Tibetan
གྱི་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྐབས་འདིར་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བདེན་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ལ་བསམ་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་དེར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྤྲོས་བྲལ་དམིགས་མེད་ཀྱི་རང་མཚན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་རྒྱུའི་ཆོས་དང་དཔྱད་བཟོད་མི་བཟོད་དང་རྟོག་པས་གདགས་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཡང་མ་དམིགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བློས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བརྗོད་ནུས་ཏེ། བརྗོད་ནུས་པ་ལ་ནི་བརྗོད་མེད་ཅེས་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་། རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་ མིན་དང་། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་ལུགས་ནི་བློས་མ་བཞག་གི་བར་དུ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་གང་ཞིག་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན། དངོས་དངོས་མེད། རང་དང་གཞན། བདེན་མི་བདེན། རྟག་མི་རྟག །རྟག་པ་དང་ཆད་པ། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ། གཙང་མི་གཙང་། བདག་བདག་མེད། སྟོང་མི་སྟོང་། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི། གཅིག་པ་དང་གཞན། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པ་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཙམ་ལས་དེའི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་སྤྲོས་བྲལ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་འཇལ་བའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་ནས་བསྟན་པར་མཛད་དེ། མདོ་ལས། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཉན་པ་གང་དང་སྟོན་པ་དང་། །འགྱུར་བ་མེད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །ཉན་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐབས་ཚུལ་རིགས་པ་བརྒྱ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འདྲེན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་བདེན་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་སྒྲ་རྟོག་མེད་པས་སྒྲ་རྟོག་གིས
Chinese
因此，所有关于空性不是自性宗的说法，在此处都变得清晰了。如果考虑到无实性、离戏论，那么空性也犯有同样的过失。因为在离戏论、无所缘的自相或自身体性中，对于自性成立的法，以及可以或不可以分析，以及可以被概念安立的基础，什么也没有显现。怎么能用分别念来捏造并说出来呢？如果能说出来，就不能称为不可说。因此，仅仅是分别念的安立，法性不会增减，也不是超越分别念的对境。如经中所说：“自性本来不造作，不观待于他者。” 法的本性不是在没有分别念之前就不能成立，无论是佛陀出世还是不出世，法性都是恒常存在的。像这样，非名言的胜义，才是胜义自性。如《入行论》的注释中所说：“在真如中，它的对境，有和没有，自己和他者，真和不真，常和无常，常和断，乐和苦，净和不净，我和无我，空和不空，自相和所相，一和异，生和灭等等差别是不存在的，因为它们自己的体性没有显现。因此，在思考真如时，只有圣者才是量，非圣者不是。” 就像所说的那样，仅仅是各自自证的对境，而不是可以分析的，它的自性是这样的。然而，当以普遍意义的方式衡量这种离戏论时，它就被赋予了法界、胜义谛、真实边际等等名称来指示。如经中所说：“在无文字的法中，听者和说者，以及不变者，捏造之后，也听也说。” 就像所说的那样，用成百上千种方法和道理引导众生趋入真如的意义。像这样，这些教导以无实性、离戏论本身作为胜义，从对境和有境两方面，以无所缘的方式进行阐述。因为没有直接进入胜义的言语分别念，所以用言语分别念
English
Therefore, all the statements about emptiness not being a Svabhavavada are clarified here. If we consider the absence of reality and freedom from elaboration, there is no fault in emptiness also being included there. Because in the self-character or own nature of freedom from elaboration and absence of object of focus, there is no basis for phenomena that are established by nature, that can or cannot be analyzed, and that can be imputed by thought. How can one fabricate and express it with the mind? If it can be expressed, it should not be called inexpressible. Therefore, merely imputing it with thought does not mean that the nature of phenomena is without increase or decrease, and that it is not beyond the object of thought. As it is said: "Nature is uncreated, and does not depend on others." As it is said, the nature of phenomena is not something that cannot be established until it is established by the mind. Whether Buddhas appear or do not appear, the nature of phenomena is always present, as stated in the sutras. Such a non-conceptual ultimate truth is the ultimate characteristic. As it is said in the commentary on the "Entering the Middle Way": "In suchness, its object, existence and non-existence, self and other, truth and untruth, permanence and impermanence, permanence and annihilation, happiness and suffering, purity and impurity, self and non-self, emptiness and non-emptiness, characteristic and basis of characteristic, oneness and otherness, arising and ceasing, and so on, such distinctions are impossible, because their own nature is not perceived. Therefore, in contemplating suchness, only the noble ones are valid cognizers, and those who are not noble ones are not." As it is said, it is only an object of individual self-awareness, and it is not an object of analysis, saying, "Its nature is like this." However, when such freedom from elaboration is measured in terms of general meaning, it is indicated by names such as the sphere of phenomena, ultimate truth, and ultimate reality. As it is said in the sutras: "In phenomena without letters, whatever listening and teaching, and imputing to the unchanging, one also listens and teaches." As it is said, beings are led to the meaning of suchness by hundreds of methods and reasonings. In this way, those teachings explain the absence of reality and freedom from elaboration as the ultimate, from the perspective of both object and subject, in a way that is without focus. Because there is no conceptualization of words that directly enter the ultimate, with conceptualization of words
Tibetan
་དངོས་ཡུལ་ མ་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་དང་དཔེར་བྱ་བ་སོགས་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། བརྒྱུད་ནས་འཇུག་པའི་སྒྲ་རྟོག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་གཏན་ལ་འབེབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རིགས་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་དོན་ལ་ངེས་པ་དྲངས་ནས་གོམས་པར་བྱས་པའི་མཐུས་དོན་དམ་པ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་མཐུ་དང་སོགས་ཀྱི་དོན་བཞིན་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པའི་བློས་མཐོང་བར་བཤད་པའང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐབས་དང་གོང་གི་ཚིགས་བཅད་བསྡེབས་ནས་བདག་གིས་འདི་ལྟར་འདོན་པར་སྤྲོ་སྟེ། གང་ཞིག་རྟོག་གེ་ངན་པའི་བུ་ལོན་གྱིས། །བསོད་ནམས་ཟོང་ལ་གཟན་པའི་བག་མེད་པ། །མཚུངས་མེད་སྟོན་པའི་རང་ལམ་བདེན་པ་གཉིས། །འགལ་འདུར་མཐོང་བའི་དྲན་དབང་འདི་ལ་ལྟོས། །ཞེས་སྨྲའོ། །ཡང་རྩོད་ཡིག་ཏུ། ཊཱི་ཀར། མཁྱེན་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་ཅེས་དང་། ལམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་འགོག་མི་ནུས། ཞེས་མི་སློབ་པའི་སྐབས་དེར་བཀག་པར་ཁས་བླངས་པས་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། གང་སྣང་བ་གཟུགས་སོགས། གང་ལ་སྣང་བ་བློ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཞེས་མི་འཆད་ན་སྣང་ཞེས་པ་དོན་མེད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་ཞེས་པའང་བདེན་སྟོང་ལ་བྱེད་ན་སླར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འདའ་ཟེར་བ་འགལ་ལ། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེས་དགག་སྒྲུབ་མ་ཞིག་པས། ཞིག་པོར་འདོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ད་དུང་མ་ཞིག་པར་སྣང་བས་ཁོ་བོས་རིགས་ལམ་གྱིས་བཤུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། ལན་བརྗོད་པ། མཁྱེན་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ སུས་ཁས་བླངས། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་གཞི་ཡི་དུས་སུའང་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནར་ག་ལ་འགྱུར། བདེན་མེད་མེད་དགག་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། །ཤེས་རབ་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་
Chinese
并非真实境。 虽然如经中所说，已超越教义和譬喻等，但并非没有通过传承进入的语词概念。因为无垢的至理名言能确立胜义离戏，通过这些名言，从不可言说、各自自证的意义中获得定解，并加以串习，由此力量，理应现量证悟胜义谛。因此，如经中所说，依靠胜者的加持等，以依赖理由的智慧而见，也是如此。你将此时和之前的偈颂结合起来，我乐意这样念诵：何人以恶劣思辨之债，无耻地掠夺福德之物，看看此人，竟将无与伦比导师的自道二谛，视为相违！如是说。又在辩论书中， टीका（梵文，天城体，ṭīkā，注释）：说“二智的究竟智慧”是指如实了知的尽所有智，以及仅仅以胜义中无有而区分的俱生慧。在确立道的时候，不能阻止如幻生起。既然承认在无学道位时遮止，那么显空双运如何成立？如果不明说所显现的是色等，所显现之处是心，显现的方式如幻，那么“显现”一词就变得毫无意义。如果“空”是指实空，那么说从无有中超越也相违。既然显空双运没有破除遮诠和立诠，那么认为破除只是自欺欺人。因为仍然显现为未破除，所以我用理路来驳斥。如是说。回答说：谁承认了如果是二智的究竟智慧，就只会成为如实了知？虽然二谛无别，恒常安住于法界中，并且没有动摇，但是，如果说同时无分别地了知属于法界的一切所知，这是因为在基础位时也是二谛双运的关键，那么怎么会只是如实了知呢？了知无有真实的无遮诠之智是俱生慧，而了知二谛无别的法界是无所取著的智慧。经中说：从无尽的智慧之因中获得无尽的智慧。
English
It is not the actual realm. Although it is said to be beyond teachings and metaphors, it is not without verbal concepts that enter through transmission. Because the stainless words of reason that establish the ultimate free from elaboration bring certainty to the meaning of the inexpressible, self-aware wisdom, and by familiarizing oneself with it, it is reasonable to directly realize the ultimate truth. Therefore, it is also said that seeing with the mind that relies on reason, just as the meaning of the power of the Victorious One, etc., is like that. You combine this passage with the previous verses, and I am happy to recite it like this: Whoever, with the debt of evil speculation, shamelessly plunders the goods of merit, look at this person who sees the two truths of the incomparable teacher's own path as contradictory! Thus he speaks. Also in the debate letter, टीका (Sanskrit, Devanagari, ṭīkā, commentary): Saying "the ultimate wisdom of the two wisdoms" refers to the omniscient wisdom that realizes what is, and the co-emergent wisdom that is distinguished only by the absence of ultimate reality. When establishing the path, one cannot prevent the appearance of arising like an illusion. Since it is admitted that it is prevented at the stage of no more learning, how can the union of appearance and emptiness be established? If it is not clearly stated that what appears is form, etc., where it appears is the mind, and how it appears is like an illusion, then the word "appearance" becomes meaningless. If "emptiness" refers to true emptiness, then saying that it transcends even that which is non-existent is contradictory. Since the union of appearance and emptiness has not eliminated negation and affirmation, then thinking that it has been eliminated is just self-deception. Because it still appears as not eliminated, I refute it with reasoning. Thus he says. The answer is: Who admitted that if it is the ultimate wisdom of the two wisdoms, it will only become the realization of what is? Although the two truths are inseparable, always abiding equally in the realm of dharma, and have not moved, if it is said that one knows simultaneously and without discrimination all that is knowable belonging to the realm of dharma, this is because the key to the union of the two truths is also in the ground state, so how can it only become the realization of what is? The mind that realizes the non-existent negation of truth is co-emergent wisdom, and the realization of the realm of dharma where the two truths are inseparable is wisdom without grasping. As the sutra says: From the cause of inexhaustible wisdom, one obtains inexhaustible wisdom.