Tibetan
།དེའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མུ་ཏིག་དོར་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲག་པ་གཉིས་ལ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁྱེའུ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོ་དོར་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་གཙུག་ན་མུ་ཏིག་གི་ཁང་བརྩེགས་སྣ་ཚོགས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བཞུགས་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་འཛུམ་པ་མཛད་ཅིང་ཁྱེའུ་འདི་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཁྱེའུ་གཞན་གཉིས་སངས་རྒྱས་དེའི་མཆོག་ཟུང་དུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དག་གི་ཐོག་མ་འདི་རྣམས་ཡིན་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ལས་གཞན་དུ་མདོ་རྣམས་ནས་སངས་རྒྱས་དུ་མའི་དྲུང་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་ལ། ཐོག་མའི་ཐུགས་བསྐྱེད་འདི་དག་ཀྱང་། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནི་གྲོགས་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བྲིད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་ཅིང་དགེ་རྩ་བསགས་པར་བྱས་པའོ། །ཡང་ཁྱེའུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་ནས་མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དེ་ཕུལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་དེ་ཅི་འདྲ་བར་འགྱུར་བའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། དམྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གྲོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཡིན་ཏེ། ཁྱེའུ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་སངས་རྒྱས་སུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དང་། མཆོག་ཟུང་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽ་འགལ་གྱི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་། མདོ་རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་
Chinese
当时，声闻心舍弃了珍珠，便安置于佛之双肩。一童子以一切智之心舍弃了珍珠之种子，见于佛之顶髻中珍珠所成之宫殿，如见苦事，而佛之身相现住其中。于是如来微笑，对此童子授记：此童子于佛世时，其余二童子将成就佛之殊胜双尊。如今，则是世尊与舍利弗及目犍连之子。如此宣说。由此教示，知此等即是最初发心之本源。此外，于诸经中，佛前多次发起菩提心者甚多，亦如是矣。关于最初发心，正如《经庄严论》中所说：粗显之相由假名生起，乃为世俗菩提心；微细之相由法性而得，乃为胜义菩提心。此二者中，首先者为生起之因：友力、因缘力、根本力、闻力、修习善法力、无常及常因之生起、他人教导而发心。依此所说，如来之殊胜幢前之发心，乃由友力而生。其即为菩萨文殊童子，亦名法说智王，由于善巧方便而引导，令于如来前发心，如此发心而积聚功德根本。又有一童子见一切佛之炽盛威光，供养珍珠之种子，并发愿愿成佛身，复以悲心怜愍堕地狱之友而自生慈悲与爱心，此乃由种姓之力而生。三童子中，对广大佛法生起信解并发菩提愿者，即是世尊自身。而发愿成就双尊者，则为舍利弗与目犍连之子。又生起慈悲之心者，如《经庄严论》所说，其根本在于慈心。
English
At that time, the mind of the Śrāvaka abandoned the pearl and it was placed upon the Buddha’s two shoulders. One boy, with the mind of omniscience, abandoned the pearl seed, and within the Buddha’s ushnīsha, saw the palace built of pearls, which appeared as suffering, yet within it the Buddha’s body was present. Then the Thus-Gone One smiled, and proclaimed: during the time of the Buddha, the other two boys will become the supreme pair of Buddhas. Now, they are the Blessed One himself, together with the sons of Śāriputra and Maudgalyāyana. Thus it was spoken. Hence it is taught that these are the very first origins of generating bodhicitta. Moreover, in other sūtras, before many Buddhas, again and again bodhicitta was aroused in great numbers, just so. Regarding the initial arousal of bodhicitta, as stated in the Ornament of the Sūtras: the gross sign arising through conventional designation is the conventional bodhicitta; the subtle sign obtained through suchness is the ultimate bodhicitta. Of these two, the first is the cause of arising: the power of companions, the power of conditions, the power of roots, the power of hearing, the power of habituating virtue, arising from impermanence and permanence, and arousing the mind as taught by others. As explained, the arousal of bodhicitta before the Buddha’s supreme banner was born from the power of companions; this was the bodhisattva Mañjuśrī as a youth, also called Dharma-speaker, King of Wisdom, who by skillful means guided to arouse bodhicitta before the Thus-Gone One, thereby generating bodhicitta and accumulating roots of virtue. Again, one boy, having beheld the brilliance of all Buddhas, offered the pearl seed and made aspiration prayers to become like that Buddha. With heartfelt compassion toward a Dharma-friend who had become a chariot-drawn to hell, he gave rise to compassion and loving-kindness through his own inner force; this was born from the strength of his lineage. Among the three boys, the one who aspired toward the vast and made the aspiration to become Buddha was the Blessed One himself; the one who aspired to become the supreme pair were the sons of Śāriputra and Maudgalyāyana. Furthermore, the compassion that arose for a friend—according to the Ornament of the Sūtras—its root lies in the heart of compassion.
Tibetan
རྗེ་འདོད། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་སེམས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ལས་ཡིན་ཞིང་། དེའང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སད་པའི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་འོད་ལྡན་གྱིས་བླ་མེད་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་བ་ནི། ཐོས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ཏེ། འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱིས་བདག་གིས་གླང་པོ་ཆེའི་ལུས་འདུལ་བར་བྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་འདུལ་མི་ནུས་ལ། སེམས་འདུལ་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་དེས་སྦྱིན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྫ་མཁན་ཡངས་པའི་འོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་ཕུལ་ནས། སངས་རྒྱས་དེ་ཇི་འདྲ་བར་འགྱུར་བའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་དགེ་རྩ་བསགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་བྱོན་པ་དང་འཕྲད་ནས་ཚོགས་བསགས་ཤིང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་གྱིས་སྨོན་ལམ་ལྔ་བརྒྱ་བཏབ་སྟེ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཚེ་དེ་དང་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཐེག་ཆེན་གྱིས་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཆེར་གོམས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལས་ཀྱང་འཕགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མ་དག་སྙིགས་མའི་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ཐོག་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ལྔ་ཆར་ཚང་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་གང་རུང་ཞིག་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པར་འགྱུར་མོད། རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་དང་པོར་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རྒྱུ་གང་རུང་རེའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སླ་ཡང་མངོན་དུ་སད་པར་བྱེད་ པ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་རང་སྟོབས་རྙེད་ནས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་པ་མེད་པར་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་རྣམས་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་། རྐྱེན་དག་ལའང་ལྟོས་པས་ན་འདི་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་འདི་དག་ཐོག་མའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་རྣམས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ནི་རིམ་པ་ལྟ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་དང་། ཁྱེའུ་དང་། གྱད་པཀྴི་ཏ་དང་། འོད་ལྡན་དང་། རྫ་མཁན་ཡངས་པའི་འོད་དང་། བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་ལྟ་བུར་བཞག་ཀྱང
Chinese
尊者说：常当发心饶益众生。依此言教，发起菩提心之根本，乃是对有情众生生起慈悲与爱心。因为由大乘法性的觉悟力所生起的慈悲，才是菩提心的起源。 国王光明（འོད་ལྡན）曾发无上菩提愿，这是依靠听闻之力而成办的。调御师说：我能调伏大象之身，却不能调伏我心之烦恼，唯能调心者才名佛陀、如来、应供。国王闻此赞叹佛德，便行布施等善行，发愿成佛。 大祭师广大光明，以供养释迦牟尼佛，并发愿成佛，这依靠善根的力量与宿世所积聚的功德力。因为值遇佛陀出现于世，积聚福德而发愿。 婆罗门海尘（བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ）发五百大愿，发起菩提心。这是由于他与此前世修习大乘法义所熏习的功德，以及以广大慈悲心拥摄污秽世界而发起的最初菩提心。 总的来说，发菩提心并不一定必须五因具足，乃至任何缘由也可发起。五因中任一缘而生起，虽为初起，却能渐渐增长，成为坚固的菩提心，永不退失，乃至生生世世不衰减。 因此，具大乘根性的众生虽有因缘力，仍需依靠诸缘，方能如是初发菩提心。其前后次第如：商主之子、童子、伽提多、光明王、大祭师广大光明、婆罗门海尘等。
English
The Master declared: Always cultivate the mind to benefit sentient beings. According to this teaching, the root of generating bodhicitta lies in developing compassion and loving-kindness toward all beings. For compassion that arises through the power of the Great Vehicle is the true origin of bodhicitta. King Radiant (Öd-ldan) made the supreme vow of enlightenment, relying on the power of hearing the Dharma. The tamer once said: I can subdue the body of a great elephant, but I cannot subdue the defilements of my mind; only one who can tame the mind is called Buddha, the Blessed One. Upon hearing this praise of the Buddha, the king engaged in generosity and other virtues, and made the aspiration to become a Buddha. The high priest Vast Light made offerings to the Thus-Gone One, Śākyamuni, and aspired to Buddhahood. This was due to the strength of virtuous roots and the power of past accumulated merit, having encountered the Buddha appearing in the world, and thus accumulating merit and making aspirations. The Brahmin Ocean-Dust (Gyatso'i Rdul) made five hundred aspirations and gave rise to bodhicitta. This arose because, in that and previous lives, he had cultivated the virtue gathered by Mahāyāna teachings, and with great compassion embraced the impure world, thereby bringing forth the initial bodhicitta. In general, generating bodhicitta does not necessarily require the full presence of all five causes; even one cause is sufficient for its arising. If bodhicitta arises from any of the five causes, though initially small, it can grow steadily, becoming stable and firm, enduring without decline throughout all lifetimes. Therefore, beings possessing the potential of the Great Vehicle, though endowed with causal power, must still rely on conditions; thus the initial arising of bodhicitta occurred in sequence among figures such as: the Merchant’s Son, the Boy, Gatikta, King Radiant, the High Priest Vast Light, and the Brahmin Ocean-Dust.