Tibetan
འི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དབང་པོ་འཕོ་ན་སྐབས་གང་དུ་འཕོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཡི་ལམ་ལ་ནི་དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་མཉམ་བཞག་གི་རྒྱུན་གཅིག་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་སོ་སྐྱེ་དང་། སློབ་པ་དད་མོས་དང་། མི་སློབ་པ་དུས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་ན་འཕོའོ། །དད་མོས་ ནི་ཟག་མེད་ཁོ་ནས་འཕོ་ལ། བྱིས་པ་ནི་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གང་ལ་བརྟེན་ཡང་མི་འགལ་ཏེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དབང་པོ་དག་རྣོན་པོར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་བས་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རིམ་གྱིས་འཕོའོ། །གསུམ་པ་ལ་སྤྱིར་ཉམས་པའི་དབྱེ་བ། དེ་སུ་ལ་ལྡན་གཉིས། དང་པོ། ཡང་མདོ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བ་ལའང་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ལས་ཉམས་པར་བཤད་ན་དེ་མི་གཡོ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་ཐོབ་ཟིན་རྙེད་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ལྡན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་བླུན་པ་ལ་བློ་གྲོས་ཉམས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། དོགས་སྤང་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་ཞུགས་པས་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགོག་སྙོམས་སོགས་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ཉམས་པ་ཐ་མ་ཉེར་སྤྱད་ལས་ཉམས་པར་བཤད་ལ། དགྲ་བཅོམ་མི་གཡོ་བ་ལ་ཉམས་པ་བར་མ་དང་མཐའ་མའང་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སོགས་མ་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་དགྲ་བཅོམ་ལྔ་དང་སློབ་པ་སྒོམ་ལམ་པ་སོ་སྐྱེ་དབང་རྟུལ་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ལས་ཉམས་པར་བཤད་པ་ཉེར་ སྤྱད་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། མི་གཡོ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་རྐྱེན་ལྔ་དང་རྒྱུ་ལྔས་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། རྩོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། རིང་དུ་རྒྱུ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡུན་རིང་པོས་ཐེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དགྲ་བཅོམ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་ཉམས་ཞེས་བྱེ་སྨྲས་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཉམས་པའི་དགྲ་བཅོམ་གསུངས་པ་དེ་སློབ་པའི་དུས་སུ་དགོངས་ཟེར། གོང་མ་དག་བསྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་མ་སྤངས་པས་སོ་ཟེར་ཏེ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དགྲ་བཅོམ་ཉམས་ཕྱིར་ཤི་ནས་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི། ཉམས་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་མེད་དེ། དྲན་པ་ཉམས་པ་ཆུང་ངུ་བྱུང་ཡང་དྲན་ཤེས་མི་འགྱུར་བར་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་གནས་དང་འགལ་བའི་སྲོག་གཅོད་སོགས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་མི་བྱེད་དེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་དེ་རིང་པོར་སྐབས་མི་ཐོབ་སྟེ་དྲན་ཤེས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྩལ་པོ་ཆེ་འདྲེད་ཀྱང་རྡོག་མི་འཆོལ་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་དབང་པོ་འཕོ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ལམ་དུས་འཕོ། རྟེན་གང་ལ་འཕོ། ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕོ་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་། ལམ་དེ་ཟག་ཟག་མེད་གང་ཡིན་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མི་གཡོ་བར་འཕོ་ན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་དང་། བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕོའོ། །མི་སློབ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རིགས་དེ་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པས་སྤང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མི་གཡོ་བར་འོག་མ་རྟོགས་སྐལ་འཕོ་བས་མཚོན། དགྲ་བཅོམ་དུ་ཞིག་འཕོའང་དེ་བཞིན་ཏེ་རང་ལམ་གྱི་དབང་པོ་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་དད་པས་མོས་པ་ཞིག་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རེ་རེ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ཆུང་བས་སྤང་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་སྦྱོར་ལམ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ། དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ཟག་མེད་ཁོ་ན་སྟེ། དོར་བྱའི་ལམ་ཡང་ཟག་མེད་ཡིན་ན་དེ་དམན་པས་མི་འདོར་བས་སོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དབང་པོ་འཕོ་བ་དེ་ཡང་རྟེན་མི་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་ཉམས་པ་སྲིད་པས་འཕེལ་ཞིང་འཕོ་ལ་གཞན་དུ་ནི་མིན་ཏེ། ངན་སོང་ལ་ལམ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། གོང་ན་ཉམས་པ་མེད་ལ། འདོད་ལྷས་བདེན་མཐོང་རྣམས་ནི་ཡུལ་བཟང་བས་ཡིད་བྱུང་ནུས་པའི་དབང་རྣོན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། མི་སློབ་པ་ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕོ་བ་དང་། སློབ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕོ་བ་གཉིས། དང་པོ། ས་ནི་མི་སློབ་པ་དབང་པོ་སྦྱོང་ བ་ཡིན་ན་ཟག་མེད་ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ས་དགུས་བསྡུས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
Chinese
之故也。二者，根转移时于何处转移耶？见道上则无有根转移，以彼乃等持之相续，无有作用之故也。是故异生与，有学信解与，无学时分之位转移之。信解 唯以无漏而转移，凡夫则依止寂静粗猛任何相皆不相违，以无论如何皆须令我等诸根锐利之想而作用，故无间道与解脱道次第转移之。三者，于总的退失之差别。彼于何者有二。初者，又经中于阿罗汉不动者亦说从现法乐住退失，若尔彼如何成不动耶？彼有差别，谓退失有三种，谓功德已得从获得退失，与功德未得从彼退失，与虽得然从彼受用退失，当知退失有三种，谓从具足后二者退失也，如云天生愚笨者退失智慧也。二者，有真实与，遣除疑惑二者。初者，彼中导师佛陀为利有情故而趣入，故虽得现法乐住之功德灭定等然不现前，故说退失为最后之受用退失。于阿罗汉不动者亦有中间与最后之退失，以未得佛陀不共法等故也。彼等之外，阿罗汉五种与有学修道者异生钝根等有退失三种也。是故阿罗汉不动之法者，说从现法乐住退失乃受用退失也，不动乃从解脱也。经中云，以五缘与五因，时解脱之阿罗汉将完全退失。五者为何？谓入于业之边际。入于言说。入于诤讼。具有长远游行之作用。为疾病之相长久所侵。如是说故，经部师说，于阿罗汉见为异体者，从彼与果二者退失。经部师等所说退失之阿罗汉，谓于有学之时所说也。上者乃修断之地也。
English
Therefore. Secondly, when transferring the faculties, where does one transfer to? There is no transfer of faculties on the path of seeing, because it is a continuous state of equanimity, and there is no activity. Therefore, ordinary beings, trainees with faith, and non-trainees transfer during the time of practice. Faith only transfers through the uncontaminated. For ordinary people, it does not contradict relying on any aspect of calmness or intensity, because one should think, "I must sharpen my faculties," and gradually transfer through the uninterrupted path and the path of liberation. Thirdly, the general distinctions of decline. Who has these two? Firstly, even in the sutras, it is said that an Arhat who is immovable declines from the bliss of dwelling in the present Dharma. How can that be immovable? There is a difference. There are three types of complete decline: declining from the attainment of qualities already attained, declining from qualities not yet attained, and declining from enjoying qualities already attained. It should be known that there are three types of complete decline: declining from possessing the latter two. It is like saying that a naturally foolish person declines in wisdom. Secondly, there are two aspects: the actual and the dispelling of doubts. Firstly, the teacher, the Buddha, engages in the benefit of sentient beings, so although he attains the qualities of the bliss of dwelling in the present Dharma, such as cessation, he does not manifest them. Therefore, it is said that the decline is the last, the decline from enjoyment. An immovable Arhat also has intermediate and final declines, because he has not attained the unique qualities of the Buddha, etc. Other than these, the five types of Arhats, trainees on the path of cultivation, ordinary beings, and dull-witted beings have three types of decline. Therefore, the Arhat who has the quality of immovability is said to decline from the bliss of dwelling in the present Dharma, which is a decline from enjoyment, and immovability is from liberation. The sutra says that with five conditions and five causes, an Arhat liberated by time will completely decline. What are the five? Engaging in the extreme of actions. Engaging in speech. Engaging in disputes. Possessing the activity of wandering far away. Being afflicted by a prolonged illness. Because it is said that the Vaibhashikas say that seeing an Arhat as different is declining from both the Arhat and the fruit. The Sutrantikas and others say that the Arhat who declines is referring to the time of training. The higher ones are the grounds for abandonment through meditation.
Chinese
说是没有舍弃愚昧，就是那个意思。第二，阿罗汉因为退失而死后，又会转生轮回吗？如果从果位完全退失，就不会在退失的同时死亡和转移，即使出现轻微的失忆，也会恢复记忆，因为能恢复。不会做与退失的因果、处所相违背的杀生等行为，因为无漏道已经显现，不会长时间有机会，因为记忆迅速产生，就像大力士滑倒也不会摔跤一样。第三，详细解释难以理解的根器转移方式，有道路时转移、依靠什么转移、依靠什么地转移三种方式。第一种方式分为两种：正文和说明道路是有漏还是无漏。第一，如果具有证悟能力的人不退转地转移，那么通过九种解脱道和九种无间道，共十八种方式转移。无学钝根者，通过学习和不学习两种方式，因为非常串习而难以舍弃。也就是说，不退转地以下证悟能力转移可以作为例证。阿罗汉的转移也是如此，因为自己的道的根器通过两种道非常稳固。如果一个有信心的学人在见道时证悟，那么只会在一种无间道和一种解脱道中产生，因为串习较少，容易舍弃。学和无学二者的加行道只有一种。第二，调伏根器的无间道和解脱道，如果是圣者，那么只有无漏，因为如果所要舍弃的道也是无漏，那么不会因为低劣而舍弃。凡夫则通过有漏转移。第二，根器的转移也只有在人道中才可能退失、增长和转移，在其他道中则不然，因为恶趣不依赖道，上方没有退失，欲界天人见到真谛都是因为处境优越，心生欢喜，只是根器敏锐而已。第三，分为无学者依靠什么地转移，以及学者依靠什么地转移两种。第一，如果是无学调伏根器，那么依靠无漏的九地，因为它的果实可能被九地所涵盖。
English
It is said that it is because ignorance has not been abandoned, that is the meaning. Second, if an Arhat dies due to falling away, will he be reborn in samsara again? If one completely falls away from the fruit, there will be no death or transference while falling away, even if a slight memory loss occurs, memory will be restored because it can be restored. One will not engage in actions such as killing, which are contrary to the cause and effect and place of falling away, because the uncontaminated path has manifested, and there will be no opportunity for a long time, because memory arises quickly, just as a strong man does not stumble even if he slips. Third, in explaining the difficult-to-understand manner of transferring faculties in detail, there are three ways: transferring at the time of the path, transferring by relying on what, and transferring by relying on what ground. The first way is divided into two: the main text and the explanation of whether the path is contaminated or uncontaminated. First, if someone with the potential for realization transfers without wavering, then he transfers through eighteen ways: nine liberation paths and nine uninterrupted paths. Non-learners with dull faculties, through learning and non-learning, because they are very accustomed to it, it is difficult to abandon. That is to say, the transference of the potential for realization below without wavering can be taken as an example. The transference of an Arhat is also the same, because the faculties of his own path are very stable through the two paths. If a learner who is devoted to faith realizes upon seeing the path, then he will only arise in one uninterrupted path and one liberation path, because he is less accustomed to it and it is easy to abandon. The joining path of both learners and non-learners is only one. Second, the uninterrupted path and the liberation path for taming the faculties, if they are noble ones, then they are only uncontaminated, because if the path to be abandoned is also uncontaminated, then it will not be abandoned because it is inferior. Ordinary beings transfer through contaminated paths. Second, the transference of faculties can only increase and transfer if there is a possibility of falling away within the human realm, but not in other realms, because the lower realms do not rely on the path, there is no falling away above, and those in the desire realm who see the truth are only sharp faculties because their situation is superior and they are delighted. Third, it is divided into two: what ground do non-learners rely on to transfer, and what ground do learners rely on to transfer. First, if it is a non-learner taming faculties, then he relies on the nine uncontaminated grounds, because its fruit may be encompassed by the nine grounds.