Tibetan
་བར་བསྟན་པ་ལུང་འདིའི་དོན་འདི་བཞིན་ཟླ་བས་ཀྱང་བཞེད་པས་འཐད་ལྡན་དུ་འཛིན་གྱི་གཞན་དུ་སྤྱོད་ཊཱིཀ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀར་འབོད་པ་ཉིད་དུ་ལུང་འདི། འཇུག་པ་ལས། བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤངས་ཤིང་། །ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞིའི་དོན་དང་གཅིག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་གཞུང་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་འདྲིས་དམན་པའི་རང་མཚང་ངོམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུང་འདིས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའང་དོན་གྱིས་བསྟན་ ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ལ། འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས། ཉན་རང་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་བཀྲལ་ཏེ་བཤད་ནས་བརྒལ་བར་རྩོམ་མོ། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱི་ཙམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སྤང་དགོས་པ་དང་། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྤངས་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ལས་འགྲུབ་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་ཡང་། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བའི་དབང་གིས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་ན་ཡང་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དམ་ཆོས་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཆ་མེད་ཙམ་གྱི་ཆོས་དུ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ་དེ་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་ མངོན་སུམ་མཐོང་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཞེས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་སྟེ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་པ་མེད་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་སྤྲུལ་འཛིན་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གང་ཟག་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདུས་པ་དོན་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱང་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཆ་བཅས་དང་དེ་ལ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ་ཕུང་པོ་རགས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་འདི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པར། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བ་དང་། མདོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་དེ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། གང་ཟག་གི་བདག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། གང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པར་ཟླ་བས་བཞེད་ཀྱི་ཆ་མེད་གཉིས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་རྟོགས་དགོས་པར་མི་བཞེད་དེ། དེའི་ཚུལ་འོག་ཏུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆ་མེད་གཉིས་པོ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ན་ཕུང་པོ་རགས་པ་བདེན་མེད་དུ་མི་རྟོགས་ཏེ་དེའི་གདགས་གཞི་བདེན་པར་འཛིན་པས་སོ་སྙམ་ན། ཆ་མེད་ལ་བདེན་འཛིན་མ་དོར་ཀྱང་དེ་བསགས་པ་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་ཏུ་དོན་དམ་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་ལོག་པ་ན་ངར་འཛིན་གྱི་ཞེན་པའང་ལྡོག་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སུ་ཁོ་ཐག་ཆོད་ཚེ་དུ་མ་དེ་བཞིན་ང་དུ་མར་འཛིན་པ་དང་དེའི་ནང་གི་གང་རུང་གཅིག་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ཏེ་ངར་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་མི་རྟོགས་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་ཁོ་ ནས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་རྩ་བ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པར་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་འཛིན་གང་དང་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་བདག་མེད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་བདག་མེད་ལ་གསལ་སྣང་སྐྱེ་བས་བདག་འཛིན་དྲུང་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་དུ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་དང་དེ་ཡང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་སྣང་ཡང་དེས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངར་འཛིན་མི་སྐྱེད་དོ། །ཅིས་ཀྱང་སྐྱེད་དགོས་ན་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་བློ་ཡོད་པ་ལའང་མི་ལྡོག་པར་མཚུངས་ན་དེ་འདྲའི་བློ་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལའང་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་སྨྲའམ་དཔྱོད་ཅིག དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་བདག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་མ་ཤེས་པར་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་སྟོང་པར་བཤད་པའི་ཐེག་ཆེན་ལ་མི་འཐད་པར་སེམས་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ངོ་བོས་སྟོང་པ་མིན་པར་ཕུང་པོ་རྟག་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་འཆད་དགོས་པས་དེ་ལྟ་ན། བདག་མེད་རྟོགས་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤངས་ཤིང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལྟར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དྲུང་ནས་འབྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ལུང་སྔ་ཕྱིའི་དོན་དེ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་ཟླ་བའི་དགོངས་པ་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ཙམ་གྱི་བདག་དེ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་ཤེས་པའི་སྟོང་ཉིད་འདི་ཙམ་ཉན་རང་ལ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། དེ་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆགས་བྲལ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་སྟེ་རེ་ཞིག་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པའོ། །ཡང་བྲག་དཀར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བློ་གྲོས་ཅན་གྱི་ཞལ་ནས། འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་ཊཱིཀ་པ་ཁ་ཅིག་ནི། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འདིར་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་སོགས་སྨྲོས་ཏེ་དགག་ཁུལ་བགྱིས་པ་ནི་མུ་ཏོ་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་འཐབ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འདིའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་མི་རྟག་སོགས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་དགྲ་བཅོམ་མཽ་གལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་དང་བསམ་མི་ཁྱབ་འགྱུར་གྱི་འཆི་འཕོ་སོགས་ལ་སྦྱར་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ ཡིན་མིན་རྩོད་པ་སོགས་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བ་མི་དགོས་སོ། །ཕ་རོལ་པོས་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་དེ། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤ
Chinese
此處所說的教證，月稱（藏文：ཟླ་བས་）也如此認可，因此應視為合理。此外，在名為《如意寶鬘論》的釋論中，此教證出自《入行論》：「見無我時捨棄常我。」等四句的意義，與之相同地解釋，是對於大論典不熟悉而暴露了自己的缺點。如此一來，此教證也暗示了聲聞和獨覺證悟了法無我，因為這兩種我執都是輪迴的根本，對它們所執著的對象不加以破斥，就永遠無法從輪迴中解脫。沒有從輪迴中解脫的聲聞和獨覺阿羅漢，是誰也不會承認的。因此，聲聞和獨覺對兩種無我的意義有著明顯的證悟。與此相似，偉大的菩薩寂天也闡釋並駁斥了「見真諦即得解脫」等語的含義。對此，我將作答：一般而言，由於執著於法，會產生俱生的我執；要捨棄俱生的壞聚見，必須捨棄對蘊的實執；如果沒有捨棄俱生的壞聚見，就會造作業而於輪迴中受生，這就是該教證的含義。但並非如你所想的那樣，雖然由於執著於作為施設處的蘊為真實，會產生俱生的我執，但如果證悟了蘊是眾多且無常的自性，乃至證悟了無分微塵，僅僅證悟了蘊無實或粗分的法無我，也能夠證悟細分的補特伽羅無我。理由是，即使成立了無分微塵的眾多法，也不會對其產生我執，因為當顯現見到它們是眾多且無常時，僅僅會基於它們而以分別念假立為我，而不會顯現它們本身是成立的，因為這與執著施設處的法為我的對境相違。例如，即使不知道繩子不存在，也能夠遣除對蛇的執著。因此，只要對蘊的集合體執著為一個整體的實有，那麼這個補特伽羅就存在我執。如《寶鬘論》云：「聚集無實故，色亦無實體。」等，以根
English
This teaching, as stated, is also accepted by Chandra (Tibetan: ཟླ་བས་), so it should be regarded as reasonable. Furthermore, in the commentary called "Wish-Fulfilling Jewel Garland," this teaching from the "Entering the Bodhisattva's Way" (Bodhicharyavatara): "When seeing no-self, abandoning the eternal self," etc., is explained in the same way as the meaning of the four lines, which is exposing one's own shortcomings due to unfamiliarity with the great treatises. In this way, this teaching also implies that the Hearers and Solitary Realizers have realized the absence of self of phenomena, because these two self-grasps are the root of samsara, and without refuting the objects they cling to, one will never be liberated from samsara. No one would accept Hearers and Solitary Realizers who have not been liberated from samsara as Arhats. Therefore, it is very clear that Hearers and Solitary Realizers have a clear realization of the meaning of the two absences of self. Similarly, the great Bodhisattva Shantideva also explained and refuted the meaning of "Liberation comes from seeing the truth," etc. To this, I will answer: In general, due to clinging to phenomena, the innate self-grasp arises; to abandon the innate view of the perishable aggregate, one must abandon the clinging to the truth of the aggregates; if one does not abandon the innate view of the perishable aggregate, one will create karma and be born in samsara, which is the meaning of this teaching. But it is not as you think, although due to clinging to the aggregates as the basis of imputation as real, the innate self-grasp arises, if one realizes that the aggregates are many and impermanent in nature, even realizing indivisible particles, merely realizing the absence of reality of the aggregates or the coarse absence of self of phenomena, one can also realize the subtle absence of self of the person. The reason is that even if many phenomena of indivisible particles are established, one will not generate self-grasp towards them, because when one clearly sees that they are many and impermanent, one will only nominally impute "I" based on them, and they will not appear to be established in themselves, because this contradicts the object of clinging to the phenomena of the basis of imputation as self. For example, even if one does not know that the rope does not exist, it is possible to reverse the clinging to the snake. Therefore, as long as there is clinging to the collection of aggregates as a single, whole entity, then that person has self-grasp. As the "Garland of Jewels" says: "Because the collection is without substance, form is also without essence," etc., using the power of the senses.
Chinese
正如详细解释了，显现为聚类的蕴，论证了其具有部分且没有聚集的自性。月称的足下也详细阐述了这些意义，即必须了悟粗大的蕴无有真实，这是就声闻而言的。因此，菩萨也通过“见到”等来阐明。经中也说：“色如水泡聚。”等等，这表明了声闻宗的法无我。这是在《入行论自释》中说的。因此，如果不理解人我依赖于生起或依赖于假立的空性，就不可能解脱。正如人我依赖于蕴而假立一样，瓶子等诸法也依赖于各自的支分而假立。凡是假立的，就不是以自性成立的，因此仅仅是空性。因此，月称认为，如果不证悟空性，一般来说，就不可能从轮回中解脱。但他并不认为声闻和独觉的阿罗汉必须证悟所有细微的法无我，即了知无分二者等一切法皆空的法无我。这种情况将在下文阐述。如果不能了悟无分二者无有真实，就不能了悟粗大的蕴无有真实，因为执着于它的所依为真实。如果认为即使不舍弃对无分的真实执着，当对它的积聚执着为一体的实执消失时，也能转变我执，那是因为一旦确定了蕴是众多且无常的法，就不可能执着于众多，同样也不可能特别指定其中的任何一个而执着为我。如果即使现量证悟了蕴是众多且无常的，也不能现量证悟人无我，那么仅仅通过一异离的理和七相车的理，就不可能从根拔除俱生我执的所缘境。然而，大家都共同认为，这些理能够圆满地确定人无我。因此，当与我执的执着方式不相符的无我之定解串习到极致时，就会生起无我的明相，从而从根拔除我执。
English
As it is explained in detail, the aggregates that appear as clusters are argued to have parts and no nature of aggregation. The meaning of these is also elaborated by the feet of Chandrakirti, that is, it is necessary to realize that the gross aggregates are without truth, which is in terms of the Shravakas. Therefore, Bodhisattvas also clarify through "seeing" and so on. The Sutra also says, "Form is like a mass of bubbles." etc., which shows the Dharma-Nairatmya of the Shravaka school. This is said in the auto-commentary of the Entering the Middle Way. Therefore, if one does not understand the emptiness of the self of a person that arises dependently or is merely imputed dependently, it is impossible to be liberated. Just as the self of a person is imputed in dependence on the aggregates, so too are phenomena such as pots merely imputed in dependence on their respective limbs. Whatever is merely imputed is not established by its own nature, therefore it is merely emptiness. Therefore, Chandrakirti believes that if emptiness is not realized, in general, it is impossible to be liberated from samsara. However, he does not believe that Shravakas and Pratyekabuddha Arhats must realize all the subtle Dharma-Nairatmya, that is, the Dharma-Nairatmya of knowing that all phenomena, such as the two indivisible ones, are empty. This situation will be explained below. If one does not realize that the two indivisible ones are without truth, one cannot realize that the gross aggregates are without truth, because one clings to its basis of imputation as true. If one thinks that even if one does not abandon the clinging to truth of the indivisible, when the clinging to its accumulation as a single entity disappears, one can also reverse the ego-clinging, it is because once it is determined that the aggregates are many and impermanent phenomena, it is impossible to cling to the many, and it is also impossible to specifically designate any one of them and cling to it as self. If even if one directly realizes that the aggregates are many and impermanent, one cannot directly realize the selflessness of a person, then merely through the reasoning of one and many and the reasoning of the sevenfold chariot, it is impossible to uproot the object of clinging of innate ego-clinging. However, everyone commonly agrees that these reasonings can perfectly establish the selflessness of a person. Therefore, when the ascertainment of selflessness, which is inconsistent with the way of clinging of ego-clinging, is thoroughly accustomed, a clear appearance of selflessness will arise, thereby uprooting ego-clinging.