱང་དག་པ་དང་མཉམ་པ་དབྱེར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ལ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱང་སྟོང་པར་སྣང་། འོད་གསལ་ཀྱང་རང་སྣང་མ་འགགས་པ་ཡིན་པས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་མོད། གཙོ་ཆེ་ཆུང་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དང་མཚུངས་པར་དག་མཉམ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་དག་ཀྱང་གཉིས་ཀའི་སྒྲ་འདོམས་ན་སོ་སོའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གང་རུང་རེས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་སྟོན་ཏེ། དག་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལྷར་དག་པ་དང་། དོན་དམ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མས་དག་པར་སྟོན་ལ། མཉམ་པས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་དབྱེར་མེད་པར་མཉམ་པ་དང་། དོན་དམ་པར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པར་སྟོན་པས་ན། ཚིག་དེ་གཉིས་གང་བརྗོད་ཀྱང་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་མཚོན་པར་ནུས་པས་ན་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ ཡང་དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་ལུས་སོགས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་འདི་ལ་ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཉམས་ལའང་བརྟན་མི་བརྟན་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། དབྱེ་སྒོ་གཞན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་དོན། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱི་དོན། མཚན་བཅས་རྫོགས་རིམ་དང་མཐུན་པའི་སྦས་དོན། མཚན་མེད་རྫོགས་ཆེན་ནམ་འབྲས་བུ་དང་མཐུན་པ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏེ་ཚུལ་བཞི་པོའང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་དུ་ཡོད་ལ། ཚུལ་བཞི་པོ་སྔ་མ་སྔ་མའི་དོན་ལས་ཕྱི་མ་འཕགས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་གཞོལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལམ་ཕྲ་ཐིག་སོགས་གོམས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁོ་ནས་སྟོང་བཞིའི་ཉམས་མྱོང་དྲངས་པ་དང་། སྙོམས་འཇུག་དང་གཉིད་འཐུག་དང་འཆི་བའི་སྐབས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཟིན་ཚུལ་རྣམས་སྤྱི་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། རླུང་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ཕྲ་མོ་འགོག་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཆེ་ལ། གང་དུ་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོ་མ་ཐིམ་པ་དེ་སྲིད་དུ་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་མིན་ཞིང་། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་བཞོན་པ་དང་བཅས་པ་མཐའ་དག་ཐིམ་པའི་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་རིག་གདངས་མ་འགགས་པའི་ བདག་ཉིད་ཅན་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི་སེམས་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་མིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རིག་གདངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་བརྗོད་བྱ་དགོས་པ་མང་ཡང་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཅི་སྟེ་ནམ་མཁའ་ཉོན་མོངས་བྱ་བར་ནུས། །དེ་ལ་རྗེས་ཀྱང་བསྟན་པར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་བྱར་མི་ནུས། །ཅེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདོད། །དེ་ནི་གློ་བུར་ཉེས་པས་མ་རུང་བྱས། །ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཡང་དག་མིན་ རྟོག་ལས་བྱུང་འདོད་ཆགས་སོགས། །གློ་བུར་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་གཞི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ལ་གོ་བ་རྣལ་མ་མ་ཆགས་ན་གཞི་འོད་གསལ་གཏན་ལ་དབབ་མི་ནུས་ཏེ། འོད་གསལ་ཞེས་པ་སྟོང་པ་མེད་རྐྱང་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་བཟུང་ན་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་ལོག་པའི་ཚེ་ན་སེམས་གཏན་མེད་ལ། སེམས་མེད་ན་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་སུ་ཞིག་གིས་ངོས་ཟིན་པར་བྱ། གལ་ཏེ་ཐ་མལ་པའི་སེམས་གསལ་རིག་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་བཟུང་ཞིང་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱང་གནས་རྙེད་པར་སྨྲ་ན། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་གཞན་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྙེད་དེ་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་། ཡེ་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཕོ་འགྱུར་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་ལ། གློ་བུར་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་སྤྲིན་ལྟ་བུ་དང་བྲལ་བའི་སྐབས་ན། ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རང་གི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད་པར་རང་གསལ་དུ་མྱོང་བ་ལ་འོད་གསལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རང་རྩལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མ་གཡོས་ན་ནི་འཁྲུལ་བའང་མིན་ལ་གྲོལ་བའང་མིན་ཏེ་གཞི་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །རང་རྩལ་ལས་གཡོས་པ་དེ་ཉིད་རྐྱེན་ལས་གོལ་ཏེ་གཞི་དང་མི་མཐུན་པར་གཟུང་འཛིན་ཅན་དུ་སོང་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཞིང་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་འཛིན་པ་རྩྭ་སོག་གི
Chinese
融入其中，在自己的心性上，自然明朗、不做作地体验，安住于不做作的生起和远离方便的努力，即是大圆满，共有三种。这三种也从证悟清净和平等无别的实相之智慧的角度安立，但在体性上，幻身也显现为空性，光明也是自显不灭，所以是双运。但以主次来如此显示。与此相同，清净和平等这些名称，如果从两者的词义来衡量，是从各自的侧面来讲述的。任何一个词也能显示两者，说清净时，就显示了世俗中清净为天界，胜义中清净为远离戏论的相状。说平等时，也显示了世俗中佛与众生无别平等，胜义中在无戏论的法界中平等。因此，这两个词无论说哪个，都能表示本来成佛的意义，所以在续部中也如此多种多样地宣说，应当理解。像这样的幻身等三种智慧，有修行和证悟的差别，修行也有稳定和不稳定等多种。其他的分类方法也有与般若乘相符的词义，与生起次第相符的总义，与有相圆满次第相符的隐义，与无相大圆满或果位相符的究竟义，这四种方式也可以一一对应。这四种方式，后面的比前面的意义更殊胜，并且一切都趋向于究竟的意义，应当了解。还有，仅仅通过修习道微细等，引发四空体验，以及入定、熟睡和死亡时抓住光明的方式，总体上相似，但在阻止风心细微的动摇的方式上有很大差别。在任何地方，如果细微的风心没有融入，那么就不是究竟的光明。八十自性的分别念，连同所依全部融入的光明法界，具有觉性光芒不灭的体性，这是心和智慧二者区分开来的智慧，不是心，是法性，不是有法，次第是与法界一体，是无有能取所取的觉性光芒。
English
Entering into that, experiencing naturally clear and unfabricated ease on the very nature of one's own mind, abiding in the arising of non-fabrication and freedom from the effort of means, is the Great Perfection, of which there are three. These three are also established from the aspect of the wisdom that realizes the state of purity and equality, which are indivisible. However, in essence, the illusory body also appears as emptiness, and luminosity is also unceasing in its self-appearance, so it is union. But it is shown in this way by means of the greater and lesser. Similarly, these names of purity and equality, if measured by the meaning of both words, are spoken from their respective aspects. Any one word can also show both. When purity is spoken, it shows purity as the divine realm in conventional truth, and purity as being free from the characteristics of elaboration in ultimate truth. When equality is spoken, it also shows equality as the equality of Buddha and sentient beings without distinction in conventional truth, and equality in the sphere of non-elaboration in ultimate truth. Therefore, whichever of these two words is spoken, it can represent the meaning of being enlightened from the beginning, so it is taught in various ways in the tantras, which should be understood. Such illusory body and the like, these three wisdoms, have differences in experience and realization, and experience also has various kinds such as stability and instability. Other ways of distinguishing them include the meaning of words that correspond to the Perfection Vehicle, the general meaning that corresponds to the generation stage, the hidden meaning that corresponds to the complete stage with signs, and the ultimate meaning that corresponds to the signless Great Perfection or the result, these four ways can also be applied individually. These four ways, the latter is more excellent than the meaning of the former, and all tend towards the ultimate meaning, which should be understood. Also, drawing the experience of the four emptinesses solely through the samadhi of familiarization with the fine line of the path and the like, and the ways of grasping luminosity during absorption, deep sleep, and death are generally similar, but there is a great difference in the way of stopping the subtle movement of wind and mind. Wherever the subtle wind and mind have not dissolved, that is not the ultimate luminosity. The luminosity sphere in which all eighty self-natures of conceptual thought, together with their mounts, have dissolved, possessing the nature of unceasing awareness radiance, is the wisdom that is distinguished from the two, mind and wisdom, and is not mind, but is the nature of reality, not a phenomenon, the order is oneness with the sphere, it is the awareness radiance without grasper and grasped.
Chinese
之故，以及心的本性是显空双运、离言之故。此时虽然需要讲述的很多，但将在其他地方讲述。这样的道理，在波罗蜜多乘中也有讲述，更何况金刚乘呢？《慧海请问经》中说：如果天空能被烦恼所染，那么也能在它上面显示痕迹。自性光明圆满菩提心，它永远不会被烦恼所染。又，《经庄严论》中说：心总是希望自性光明，它是被突如其来的过失所染污的。法性心之外的其他心，被称为非光明的自性。又，《宝性论》中说：心的自性光明是什么，它就像天空一样不变。从非真实 的念头产生的贪欲等，不会被突如其来的污垢所染污。如是说。此时，如果对基位真谛无别双运的意义没有真实的理解，就无法确定基位光明。所谓光明，如果仅仅从空无所有的角度来理解，那么当所有心和心所都消失时，心就完全不存在了。如果没有心，即使存在像天空一样的空性，又有谁能认识它呢？如果从凡夫心的明觉的角度来理解，并且认为能找到能取所取的分别念，那么为什么不能找到八十种自性的分别念呢？道理是一样的。因此，心的法性本来就是界智无二，超越了能取所取的分别念的范畴。本来就像天空一样，安住于不变化的状态。当突如其来的能取所取的分别念像云一样消失的时候，通过道的加持，从法性自身的本力中显现的智慧，在没有能取所取的情况下，自明自证地体验，这被称为光明现见。如果自力的智慧没有动摇，那么既不是迷惑也不是解脱，只是安住于基位而已。如果从自力中动摇，因为因缘而偏离，变得与基位不一致，成为能取所取，那么就称为心，这就是迷惑，是执持轮回所有习气的根本，就像草根一样。
English
Therefore, and because the nature of mind is the union of appearance and emptiness, beyond expression. Although there are many things to be said here, they will be said elsewhere. Such a principle is taught even in the Paramita Vehicle, let alone the Vajra Vehicle. In the Sutra Requested by Blo-gros rgya-mtsho, it says: If the sky can be defiled by afflictions, then traces can also be shown on it. The self-nature, clear light, perfect Bodhicitta, it can never be defiled by afflictions. Also, in the Ornament of the Sutras, it says: The mind always desires the self-nature clear light, it is spoiled by sudden faults. Another mind other than the Dharma-nature mind is called the non-clear light self-nature. Also, in the Uttaratantra, it says: Whatever is the self-nature clear light of the mind, it is immutable like the sky. Attachment, etc., arising from untrue thoughts, it will not be defiled by sudden stains. As it is said. At this time, if there is no real understanding of the meaning of the base truth inseparable union, then the base clear light cannot be determined. The so-called clear light, if only from the perspective of emptiness, then when all minds and mental factors disappear, the mind is completely non-existent. If there is no mind, even if there is emptiness like the sky, who can recognize it? If it is understood from the perspective of the clear awareness of the ordinary mind, and it is said that the conceptualization of grasping and being grasped can also be found, then why can't the eighty kinds of self-nature conceptualizations be found in it? The principle is the same. Therefore, the Dharma-nature of the mind is originally inseparable from the realm of wisdom, beyond the scope of grasping and being grasped conceptualization. Originally, like the sky, it abides in a state of immutability. When the sudden grasping and being grasped conceptualization disappears like a cloud, through the power of the path, the wisdom that arises from the Dharma-nature's own power, without grasping and being grasped, self-illuminatingly experiences, this is called the vision of clear light. If the wisdom of self-power does not waver, then it is neither delusion nor liberation, it just abides in the base. If it wavers from self-power, deviates due to conditions, becomes inconsistent with the base, and becomes grasping and being grasped, then it is called mind, which is delusion, and is the root of holding all the habits of samsara, like grass roots.