Tibetan
མས་གསུམ་འཁོར་བ་ ལ་སྐྲག་བྱ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། དེ་ལ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་རྟོག་པ་ནི་མཐའ་ཡིན་ལ། མཐའ་དེ་དག་སྤོང་བྱེད་དབུ་མའི་ལམ་ནི། འོད་སྲུང་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རི་མོ་མཁན་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་འཇིགས་འཇིགས་ལྟ་ཞིག་བྲིས་ནས། དེས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ་ཁ་སྦུབ་ཏུ་འགྱེལ་ནས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་བའི་འཁོར་བ་དང་དེ་ལ་སྐྲག་པའང་བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་མཐའ་དེ་གཉིས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་སྔ་མ་ནམ་མཁའི་དཔེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས། ཆོས་རྣམས་སྤང་བྱ་དང་སྟོང་ཉིད་སྤོང་བྱེད་ལྟ་བུར་བསམ་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བཤིག་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམས་ལ་སྐྲག་པ་དེ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་ནམ་མཁའ་བསལ་བར་མི་ནུས་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡེ་ནས་རྗེས་སུ་སོང་བར་བསྟན་པའོ། །དཔེ་ཕྱི་མ་རི་མོ་མཁན་གྱི་དཔེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བར་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །འདི་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་འཆད་ ཚུལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བ་ན་སྣང་ངོ་། །གཟུགས་སོགས་ལ་གཟུང་བ་དང་། མིག་སོགས་ལ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་སྤོང་བྱེད་དབུ་མའི་ལམ་ནི་འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་མི་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་བ་དེས་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་ཉིད་ཟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་ལ། དེ་གཉིས་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མི་གྲུབ་པས་དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དཔེ་དེས་བསྟན་ཏོ། །ཟག་མེད་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ལ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡང་མཐའ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་སྤོང་བྱེད་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ནི། འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་རླུང་གིས་དྲུད་པ་ལས་མེ་འབྱུང་སྟེ། བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ཤིང་དེ་གཉིས་ཚིག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེའི་རང་བཞིན་མིན་པའི་ཤིང་ལས་མི་བྱུང་ལ། དེས་ཤིང་དེ་ཉིད་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་མིན་པའམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཤིང་ལྟ་བུ་ལས། ཡང་དག་པ་ཟག་མེད་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེ་འབྱུང་ལ། མེ་དེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་འཚིགས་པ་ལྟར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བརྟེན་ ནས་འབྱུང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་དང་ལོག་པ་ཞེས་རིས་སུ་མ་ཆད་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་བདེན་པར་འཛིན་པའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ངོ་སྙམ་དུ་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་། སྤོང་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པའམ། བྱེད་པ་མིན་པར་རྟོག་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ། དེ་སེལ་བྱེད་དབུ་མའི་ལམ་ནི་འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མར་མེ་བྱུང་ན་མུན་པ་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཡང་། འོད་སྲུང་མར་མེ་དེ་འདི་ལྟར་བདག་གིས་མུན་པ་མུན་ནག་གང་དག་བསལ་ལོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱང་། མར་མེ་ལ་བརྟེན་ནས་མུན་པ་མུན་ནག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་དེ། མར་མེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་མུན་པ་སེལ་བའི་མཐུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་སེལ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་སྒྲིབ་པ་འདི་དག་སྤོང་དཀའ་ཞིང་ཚན་ཆེ་བས་ན་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་སྙམ་དུ་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེས་ཀྱང་སྤང་བྱ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགག་མི་ནུས་པས་སྤོང་གཉེན་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་ཡུན་རིང་འགྲོགས་ པའམ། མཉམ་པའི་དུས་ཅན་དུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་མཐའ་ཡིན་ལ། དེ་དག་སྦྱོང་བྱེད་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ནི། འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་མམ། ཁང་པའམ། ཁང་ཕྲན་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་འདས་པར་སུས་ཀྱང་མར་མེ་མ་བུས་པ་དེར་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་མར་མེ་དེ་བུས་ན། འོད་སྲུང་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། མུན་པ་མུན་ནག་དེ་འདི་ལྟར་བདག་ནི་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་བདག་ནི་འདི་ནས་མི་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། སྣང་བ་སྐྱེས་ན་མུན་པ་ངེས་པར་འགག་པ་དང་། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་མེ་འགྲོགས་པ་དང་། མུན་པ་ཡུན་ཇི་ལྟར་རིང་ཡང་དེར་མར་མེ་སྤར་བ་མི་སྲིད་པ་མིན་པའི་དཔེ་དེའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དེ་དག་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་རྟོག་ཟུང་རེ་སྦྱར་བ་བདུན་ཚན་གཅིག་པོ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་དང་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གང་ཞིག་སྒྲོ་སྐུར་གང་རུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་ན་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་ལ། མཐའ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་དབུ་མའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་སྤོང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གོང་གི་ས་བཅད་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ས་བཅུ་བོ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ས་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པ་ཤས་ཆེར་སྒྲུབ་པ་དང་། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གཉིས་པ་དམིགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི། རྣམ་པར་བཞག་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡུལ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་དམིགས་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དམིགས་པ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་མཐའ་དག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྒྱད་དེ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་ས་དང་ལམ་དང་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་གང་དག་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དོན་ཇི་སྙེད་པའི་གནས་ལ་མ་ནོར་བར་དམིགས་པ་དང་། གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་ པ་དང་གཉིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཕར་ཕྱིན་བཅུར་འདུ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཕར་ཕྱིན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པས་ན་ཕར་ཕྱིན་དེ་དག་ཀྱང་འཁོར་གསུམ་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དག་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ནི་ཟག་པ
Chinese
三有轮回 执著为应怖畏之事物，以及对之生起恐惧怖畏之念，是为边。舍弃彼等边之正道者，如具光（འོད་སྲུང་，梵文：Śubhūti，须菩提）譬如云：如绘画师自绘一可怖之夜叉像，见已怖畏，覆面而倒，昏厥于地。如是等等。如是，由自之分别所幻化之轮回，以及对彼之怖畏，如前所说之譬喻般了知，而舍弃彼二边也。前者虚空之譬喻，是就声闻众而宣说者。谓声闻众未领悟诸法自性空，思诸法为应舍弃，空性为能舍弃。执持空性为坏灭诸法之义，对于怖畏空性者，为遣除彼怖畏，如虚空不可除遣般，空性是于一切法中，以法性之方式，本已随逐者，是为宣说也。后者绘画师之譬喻所诠释者，是为令诸菩萨不厌倦于长久安住轮回而宣说者。此二者以其他方式之解释，于《智增释》（བློ་བརྟན་འགྲེལ་བ་）中可见。于色等执著为所取，于眼等执著为能取，此亦是边。舍弃彼二之正道者，如具光（འོད་སྲུང་，梵文：Śubhūti，须菩提）譬如云：如幻术师所幻化之幻物，反过来吞噬幻术师自身。如是等等。谓能取与所取，虽显现为二，然无有体性各异，唯是唯识而成立。若彼二者之一不成立，则另一亦不成立，故以譬喻显示了于真实中能取与所取皆不成立也。于无漏法执著为真实，于有漏法执著为虚妄，此亦是边。为宣说舍弃彼二之正道，如具光（འོད་སྲུང་，梵文：Śubhūti，须菩提）譬如云：如二木为风所磨擦而生火，火一生起，随即焚烧彼二木。如是等等。谓如火非从非火性之木中生起，而彼火反过来焚烧彼木般，于非真实或有漏之加行道位时所具有之
English
The three realms of samsara, To perceive them as something to be feared, and to have thoughts of fear and dread towards them, are extremes. The middle way that abandons these extremes is, as Subhuti says, for example: Like a painter who paints a terrifying image of a yaksha, and then, terrified, falls face down and faints. Likewise, understanding that samsara, which is conjured by one's own conceptualizations, and the fear of it, are like the example just mentioned, one abandons those two extremes. The former example, the example of space, is taught based on the Shravakas. Because the Shravakas do not understand that all dharmas are empty of inherent existence, they think of dharmas as something to be abandoned and emptiness as something that abandons. They take emptiness to mean the destruction of all dharmas, and for those who fear emptiness, in order to dispel that fear, it is shown that emptiness, like space which cannot be removed, is inherently present in all dharmas as their nature. The latter example, the example of the painter, is taught in order to prevent Bodhisattvas from becoming weary of dwelling in samsara for a long time. Other ways of explaining these two can be found in the commentary 'Blo brtan'. To conceptually grasp forms etc. as the grasped, and eyes etc. as the grasper, is also an extreme. The middle way that abandons these two is, as Subhuti says, for example: Like a magician who conjures an illusion, and that illusion devours the magician himself. Likewise, although the grasper and the grasped appear as two, they are not different in nature, but are established as mere mind. If one of these two is not established, then the other is not established either, so the example shows that in reality, the grasper and the grasped are not established. To perceive the uncontaminated as true, and the contaminated as false, is also an extreme. To teach the middle way that abandons these two, as Subhuti says, for example: Like two pieces of wood rubbed together by the wind produce fire, and as soon as the fire arises, it burns those two pieces of wood. Likewise, just as fire does not arise from wood that is not of the nature of fire, and that fire in turn burns that wood, so too, the non-true or contaminated, which is present in the stage of the path of joining,
Chinese
就像从分别念的树木中，生出清净无漏的圣者智慧之火，那火燃烧、摧毁分别念一样，那些都是依赖而生的如幻之物。不分正确与错误，而是显示了它们并非以自性成立。以对治智慧来做舍弃所舍之事的行为时，执着于行为的自性为真实，或者认为智慧正在舍弃所舍，预先思考后再行动，像这样对行为附加臆测的分别念，以及认为无法进行舍弃的行为，或者认为不是在进行舍弃的分别念，都是诽谤的边见。消除这些的，是中道，就像这样，光明守护，例如，如果出现灯火，所有的黑暗都会消失，但是，光明守护，灯火不会这样想：我消除了哪些黑暗。然而，依赖于灯火，黑暗消失了，就像这样等等地开示，就像灯火没有分别念，却有消除黑暗的力量一样，智慧消除障碍也是如此开示的。对于众生相续中，从无始以来就存在的这些障碍，因为难以舍弃且力量强大，所以认为没有生起对治智慧的机会，执着于对治不在相续中生起的分别念，以及即使生起，所舍之物也无法立即断灭，因此认为舍弃与对治同时长期相伴，或者认为会成为同时的状态，这些分别念都是边见。为了净化这些，所开示的中道是，光明守护，例如，在房屋或者房间或者小屋中，经过一百年、一千年，没有人吹灭灯火，在那里，如果某人吹灭了灯火，光明守护，你会怎么想？黑暗会这样想：我积累了一百年、一千年，我不会从这里离开吗？等等这样说，如果光明生起，黑暗必定会断灭，以及那两者同时与火相伴，以及无论黑暗持续多久，在那里点燃灯火并非不可能的例子，通过这样的方式来消除分别念的那些边见。像这样，刚刚所说的成对的分别念，这唯一的七组就是实有的。
English
Just as from the tree of discursive thoughts, the fire of pure, undefiled noble wisdom arises, and that fire burns and destroys discursive thoughts, those are like illusions arising dependently. Without distinguishing between right and wrong, it shows that they are not established by their own nature. When using antidote wisdom to perform the act of abandoning what is to be abandoned, clinging to the nature of the act as real, or thinking that wisdom is abandoning what is to be abandoned, thinking in advance and then acting, like this, the discursive thought of adding speculation to the act, and the discursive thought that the act of abandoning cannot be performed, or that it is not being performed, are both extremes of slander. What eliminates these is the Middle Way, like this, Light Protector, for example, if a lamp appears, all darkness will disappear, but, Light Protector, the lamp does not think like this: I have eliminated which darkness. However, relying on the lamp, darkness disappears, just like this, and so on, it is taught, just as the lamp has no discursive thought, but has the power to eliminate darkness, so too, the wisdom that eliminates obscurations is taught in the same way. For these obscurations that have been present in the minds of sentient beings since beginningless time, because they are difficult to abandon and powerful, therefore thinking that there is no opportunity for antidote wisdom to arise, clinging to the discursive thought that the antidote does not arise in the mind, and even if it arises, what is to be abandoned cannot be immediately extinguished, therefore thinking that abandoning and antidote accompany each other for a long time simultaneously, or thinking that they will become simultaneous states, these discursive thoughts are all extremes. To purify these, the Middle Way that is taught is, Light Protector, for example, in a house or a room or a small hut, after a hundred or a thousand years, no one has extinguished the lamp, there, if someone extinguishes the lamp, Light Protector, what do you think? Will the darkness think like this: I have accumulated a hundred or a thousand years, will I not leave from here? And so on, it is said, if light arises, darkness will definitely be extinguished, and those two simultaneously accompany the fire, and no matter how long the darkness lasts, it is not impossible to light a lamp there, through the example of this way to eliminate those extremes of discursive thought. Like this, the pairs of discursive thoughts that have just been spoken of, this single set of seven is substantial.