Tibetan
་ཁྱོད་ནི་བློན་པོའི་མཆོག་གོ། དེས་ན་དེ་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྱོར་པས་བླང་བར་བགྱིའོ། །ལྷ་དེ་ལྟར་འཚལ་ཞེས་སྨྲས་ནས་སྨན་ཆེན་པོའི་བློན་པོའི་ཚོགས་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་ དང་དཔུང་བཞི་པའི་ཚོགས་མང་པོས་བསྐོར་ནས་རི་འཁོར་ནགས་ཚང་ཚིང་ཅན་དུ་གྱོས་པོའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ་བག་མ་བླངས་ནས་རང་གི་གྲོང་དུ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་ཞིང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཞིག་ཟོང་དུ་རྟ་མང་པོ་ཁྱེར་ནས་ལུས་འཕགས་པའི་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེད་པའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་སོ། །གནས་དེར་སྨད་འཚོང་མ་གཟུགས་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་བསམ་པ་ལ་མཁས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པས་ཚོང་པ་གང་ནས་འོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྫས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེར་ཡང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་པ་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་དགའ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཚོང་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་བག་ཡོད་པ་ཞིག་གནས་པ་དེ་སྨད་འཚོང་མའི་གཙོ་མོ་དེས་འདོད་པས་ཀུན་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཀྱང་དེ་བགྱིད་དུ་མ་བཏུབ་བོ། །དེས་ཚོང་པ་དེ་རྣམས་ལ་བདག་དང་དེད་དཔོན་མཐུན་པའི་ཐབས་མཛོད་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཚོང་པ་རྣམས་དང་སྨད་འཚོང་མ་རྣམས་ཉིན་བཞིན་རྒྱུན་དུ་ཕེའུ་བྱས་ན་ཡང་ཚོང་དཔོན་དེ་བག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་སྨད་འཚོང་མ་དེ་རང་ཉིད་དེད་དཔོན་དང་ལྷན་ཅིག་བགད་པ་དང་ག་ཞ་བྱས་པ་དང་། ཚོང་དཔོན་ན་རེ། ང་ལ་འཁྲུལ་བར་བྱ་མི་ནུས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས། དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པར་བགྱིས་ན་ཤེས་ལྡན་གྱིས་ཅི་སྩལ། དེས་སྨྲས་པ་རྟའི་མཆོག་ལྔ་སྦྱིན་ནོ། །སྨད་འཚོང་ན་རེ། འོ་ན་འཁྲུལ་བར་བགྱིར་མ་བཏུབ་ན་སླད་ཀྱིས་ཀཱར་ཥ་པ་ཎ་མ་མཆིས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འཚལ་ལོ། །དེ་གཉིས་ དེ་ལྟར་སྐུགས་བཙུགས་ནས་འབད་དེ་ཉེ་བར་བརྩོན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ནུས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཚོང་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེད་དཔོན་གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་མོ་སྨད་འཚོང་མ་བཞག་པ་ལས་སུས་མ་ཟུག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཤིག །དེད་དཔོན་དེས་དེ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་འཚོང་གཙོ་མོ་ལ་སྨྲས་པ་དང་། དེས་རྒྱལ་པོའི་མི་རྣམས་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ཁྱོད་བདག་ལ་འདོད་པ་སྤྱད་ཀྱིས་རྟའི་མཆོག་ལྔ་བྱིན་ཅིག །དེད་དཔོན་གྱིས་ངན་པ་མོ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཟེར་ཞིང་
Chinese
汝乃大臣之首。故当以如是之财物，令彼欢喜。如是祈祷天神后，大医之大臣众、婆罗门、家主，及四兵之众围绕，往诣山林茂盛之处，至岳父之家，迎娶新妇，与其一同嬉戏欢娱，居于自己之城中。 其时，有五百商人自北方来，携诸多马匹货物，至赡部洲，谒见国王之生父。彼处有五百妓女，善于姿色、技艺及心思，凡来此之商人，皆被其耗尽资财。于是，北方之商人们亦各自应允，轮流承事妓女，与其一同嬉戏欢乐。 商人之首领，乃一谨慎之人，妓女之首欲染指之，虽百般献媚，然终不能得逞。妓女遂请诸商人曰：“汝等与首领和合，设法使之就范。”然诸商人与妓女虽日日宴饮，商首终不为所动。 其后，妓女亲自与商首嬉笑打闹。商首曰：“汝既不能惑我，何必徒劳？”妓女曰：“若能惑君，智者将何以赏我？”商首曰：“当以五匹骏马相赠。”妓女曰：“若不能惑君，日后亦当如影随形，永不相弃，纵无分文亦然。” 二人如是立誓，竭力亲近，然终不能成。诸商人遂曰：“首领，舍弃此城中之妓女，世间岂有不偷腥之猫？”商首告之曰：“诸友，夜间且于梦中享用之。”如是，诸商人告之妓女之首，妓女遂令与国王相熟之人擒捉商首，曰：“汝既欲与我行淫，当以五匹骏马相赠。”商首斥之曰：“恶妇，汝乃妄语！”
English
You are the chief of ministers. Therefore, I shall take such wealth to please him. After praying to the deity in this way, surrounded by a great assembly of ministers of great physicians, Brahmins, householders, and a fourfold army, they went to the house of the father-in-law in a dense forest-covered mountain, took the bride, and together with her, they played and rejoiced in their own city. At that time, five hundred merchants came from the north, carrying many horses as merchandise, to Jambudvipa, to the presence of the king's father. There were five hundred prostitutes in that place, skilled in appearance, arts, and thoughts, who would impoverish all the merchants who came from anywhere. Therefore, the merchants from the north also each promised to serve the prostitutes in turn, and together with them, they stayed in play and joy. The leader of those merchants, a cautious man, was desired by the chief prostitute, but despite showing various behaviors, she could not succeed. She pleaded with the merchants, "Please find a way for me and the leader to be in harmony." Although the merchants and prostitutes feasted daily, the leader did not fall under the influence of recklessness. Then, the prostitute herself laughed and joked with the leader. The leader said, "If you cannot deceive me, why bother?" She said, "If I can deceive you, what will the wise one give me?" He said, "I will give five excellent horses." The prostitute said, "If you cannot be deceived, then you must follow me in the future, even if there is no Karshapana." After the two made such vows, they tried hard to get close, but they could not succeed. The merchants then said, "Leader, who would not be tempted by leaving the chief prostitute in the main city? It is the way of the world." The leader said to them, "Friends, let us fully enjoy it in our dreams at night." Thus, the merchants spoke to the chief prostitute, and she had the king's men, who were her friends, seize the leader, saying, "Since you want to indulge in desire with me, give me five excellent horses." The leader, calling her a wicked woman, said, "You are speaking falsely!"
Tibetan
དེ་གཉིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་སྟེ་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཤག་བཀྱེ་བ་ན། རྒྱལ་ཕམ་མ་འབྱེད་པས་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་མ་ཤེས་པར་རྒྱལ་བློན་ཐམས་ཅད་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ཏེ་བཀྲེས་པས་ཉེན་ནས་ཕྱིས་དཔྱད་དོ་ཞེས་རང་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ངོ་། །སྨན་ཆེན་པོ་ལ་ས་གས་རྗེའི་སྲས་དེ་རིང་ཅིའི་སླད་དུ་ཐོགས། དེས་ཞལ་ལྕེ་གཅད་པར་མ་ནུས་པའི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲས་པ་དང་། ས་ག་ན་རེ། ཁྱོད་རྟོག་པ་དང་སེལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཞལ་ལྕེ་དེ་གཅོད་པར་མ་ནུས་ན་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ཡིན་པ་ལྟ། སྨན་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཅད་ནུས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གི་བློའི་ནུས་པ་ལ་གཟིགས་དང་དེ་རྔོ་ཐོགས་ཏེ། གཤེགས་ལ་རྫིང་བུའི་འགྲམ་དུ་རྟའི་མཆོག་ལྔ་བཞག་ནས་གནས་དེར་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱང་འདུས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཤག་འགྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག །གལ་ཏེ་སྨད་འཚོང་མས་གཉིས་ཀ་དངོས་སུ་འདོད་པ་སྤྱད་དོ་ཟེར་ན་ རྟའི་མཆོག་ལྔ་ཁྱེར་ཅེས་གསུངས་ཤིག །འོ་ན་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་འདོད་པ་སྤྱད་དོ་ཟེར་ན། རྟའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ན་ཡོད་པ་སྟོན་ལ་འདི་ཁྱེར་ཅེས་གསུངས་ཤིག །གལ་ཏེ་བླང་མི་རུང་བ་འདི་དག་གིས་ཅི་དགོས་ཟེར་ན། འདི་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་འདོད་པ་སྤྱད་པ་ཡང་དེ་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས་ཤིག །དེ་ཐོས་པས་སྨན་ཆེན་པོ་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ནས། དེས་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ལྟར་ཞལ་ལྕེ་བཅད་པས་རྒྱལ་བློན་སོགས་ཐམས་ཅད་ཡ་མཚན་སྐྱེས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨན་ཆེན་པོ་ལ་ཁར་སང་བདག་ཅག་རྣམས་དང་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་ཉོན་མོངས་པར་མི་འབྱུང་བར་ཁྱོད་ཀྱི་ཐབས་དེ་སུ་ལས་བྱུང་། དེས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་ས་གའི་ཐབས་ལགས་སོ། །རྒྱལ་བློན་ཡུལ་མི་བཅས་པས་ཞིང་མཁན་གྱི་བུ་མོ་ས་ག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་བློ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བསྒྲགས་ཏེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་པ་ཞིག་གིས་རྒོད་མ་གཉིས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཏེ་ལྷ་འདི་དག་མ་སྨད་ལགས་ན་མ་དང་བུ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མ་འཚལ་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། དེ་མ་ཤེས་ནས་སྨན་ཆེན་པོས་ས་ག་ལ་དྲིས་པ་དང་། གང་གི་སྤུ་གཤོར་བ་དེ་ནི་མའོ། །སྤུ་འཇམ་པ་ནི་བུའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་རྒྱལ་པོ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྲུལ་ཁས་སྡིག་པ་ཞིག་གིས་སྦྲུལ་གཉིས་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྟན་ཏེ་ཕོ་མོ་གང་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པ་ལ། ཚུལ་དེ་ས་ག་ལ་སྨན་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ་དང་། ས་ག་བགད་དེ་གང་དོན་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་མི་རྟོགས་ན། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་རྟོག་པ་དང་སེལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས
Chinese
二人进入国王宫殿，停留至日落之间。因未能剖开王后的胎腹而不知其内胎儿之性，群臣皆感忧惧，饥馑逼迫，遂各自归家以求后日再议。大医师向萨嘎尊者之子请问今日所因，彼答曰：‘未能剖出之语正如是。萨嘎啊！若汝思虑与辨析俱足，而不能断此舌，则是人生成就之状。’大医师曰：‘如是，汝能断否？’彼答曰：‘观我心力，实可应对。’遂至池畔，安置五匹骏马，召集群臣，与之同宿。若商贾实欲于二女共行欲乐，当曰：‘取此五马。’若曰梦中行欲乐，当示水中马之影像，而曰：‘取此。’若问不可取此何益，则答曰：‘梦中行欲与此等同。’大医师闻此，生大惊，依其言斩舌，群臣亦皆惊叹。王问大医师：‘此法自何而来，使我等及众生无烦恼？’答曰：‘此乃萨嘎之术。’群臣及国人皆宣：‘农师之女萨嘎，智慧超群，具大聪慧。’于是名闻一国。复有北方商人献二野驴于王，曰：‘若非母与子，此则他者不求。’王不识，问大医师。大医师问萨嘎：‘落毛者谁？’答曰：‘母也；毛柔者为子。’王大为惊叹。又有毒蛇示二蛇于王，王不知雌雄，大医师复问萨嘎，萨嘎笑曰：‘此理若不明，则王与大臣虽善思辨，亦徒然矣。’
English
The two entered the king’s palace and stayed until sunset. Since the queen’s womb could not be opened and the nature of the child within was unknown, all ministers became anxious and disheartened. Out of hunger and distress, they returned to their homes saying they would examine again later. The great physician asked the son of Lord Saga about the cause of that day. He replied: ‘Such is the matter of not being able to cut open the tongue. O Saga! If your reasoning and discernment are complete, yet you cannot sever this tongue, that is the very way of human birth.’ The physician asked: ‘Then, can you sever it?’ He replied: ‘Look at the power of my mind, I am capable of doing so.’ Then, near a pond, he placed five horses and gathered the ministers, inviting them to stay there. If a merchant truly desired to unite with both women, he should be told: ‘Take these five horses.’ If he said he only united with them in a dream, then he should be shown the reflections of the horses in the water and told: ‘Take these.’ If he asked what use it was if they could not be taken, then reply: ‘Just so, to enjoy desire in dreams is the same.’ Hearing this, the physician was astonished, and following his words, severed the tongue, causing all the ministers to marvel as well. The king asked the physician: ‘Whence came this method, that prevents us and others from affliction?’ He replied: ‘This is the method of Saga.’ Ministers and the people declared: ‘The daughter of the farmer, Saga, is most skilled and wise.’ Thus, her fame spread throughout the land. Later, a merchant from the northern region offered two wild asses to the king, saying: ‘If they are not mother and child, then no one else would seek them.’ The king did not know, and asked the physician. The physician asked Saga: ‘Which one sheds hair?’ She replied: ‘The mother. The one with soft hair is the son.’ The king marveled greatly. Likewise, a venomous snake displayed two serpents to the king. The king did not know their nature. The physician again asked Saga. Saga laughed and said: ‘If this meaning is not understood, then even though the king and ministers possess great reasoning and discernment, it is in vain.’