Tibetan
ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་གསང་མི་བརྗོད་ཅེས་བགྱི་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཉིད་སྔར་དུས་གཅིག་ན་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ནས་འདི་སྐད་དུ་སུ་ལ་གསང་བ་སྨྲ་ཞིང་ཡིད་གཅུགས་པར་བྱ་ཞེས་གསུང་པ་ན། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་མ་དང་སྲིང་མོ་དང་ནེའུ་ལྡངས་རྣམས་ལའོ་ཞེས་སྨྲས་པར། རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུང་མ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བདག་གིས་དོན་འདི་ལྷའི་སྤྱན་སྔར་དབབ་ པར་བགྱིའོ་སྙམ་ནས་རྒྱལ་པོའི་རྨ་བྱ་སྦས་ནས་རྨ་བྱ་གཞན་ཞིག་ཟོས་སོ། །སླས་ལས་ཀྱང་སླས་ཆེ་གེ་མོ་ལས་རྒྱན་བླངས་ནས་སྨད་འཚོང་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལ་བཏགས་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་བཞག་པས་ལྷ་སྨད་འཚོང་མ་དེ་ཡང་གཟིགས་སུ་གསོལ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་སྨད་འཚོང་མ་ལ་བལྟས་ན་སླས་དེ་དང་དེ་གཉིས་ཁ་དོག་དང་རྟགས་སོགས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །རྒྱལ་པོའི་རྨ་བྱ་ཡང་དངོས་སུ་མཐོང་སྟེ། སྨན་ཆེན་པོ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བྲམ་ཟེ་མོང་རྡུལ་རྟུལ་པོ་ཡི་ནི། ནས་བྲེ་གང་ཡང་འཆགས་མི་བྱ། ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བདག་རྒྱལ་པོས་དགུམ་དུ་བཏང་བས་གཤེད་མ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་ན་བྲམ་ཟེ་དེས་ནས་བྲེ་གང་གི་དོན་དུ་གོས་ཀྱི་མཐར་འཇུས་ནས་བཟུང་བས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དོན་དེ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་མཐོང་བར་བྱས་པས་དགའ་སྟེ། དཀྲོལ་ནས་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་སྨན་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ་གསོལ་པ་ལྷ་ཁྱོད་ཀྱིས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་གསང་གཟིགས་སམ། ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་མོ་ནི་བདག་ལ་དགོས་པ་ཡོད་མ་མཆིས་སོ། །འོན་ཀྱང་རིགས་གཟུགས་དང་ཚུལ་ཤེས་རབ་བདག་དང་འདྲ་བ་དེ་ཁོ་ནའི་མཆིས་བྲང་ཞིག་བླང་བར་བགྱིའི་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་གནང་བ་གསོལ་ནས། བདག་ཉིད་བྲམ་ཟེའི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ཏེ། ལག་གཡས་བྱ་མ་བུམ་ཐོགས། ལུས་མཆོད་ཕྱིར་ཐོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས། རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པ་གོས་སུ་བགོས། གདོང་ལ་བྱུག་རིས་གསུམ་བྱས་ནས་རི་འཁོར་གྱི་ནགས་ཚང་ཚིང་ཅན་དུ་བུ་མོ་བཙལ་བའི་ ཕྱིར་ཆས་སོ། །དེ་ལམ་གྱི་བར་དུ་གྲོང་ཞིག་ཏུ་མུན་སྲོས་པ་དེར་ཡུད་ཙམ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་འོངས་ནས་གང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་དྲིས་པ་ན་དེས་ལུས་འཕགས་ནས་འོངས། ནགས་ཚང་ཚིང་ཅན་དུ་འགྲོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ཁྱིམ་དུ་བྲང་གདབ་པའི་ངོ་ཤེས་འགའ་ཡོད་དམ་ཟེར་བ་ལ་མེད་ཅེས་སྨྲས་པས། བྲམ་ཟེ་དེས་ཁྱིམ་དུ་ཁྲིད་དེ་ཚུལ་མཐུན་པས་ཕུ་དུད་བྱས་སོ། །དེས་དེའི་ཆུང་མ་སྐྱེས་
Chinese
因此我说了那些话。 所谓“不要对妇女说秘密”是这样的：国王自己在过去某个时候坐在朝臣中，说道：“应该对谁说秘密并加以信任呢？” 大臣们说：“对父母、姐妹和侄子们。” 国王说：“妻子是身体的一半，所以应该对她说。” 然后我想：“我应该把这件事禀告给神。”于是我藏起了国王的孔雀，吃了另一只孔雀。 然后，从某个发辫上取下装饰品，给某个妓女戴上，放在家里，请神观看那个妓女。 然后国王看着那个妓女，看到那个发辫和这个发辫在颜色和标记等方面没有任何区别。 国王的孔雀也亲眼看到了，明白了大医师没有罪过。 “婆罗门愚蠢迟钝，连一簸箕青稞都无法积攒。” 这样说是因为，我被国王处决，刽子手们押着我走的时候，那个婆罗门为了得到一簸箕青稞，抓住我的衣角不放，所以才那样说的。 然后，因为亲眼看到了所有那些事，所以很高兴，解脱了我，并给予了盛大的款待。 然后，大医师向国王行礼，说道：“神啊，您看到了妇女们的秘密吗？ 您的女儿对我来说没有任何必要。 然而，请允许我娶一个种姓、容貌、行为和智慧都和我一样的女子。” 这样向国王请求允许后，自己装扮成婆罗门的样子。 右手拿着水瓶，身体因祭祀的装饰而美丽，身穿鹿皮，脸上画着三道条纹，为了寻找女儿，前往茂密的森林。 在路途中，在一个村庄里天黑了，过了一会儿，一个婆罗门来了，问他要去哪里等等，他说：“我从身体高处来，要去茂密的森林。” 那人问：“你家有认识可以托付乳母的人吗？” 他回答说没有。 那个婆罗门把他带回家，按照礼节款待了他。 那人的妻子生了
English
Therefore I spoke those words. The saying "Do not tell secrets to women" is like this: The king himself, at one time, was sitting among his courtiers and said, "To whom should secrets be told and trust be placed?" The ministers said, "To parents, sisters, and nephews." The king himself said, "The wife is half of the body, so she should be told." Then I thought, "I should present this matter before the deity." So I hid the king's peacock and ate another peacock. Then, taking an ornament from a certain braid, I put it on a certain prostitute and placed her in the house, so the deity could see that prostitute. Then the king looked at the prostitute and saw that there was no difference between that braid and this braid in terms of color and markings. The king's peacock was also seen directly, and it was understood that the great physician was without fault. "The Brahmin is foolish and dull, he cannot even accumulate a bushel of barley." This was said because, when I was being executed by the king and the executioners were leading me away, that Brahmin grabbed the hem of my garment for the sake of a bushel of barley, so he said that. Then, having seen all those things directly, he was delighted, released me, and gave me great hospitality. Then, the great physician bowed to the king and said, "O deity, have you seen the secrets of women? Your daughter is of no use to me. However, please grant me permission to take a maiden who is of the same lineage, appearance, conduct, and wisdom as myself." Having requested permission from the king, he himself disguised himself as a Brahmin. He held a water pot in his right hand, his body was adorned with sacrificial ornaments, he wore a deerskin as clothing, and he painted three stripes on his face, and set out to search for a daughter in the dense forest. On the way, it grew dark in a village, and after a while, a Brahmin came and asked him where he was going, etc., and he said, "I come from a high place, and I am going to the dense forest." The man asked, "Do you have any acquaintances at home to whom you can entrust a wet nurse?" He replied that he did not. That Brahmin took him home and treated him with courtesy. That man's wife gave birth to
Tibetan
པ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ཅན་འཁྲིགས་ནས་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་ལམ་དྲིས་ནས་ཆས་སོ། །ཁྱིམ་དེའི་བྲམ་ཟེ་དེས་བདག་གི་ཁྱིམ་འདིར་ཕན་ཚུན་འགྲོ་བའི་ཚེ་རང་གི་ཁྱིམ་བཞིན་དུ་སོང་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་དེ་བཞིན་བགྱིའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་སོང་ངོ་། །ཅི་ཞིག་ན་ལམ་བར་ཞིག་ཏུ་ནས་ཀྱི་ཞིང་ཡོད་པ་དེ་ན་བུ་མོ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་རིགས་བཙུན་པ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་ལྡན་པ་ཞིག་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཡིད་ཞེན་ཅིང་། བཟང་མོ་ཁྱོད་སུ་ཡིན་མིང་ཅི་ཡིན་སོགས་དྲིས་པ་ལ། མིང་ནི་ས་གའོ། །གྲོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། སྨན་ཆེན་པོས་བུ་མོ་འདི་གཟུགས་བཟང་མོད་བློ་ཇི་འདྲ་བགམ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། གྲོང་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་ལག་པ་བསྒྲེངས་ནས་ལག་པ་ཕངས་པར་བྱས་ཤིང་རྐང་པས་གྲོ་ཕུར་བ་དང་། ས་གས་སྨྲས་པ་མཁན་པོ་ཇི་ལྟར་ལག་པ་ཕངས་པ་དེ་བཞིན་རྐང་པ་ཕངས་པར་གྱིས་ཤིག །དེས་དེ་མཛངས་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་བགད་ནས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་རྣ་ཆ་གདུབ་ཀོར་གདུ་བུ་ཞིག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ལྷང་ངེའོ། །ས་ག་ན་རེ། མཁན་པོ་རྣ་བ་གཉིས་དགབ་པའི་སླད་དུའོ། །སྨན་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། བུ་མོ་ཁྱོད་བྱད་བཟང་ཞིང་མཛེས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་སོ། །ཅུང་འདུག་ནས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཕར་གར་སོང་། དེས་སྨྲས་པ། ལམ་གཅིག་གཉིས་སུ་བགྱིད་དུ་མཆིས་ཏེ་ཚེར་མའི་ཡལ་ག་བསྡུས་ནས་ལམ་བཅད་པར་བགྱིད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱི་མ་གར་སོང་། ཞིང་ཐོག་ནས་ས་བོན་གྱི་ཕྱིར་མཆིས་སོ། །བུ་མོ་ངའི་ཆུང་མར་བྱའམ། དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གྲོང་གི་བདག་པོ་བཏུབ་ནའོ། །སྨན་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། ནགས་ཚང་ཚིང་ཅན་དུ་ལམ་གང་ནས་འགྲོ་ན་བདེ་ཞིང་མི་འཁྱོགས་པ་དེ་སྟོན་ཅིག་དང་དེའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཀྱང་དྲིས་པ་ལ། དེས་དེ་ལ་ལམ་འཁྱོགས་པ་ཞིག་བསྟན་ཏེ་མོ་རང་ལམ་གཞན་ནས་མདུན་དུ་བརྒྱུག་ཅིང་རྫིང་བུ་ཞིག་ཏུ་གོས་རྣམས་ཕུད་ནས་མིག་ཡ་གཅིག་བཙུམ་སྟེ་ངོ་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་ཞེས་གློ་གཅིག་གིས་སྙེས་ཏེ་འདུག་བཞིན་ཡང་སྨྲས་པ། གང་གིས་ཟ་བགྱིད་དེ་ནས་བཞུད། །གང་གིས་ཟ་བར་མི་བགྱིད་པ། །དེ་ནི་དོར་བར་བགྱིས་ནས་སུ། །ཟན་གྱི་ནགས་སུ་བཞུད་པར་མཛོད། །དེ་ནས་སྨན་ཆེན་པོས་དེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལམ་ནས་སོང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་དེ་ངོ་ཤེས་ནས་སྨྲས་པ། རས་བལ་ཐགས་སུ་བཏགས་པ་མི་བདོག་པས། །མ་བཀལ་ཐགས་སུ་མ་བཏགས་གྱོན་བྱེད་པ། །མཛེས་ལྡན་གཡོན་པའི་མིག་ཅན་གང་ནས་ནི། །མེ་ཏོག་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་བ
Chinese
与别的女人有染的男人，那天白天问路后就走了。那家的婆罗门说，来我家往来的时候，就像自己家一样走吧，他回答说，就这么办，然后就走了。怎么回事呢，在路中间有一片青稞地，在那里看见一个女子，容貌姣好，惹人喜爱，出身高贵，非常娴静，于是心生爱慕。问她，好姑娘，你是谁，叫什么名字等等。她说，名字叫萨嘎。是做所有村庄的田地活计的。药师心想，这个女子虽然容貌姣好，但要如何考验她的智慧呢？于是进入一个村庄，举起手来挥动，又用脚踢打麦秸。萨嘎说，师傅，您怎样挥动手，也请您怎样踢动脚吧。他心想，她很聪明啊，于是笑着说，你的耳环是圆环形的，非常闪亮啊。萨嘎说，师傅，是为了遮盖两只耳朵啊。药师说： 姑娘，你容貌姣好，美丽动人啊。她说，是村庄的主人们的恩德啊。稍微坐了一会儿，他说，你的父亲去哪里了？她说，去一两条路远的地方，收集荆棘的枝条来阻断道路。你的母亲去哪里了？去田里取种子了。姑娘，你做我的妻子怎么样？她说，如果村庄的主人同意的话。药师说，在茂密的森林里，从哪条路走既安全又不绕弯，请你指点一下，并且用诗句询问了这件事。她给他指了一条弯曲的路，自己从另一条路跑到前面，在一个水池边脱掉衣服，闭上一只眼睛，半蹲着身子，一边用手遮住脸，一边说，看你认不认识我，又说， 用什么吃就从那里走。 不用什么吃的。 就把它丢弃。 到食物的森林里去吧。 之后，药师就从她所指的那条路走了。过了一会儿，从远处认出了她，于是说道： 没有用棉毛织成的衣服。 没有纺织就穿戴的衣服。 美丽且有左眼的人从哪里。 去往鲜花村庄的
English
A man who was having an affair with another woman asked for directions that day and left. The Brahmin of that house said, "When you come and go to my house, go as if it were your own home." He replied, "I will do so," and left. What happened was that in the middle of the road there was a field of barley, and there he saw a girl, beautiful in appearance, pleasing to the eye, of noble birth, and very gentle, and he became enamored of her. He asked her, "Good girl, who are you? What is your name?" She said, "My name is Saga. I am the one who does the field work for all the villages." The great physician thought, "Although this girl is beautiful, how should I test her intelligence?" So he entered a village, raised his hand and waved it, and kicked the straw with his foot. Saga said, "Teacher, as you wave your hand, please kick your foot in the same way." He thought, "She is clever," and laughed and said, "Your earrings are round hoops, very bright!" Saga said, "Teacher, it is to cover both ears." The great physician said: Girl, you are beautiful and lovely. She said, "It is by the grace of the lords of the village." After sitting for a while, he said, "Where did your father go?" She said, "He went one or two paths away to collect thorny branches to block the road." "Where did your mother go?" "She went to the field for seeds." "Girl, will you be my wife?" She said, "If the lords of the village agree." The great physician said, "In the dense forest, which path is safe and not winding? Show me," and he asked about it in verse. She showed him a winding path, and she herself ran ahead on another path, took off her clothes at a pond, closed one eye, squatted down, covered her face with one hand, and said, "See if you recognize me or not," and then said: What one eats, go from there. What one does not eat. Discard it. Go to the forest of food. Then the great physician went by the path she had shown him. After a while, he recognized her from afar and said: Without clothes woven from cotton or wool. Wearing clothes that are not woven. Where is the beautiful one with the left eye? Going to the village of flowers