Tibetan
ཤིང་བྱམས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱས་ན། དེ་རིང་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ཐབ་འཕྲོག་པས་མཉན་གཤིན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་བསམ་པར་མ་བྱས་སོ། །ཞེས་སོགས་སྐད་ཅིག་གིས་ཁྲོ་བ། སྐད་ཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ། སྐད་ཅིག་གིས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ ཁྲེལ་མེད་པས་མཉེས་གཤིན་དང་བྲལ་བའི་དོན་དུ་ངུ་བ་ནི་དོན་མེད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱོ་ཕོ་བུད་མེད་གཞན་མི་འདོད་པ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱོ་ཕོ་བདག་ཉིད་ངན་པ་དེས་བདག་གི་མཛེས་མ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཏེ་ཕྲོགས་པས་བདག་སྟོང་པར་གྱུར་ཏེ་བརྟན་པ་བྲལ་ལོ། །དེ་སླར་མྱུར་དུ་འོང་བར་གྱིས་ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ། བུད་མེད་དེ་གོས་ཀྱིས་མགྲིན་པ་བཅིངས་ཤིང་འཕགས་པ་དེ་སླར་འོང་བར་བྱ་མི་ནུས་ཀྱི་བདག་གི་མིང་པོའི་བུ་མོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་དེ་ཁྱོད་ལ་སྦྱིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ནི་མཆོག་གི་གདོང་ཅན་རང་གི་ཆུང་མ་དེ་མིན་པ་ལྷའི་བུ་མོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ཁྲིད་མི་འོང་ན་རྡོ་བ་ཆེན་པོ་འདིས་ཁྱོད་ཀྱི་མགོ་བོ་ཕྱེ་མར་བྱའོ་ཞེས་ཁྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྡོ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བླངས་ཏེ་བུད་མེད་དེ་བརྡུང་བར་གཟས་པ་དང་དེ་སྐྲག་ནས་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་ཤིང་། བདག་ནི་ཕོངས་ཤིང་གཉེན་མེད་པའི་བུད་མེད་དེ། དེ་བས་ནོངས་པ་བྱས་ཀྱང་བཟོད་པར་མཛད་དེ་གསད་པར་མི་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་ཚིག་ལས་མི་འདའ་ན་རྡོ་འདིས་མི་བསྣུན་ལ་ཁྱོད་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་བཞིན་བྱ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱོ་ཕོ་ཤི་བའི་རུས་པ་ཕྲག་པར་ཁྱེར་ནས་ཁྱོ་ཕོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་དེ་དོར་ཅིག །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་དང་། །རི་དང་རྒྱ་མཚོ་དཔག་ བསམ་ཤིང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་ཀྱི། །དཔལ་འབྱོར་དག་ཀྱང་མི་རྟག་གོ། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་ཅིག །གཉེན་ལ་ཆགས་པ་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེ་ཞིང་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ད་ནི་མྱ་ངན་བསང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པས་དེ་དྲན་པ་རྙེད་ནས། ཨེ་མའོ། ཁྱོད་ཀྱི་གདམས་ངག་གིས་མར་མེས་བདག་གི་ཀུན་རྟོག་ངན་པའི་མུན་པ་བསལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོགས་དགའ་བས་བསྔགས་པ་བྱས་ན། བུད་མེད་དེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྲིད་པར་བྱས་སོ། །དེའི་ཚུལ་ལ་སློབ་མའི་ཚོགས་དང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསྔགས་པར་བྱས་སོ། ༈ །ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་ན་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་གྱི་ཁབ་ཏུ་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ནགས་སུ་སྨན་ཚོལ་བར་སོང་བ་དེས་སྨན་གྱི་ཁུར་བླངས་ཏེ་འོངས་ནས་བྲག་དཀྱིལ་ན་ངལ་གསོ་བའི་ཚེ་མིའམ་ཅི་མོ་ཞིག་གིས་མཐོང་ནས་ཕན་ཚུན་ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀ་མིའམ་ཅི་མོའི་གནས་སུ་སོང་བ་དང་། དེར་ཕུག་གི་སྒོ་རྡོ་ཆེན་པོས་བཀག་པ་དེར་བཞག་ནས་དེ་དང་འདོད་པ་བསྟེན་པར་བྱས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དེའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པ་དེ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་པའི་དུས་སུ་ཕའི་དྲུང་ནས་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིང་སྐར་མའི་རྩིས་ལའང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕུག་ནས་ཕྱིར་ བྱུང་སྟེ་ཐུབ་པ་རྣམས་ལས་བསྟན་བཅོས་ལྷག་མ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་སོ། །དེའི་གོམས་པའི་དབང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་བསླས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོམ་རྐུན་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཕ་མ་ལ་སྨྲས་སོ། །དེས་དེ་ལ་མིང་ཆོམ་རྐུན་ཤེས་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེར་རང་གི་ཕ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། བུ་ན་རེ། ཕ་ཁྱོད་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་སོང་ནས་མཁས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཉན་པར་འདོད་དོ། །ཕ་ན་རེ། བུ་གལ་ཏེ་སྒོ་གཅོད་པའི་བྲག་འདི་བསལ་བའི་མཐུ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བྱའོ། །བུས་འབད་པ་ཆེན་པོས་བྲག་དེ་བསལ་ནས་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་བཱ་རཱ་ཎ་སིར་སོང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ལ་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བདག་གི་བུས་རྐང་རྗེས་ལས་ཆོམ་རྐུན་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པས། རྒྱལ་པོས་བུ་དེ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་སོ། །རྐང་རྗེས་ཤེས་པས་ཆོམ་རྐུན་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཅིང་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་དག་བསད་པར་མི་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟར་བྱས་པས་ཡུལ་དེ་རྐུན་མ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་དེ་རྟ་མཆོག་ལ་ཞོན་ནས་འཁོར་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་མདུན་ན་འདོན་དང་གཏམ་སྨྲ་བཞིན་བཙུན་མོའི་ཚོགས་རྣམས་གནས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་སོང་ཞིང་སླར་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་དུ་སོང་བ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཞིག་ཏུ་གཟུགས་ཅན་མའི་གཙོ་མོ་བཟང་མོ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གཉིད་འཐུག་པོར་ལོག་སྟེ་གོས་ཞིག་ཅིང་མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་ཅན་དེ་མཐོང་ནས་རྒྱལ་ པོས་མདུན་ན་འདོན་ལ་སྨྲས་པ། རྐང་རྗེས་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུས་འདི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པའི་མུ་
Chinese
若常怀慈爱之心，今日夺他人之夫，汝未思及此乃无果之恶业耶？如是等语，须臾间生嗔，须臾间怀悲苦，须臾间发哀嚎。菩萨告之曰：如是无惭，徒增苦楚，哭泣又有何益？汝非曾言汝夫不欲他女乎？汝之恶夫夺吾美貌倾城之妻，使吾空虚失所，汝当速归还之。如是哀嚎之际，彼女以衣束颈，言圣者，吾不能使其复返，然吾有吾夫之爱女，容貌姣好，可献于汝。菩萨言：吾不需其他天女，唯吾至爱之妻是求。若不归还，吾将以巨石击碎汝首。菩萨作怒状，举巨石欲击之，彼女惊恐，抱菩萨之足，哀求道：我乃贫苦无依之妇人，纵有冒犯，亦望宽恕，切勿杀我。菩萨言：若汝不违吾言，吾则不以石击汝，汝亦可得安乐。彼女应允。菩萨言：汝当弃汝夫之遗骨，莫再执迷于亡夫。 一切众生终将逝， 山海楼阁亦如是， 天人阿修罗凡夫， 荣华富贵终无常。 如是，一切有为法皆无常，当对世间生起厌离。因贪恋亲眷而生忧苦堕落，汝当舍弃忧伤。菩萨如是说后，彼女恢复了理智，惊呼：啊！汝之教诲如明灯，驱散吾心中邪念之黑暗。如是欢喜赞叹。菩萨见彼女已恢复本性，遂于亲眷之中...
English
If one constantly cherishes a loving heart, having seized another's husband today, have you not considered that this is a fruitless evil deed? With such words, in an instant, anger arises; in an instant, sorrow is felt; in an instant, lamentations are uttered. The Bodhisattva said to her: Such shamelessness only increases suffering; what is the use of weeping? Did you not say that your husband desires no other woman? Your evil husband has stolen my beautiful and enchanting wife, leaving me empty and lost. You must quickly return her. As she wailed in this way, the woman bound her neck with a cloth and said, "Holy one, I cannot make her return. However, I have my husband's beloved daughter, with a beautiful face, and I can offer her to you." The Bodhisattva said: "I do not need other celestial maidens; only my beloved wife do I seek. If you do not return her, I will smash your head with this great stone." The Bodhisattva, feigning anger, raised a great stone, intending to strike her. The woman, terrified, clung to the Bodhisattva's feet, pleading: "I am a poor and helpless woman. Even if I have offended, I hope you will forgive me and not kill me." The Bodhisattva said: "If you do not disobey my words, I will not strike you with this stone, and you will also be happy." The woman agreed. The Bodhisattva said: "You must discard the bones of your dead husband and no longer be obsessed with the deceased husband. All beings will eventually pass away, Mountains, seas, and pavilions likewise, Gods, demigods, and ordinary people, Wealth and glory are ultimately impermanent. Thus, all conditioned phenomena are impermanent; one should develop aversion to the world. Because attachment to relatives gives rise to sorrow and downfall, you should now abandon sorrow." After the Bodhisattva spoke thus, the woman regained her senses and exclaimed: "Ah! Your teachings are like a bright lamp, dispelling the darkness of evil thoughts in my mind." Thus, she praised with joy. Seeing that the woman had returned to her true nature, the Bodhisattva, among the relatives...
Chinese
如是行持。其情状为弟子众及众人所共同赞叹。 又，往昔在波罗奈斯，梵授王之宫中，有一婆罗门精通吠陀，入林采药，采药归来，于岩石中央休息时，被一非人女所见，彼此爱恋，一同前往非人女之住所。在那里，洞口被巨石堵住，他们便在那里享受欲乐。世尊即是他们的儿子，八岁时，从父亲那里通达诸多论典，且精通星算。之后，他与母亲一同从洞中出来，从诸佛处通达剩余的论典。因其习气，仅凭足迹便能知晓盗贼之事，并告知父母。因此，他被称为“足迹知盗贼”。 在那里，他问自己的父亲：“您的出生地在哪里？”父亲答道：“是波罗奈斯王宫。”儿子说：“父亲，我想与您一同前往波罗奈斯，与智者们一同听闻论典。”父亲说：“儿子，如果你有能力移开这堵门的巨石，那就去吧。”儿子费力移开巨石，二人一同前往波罗奈斯，先行向国王致以吉祥之辞，说道：“我的儿子能从足迹辨识盗贼。”国王对那个儿子予以尊敬。 通过足迹辨识，指认出所有盗贼，并对国王说：“这些人不应杀害。”依此行事，该地便没有了盗贼。某日，国王骑着骏马，与随从一同，在与侍从交谈之际，前往众妃居住的花园，之后又前往他处，在一个僻静的地方，见到一位容貌美丽的女子，正在熟睡，衣衫不整，佩戴着珍珠项链，国王对侍从说：“凭借足迹辨识的功德，能知晓如此熟睡的女子……”
English
Thus he acted. His conduct was praised by the assembly of disciples and all people. Furthermore, in ancient times, in Varanasi, in the palace of King Brahma-datta, there was a Brahmin skilled in the Vedas who went into the forest to gather herbs. Returning with a load of herbs, he rested in the middle of a rock, where he was seen by a non-human female. They fell in love with each other and went together to the non-human female's dwelling. There, the entrance to the cave was blocked by a large stone, and they indulged in desire. The Blessed One was born as their son. At the age of eight, he understood many treatises from his father and was also confident in astrology. Then, he and his mother came out of the cave, and he understood the remaining treatises from the Buddhas. Due to his habit, he could know about thieves just by the marks of footprints and told his parents. Therefore, he was known as "Footprint Knower of Thieves." There, he asked his father, "Where is your birthplace?" His father replied, "It is the royal palace of Varanasi." The son said, "Father, I want to go to Varanasi with you and listen to the treatises with the wise men." The father said, "Son, if you have the power to remove this stone blocking the door, then let's go." The son exerted great effort to remove the stone, and the two of them went together to Varanasi. First, they offered auspicious greetings to the king, saying, "My son knows thieves from footprints." The king honored the son. By identifying footprints, he pointed out all the thieves and said to the king, "These people should not be killed." By acting accordingly, that place became free of thieves. One day, the king, riding a fine horse, accompanied by his retinue, went to the garden where the consorts resided, conversing with the attendants. Then, he went to another place, and in a secluded spot, he saw a beautiful woman, deeply asleep, her clothes disheveled, wearing a pearl necklace. The king said to the attendant, "By the power of the merit of knowing footprints, one can know such a sleeping woman..."