Tibetan
ས་བཤམས་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་སྤྲིངས་པ་ལ་དོགས་པའི་ཚེ་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བུ་ཆུང་བ་ལ་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ཐོབ་བྱིན་ལ། གཞོན་ནུ་བཟའ་བཏུང་འགུམ་པར་བགྱི་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཚིག་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །འདི་ལྟར་བུས་ཕ་གསོད་པ་ཐོས་ཀྱི། ཕས་བུ་བསད་པ་མ་ཡིན་པས་ང་ནི་དེ་ལྟར་གཏམ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཅི་སྟེ་མི་འགུམ་ན་ཡན་ལག་མེད་པར་བགྱིའོ། །རྒྱལ་པོ་ན་རེ། ཡན་ལག་མེད་པར་བྱས་ན་བསད་པར་ཟད་མོད། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ལྷ་གཞན་བགྱིར་ཅི་མཆིས། བསྐྲད་པར་བགྱིའོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཉེས་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྲད་པར་བྱ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་གཞོན་ནུ་ལ་ནོངས་པ་འབྱུང་བར་འོང་གིས་རེ་ཞིག་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་ཐོབ་སྩོལ་ཅིག་དང་། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་བཟའ་བཏུང་རང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་ཉི་མ་ཤིས་པ་ལ་ཉི་འོག་གི་རྒྱལ་པོའི་ཚ་བོ་ལ་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ཐོབ་བྱིན་ནོ། །གཞོན་ནུ་བཟའ་བཏུང་གིས་དེ་ཐོས་ནས་ལྷས་བདག་སྤངས་པས་འདིར་བསྡད་ཀྱང་ བསད་པར་འོང་ངོ་སྙམ་སྟེ་རང་གི་མ་ལ་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ནས་བདག་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལེན་གྱི་ཡུལ་དུ་མཆིས་ན་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱས་སོ། །མ་དེ་ཡང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་བུའི་མགུལ་ནས་འཁྱུད་དེ་ཁྱོད་དེ་སྔ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྱད་ནས། སླར་ས་སྟོང་དང་ནགས་སོགས་སུ་ཇི་ལྟར་འཁྱམས་ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་པ་དང་། བཟའ་བཏུང་ན་རེ། གཏན་དུ་བདེ་བ་ཡང་ནི་སུ་ཞིག་ཡོད། །གཏན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡོད། །མི་བདེ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡོད། །འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་སོགས་མ་དེ་ལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་ཡུལ་ལྔ་ལེན་དུ་སོང་ངོ་། །དེར་རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ལྔ་ལེན་པའི་བཀྲབས་པ་གཅིག་དེར་འོངས་པས་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་བཟང་ཞིང་སྡུག་པ། མཁྲང་བ་རོ་སྟོད་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ལེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་སུ་ཞིག་སྙམ་དུ་དྲིས་པ་དང་། དེས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསྙད་དོ། །དེས་དེ་སྐྱེས་སུ་ཁྱེར་ནས་ལྔ་ལེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་སྨྲས་སོ། །ལྔ་ལེན་གྱི་རྒྱལ་པོས་དེའི་མགུལ་ནས་འཁྱུད་དེ་དགའ་བའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནས་དེ་ལ་རང་གི་བུ་མོ་དང་ཡུལ་དག་ཀྱང་བྱིན་ནོ། །དེ་བུ་མོ་དེ་དང་རྩེ་བ་ལས་བུ་གཟུགས་བ
Chinese
如果有人散布谣言说你会来侵占我的国家，大臣们就请求国王，把王位给予小儿子，并且杀掉年轻的“扎崩”（名字）。国王说：“不要说这种不合乎佛法的言语。我只听说过儿子杀父亲，没听说过父亲杀儿子，我不会那样做的。”他们又说：“如果不杀他，就让他变成残废。”国王说：“让他变成残废和杀了他有什么区别？”大臣们说：“那我们该怎么办呢？把他赶走吧！”国王说：“没有犯错，怎么能赶走他呢？”他们说：“不用过多久，这个年轻人就会犯错的，不如现在就让他享受王位带来的快乐。这样，年轻人‘扎崩’自己就会明白的。”之后，国王在吉祥的日子里，把王位给予了太阳王（国王名）的侄子。年轻的“扎崩”听到后心想：神已经抛弃了我，即使留在这里也会被杀掉的。于是他把事情的来龙去脉告诉了自己的母亲，并说：“我要去五取的国家了，请您知晓。”母亲悲痛欲绝，抱着儿子的脖子哭诉道：“你以前享受着舒适快乐的巨大财富，现在又要如何流浪在荒地和森林里呢？”她吟诵了各种悲伤的诗句。扎崩说：“谁能永远幸福呢？谁又能永远痛苦呢？谁又能永远得不到快乐呢？谁又能永远得不到呢？”他用各种方式安慰母亲，然后就去了五取的国家。在那里，一个为国王办事的五取人看到了他，心想：这个人相貌英俊，身材魁梧，骨骼坚实，体格健壮，是个难得的人才，他是谁呢？于是他询问了他，那个人详细地讲述了一切。那个人就把他带去献给了五取国王，并讲述了事情的经过。五取国王抱着他的脖子，说了许多高兴的话，并把自己的女儿和国家都给了他。他和那个女儿嬉戏玩耍，生了一个
English
If someone spreads rumors that you will come to invade my country, the ministers requested the king to give the throne to the younger son and kill the young "Zabong" (name). The king said, "Do not speak such un-Buddhist words. I have only heard of sons killing fathers, not fathers killing sons, I will not do that." They said again, "If you don't kill him, then make him disabled." The king said, "What is the difference between making him disabled and killing him?" The ministers said, "Then what should we do? Banish him!" The king said, "How can he be banished without making a mistake?" They said, "Before long, this young man will make a mistake, why not let him enjoy the happiness brought by the throne now. In this way, the young man 'Zabong' will understand by himself." After that, on an auspicious day, the king gave the throne to the nephew of the Sun King (king's name). The young "Zabong" heard this and thought: The gods have abandoned me, even if I stay here, I will be killed. So he told his mother the whole story and said, "I am going to the country of Five Acquisitions, please know." The mother was heartbroken and hugged her son's neck and cried, "You used to enjoy the great wealth of comfort and happiness, how will you wander in the wilderness and forests again?" She recited various sad verses. Zabong said, "Who can be happy forever? Who can be in pain forever? Who can never get happiness? Who can never get it?" He comforted his mother in various ways, and then went to the country of Five Acquisitions. There, a Five Acquisition person who worked for the king saw him and thought: This person is handsome, burly, solid bones, and strong physique. He is a rare talent, who is he? So he asked him, and that person told everything in detail. That person took him as a gift and presented him to the King of Five Acquisitions, and told the story. The King of Five Acquisitions hugged his neck, said many happy words, and gave him his daughter and the country. He played with that daughter and gave birth to a
Tibetan
ཟང་བ་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་ཞིག་བཙས་ནས། དེའི་མིང་ཕས་རང་གི་མིང་ལས་དྲས་ཏེ་བཟའ་བཏུང་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། །དེ་ཆེར་སྐྱེས་ནས་ཡི་གེ་སློབ་པ་ན་དེའི་ཕ་བཟའ་བཏུང་དུས་ལས་འདས་སོ། །དེར་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ན། ལྔ་ལེན་ གྱི་རྒྱལ་པོས་བསམས་ལ། བུད་མེད་འདི་དག་བསམ་པ་ཕལ་ཆེར་སྐྱེས་པའི་འདོད་པ་ཅན་ཡིན་པས་གཅིག་ལ་སྦྱིན་སྙམ་ནས། བུ་མོ་དེ་གཞོན་ནུ་བཟའ་བཏུང་མང་པོ་དང་བཅས་པ་མདུན་ན་འདོན་ལ་བྱིན་ནོ། །དེ་མདུན་ན་འདོན་དང་རྩེ་དགའ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རེ་ཞིག་ན་མདུན་ན་འདོན་དེའི་ཁྱིམ་དྲུང་ན་བྱ་གག་ཞིག་སྐད་འབྱིན་པ་བྲམ་ཟེ་ལྟས་མཁན་ཞིག་འགྲོ་བས་ཐོས་ནས། མི་གང་གིས་དེའི་ཤ་ཟོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚིག་དེ་མདུན་ན་འདོན་གྱིས་ཐོས་ནས་བྲམ་ཟེ་ལ་ཡང་དྲིས་ཤིང་། བྱ་གག་དེ་བསད་ནས་ཆུང་མ་ལ་བྱ་གག་འདི་འཕྲལ་དུ་ཚོས་ཤིག་དང་། ང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནས་སླར་འོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ངོ་། །ཇི་ཙམ་ན་ཁྱེའུ་བཟའ་བཏུང་མང་པོ་སློབ་གྲྭ་ནས་བཀྲེས་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ནས་མ་ཡང་མི་སྣང་ལ། ཅི་ཞིག་བཟའ་སྙམ་དུ་བལྟས་པས་རྫིའུ་ཞིག་གི་ནང་ན་བྱ་གག་ཅིག་མགོ་གྱེན་དུ་ཕྱུང་ཞིང་འཚོད་པ་མཐོང་ནས། དེའི་མགོ་བཅད་དེ་ཟོས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མ་ཡང་འོངས་ནས་འདིའི་མགོ་སུས་ཟོས་ཞེས་དྲིས་པ་ན། བདག་གིས་ཟོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ཟན་བྱིན་ནས་སློབ་གྲྭར་བཏང་ངོ་། །མདུན་ན་འདོན་འོང་ནས་བྱ་གག་བཟའ་བར་བརྩམས་པ་དང་། མགོ་བོ་མི་སྣང་བས་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེས་དྲིས་བ་དང་། ཆུང་མས་ཁྱེའུས་ཟོས་སོ་ཞེས་བྱས་པ་ལ། དེས་ལྷག་མ་ཟོས་ནས་བསམས་པ། ཅི་བྱ་གག་རིལ་གྱིས་ཟོས་པའམ། ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ཟོས་པས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སྔར་གྱི་བྲམ་ཟེ་ལྟས་མཁན་བོས་ནས་དྲིས་པ་དང་། གང་གིས་དེའི་མགོ་བོ་ཟོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བྱ་གག་དེའི་མགོ་བོ་ཟོས་པ་དེ་བསད་དེ་དེའི་མགོ་ཟོས་ན་ཡང་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་མདུན་ན་འདོན་གྱིས་གཞོན་ནུ་འདི་བསད་ནས་མགོ་བཟའ་ན་འདིའི་མས་ཤེས་པར་མ་བྱས་པར་མི་བཏུབ་པས་མའི་ཉམས་དྲོད་གླེང་ངོ་སྙམ་དུ་སྙན་པའི་ཚིག་དུ་མས་བཞམས་ཏེ། བཟང་མོ་ཅི་ཁྱོ་ཕོས་རྒྱལ་པོ་བྱས་ན་ལེགས་སམ། འོན་ཏེ་པུས་རྒྱལ་པོ་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བུད་མེད་དེས་ཟུར་གྱིས་གོ་སྟེ། གལ་ཏེ་བུས་རྒྱལ་པོ་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་སྨྲས་ན་འདི་བདག་ལས་གྱེད་
Chinese
赞巴罗托生了一头狮子般的孩子。父亲从自己的名字中截取一部分，给孩子取名为“扎吞芒布”。孩子长大后开始学习文字，这时他的父亲扎吞去世了。国王的女儿为此非常悲伤。五取的国王心想，这些女人大多都渴望男人，不如把她赏赐给一个人吧。于是，国王将这位公主连同青年扎吞芒布一起赐给了侍从。侍从和公主享受着极大的欢乐。一段时间后，一个算命的婆罗门路过侍从家门口，听到一只乌鸦在叫。他说：“谁吃了它的肉，谁就能当国王。”侍从听到这话后，又去问了婆罗门。他杀了乌鸦，对妻子说：“快把这只乌鸦煮熟，我从王宫回来。”说完就去了王宫。过了一会儿，少年扎吞芒布从学校回来，饿了，没看见母亲，心想吃点什么呢？他看见一个罐子里煮着一只乌鸦，头朝上。他砍下乌鸦的头吃了。之后，母亲回来问：“谁吃了这个头？”他说：“我吃了。”母亲给了他食物，让他去上学了。侍从回来后开始吃乌鸦，却发现头不见了，就问是怎么回事。妻子说孩子吃了。侍从吃了剩下的，心想：是整个乌鸦都吃了，还是只吃了部分才当国王呢？于是他叫来之前的算命婆罗门问他。 “谁吃了它的头，谁就能当国王。或者杀了吃了乌鸦头的人，再吃他的头也能当国王。”婆罗门说道。于是侍从心想，如果杀了这个少年再吃他的头，肯定瞒不过他的母亲，不如先试探一下她的口风。于是他用甜言蜜语哄骗她说：“好妻子，是丈夫当国王好呢？还是儿子当国王好呢？”那女人听出了他的弦外之音，心想，如果我说儿子当国王好，他就会和我离婚。
English
A child like a lion was born in Zangba Roto. The father took a part of his own name and named the child "Zatun Mangbu." When the child grew up and began to learn to read, his father Zatun passed away. The king's daughter was very sad about this. The king of Wuqu thought, these women mostly desire men, why not bestow her to someone? So, the king bestowed the princess along with the young Zatun Mangbu to the attendant. The attendant and the princess enjoyed great joy. After a while, a fortune-telling Brahmin passed by the attendant's house and heard a crow cawing. He said, "Whoever eats its meat will become king." When the attendant heard this, he asked the Brahmin again. He killed the crow and said to his wife, "Quickly cook this crow, I will return from the palace." After saying that, he went to the palace. After a while, the young Zatun Mangbu returned from school, hungry, and did not see his mother. He wondered what to eat? He saw a crow being cooked in a jar, with its head facing up. He cut off the crow's head and ate it. Afterwards, the mother came back and asked, "Who ate this head?" He said, "I ate it." The mother gave him food and sent him to school. The attendant came back and started to eat the crow, but found that the head was missing, so he asked what happened. The wife said that the child ate it. The attendant ate the rest and thought: Will eating the whole crow, or only eating part of it, make one a king? So he called the previous fortune-telling Brahmin and asked him. "Whoever eats its head will become king. Or kill the person who ate the crow's head, and then eat his head, and you can also become king," the Brahmin said. So the attendant thought, if I kill this young man and eat his head, I definitely won't be able to hide it from his mother, so I might as well test her tone first. So he coaxed her with sweet words, saying, "Good wife, is it better for the husband to be king? Or is it better for the son to be king?" The woman understood his hidden meaning and thought, if I say it's better for the son to be king, he will divorce me.