Tibetan
གཅིག་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། བདེན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྔ་མ་འདོར་བས་དང་། བདེན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྔར་མ་རྒྱལ་བ་མཐོང་སྤང་རྣམས་ཐོབ་པས་གཅོད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་དེ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་བྲལ་ཐོབ་བཟུང་བས་རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པ་དང་། འཕར་བ་ནི། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་མམ་གོང་མའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །འབབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་འདོད་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ན་རེ། མཐོང་ལམ་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ནི། འཁོར་ལོའི་རྩིབས་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ལྟེ་བ་དང་། མུ་ཁྱུད་དང་འདྲ་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཟེར། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་བཞི་ནི་རྩིབས་ལྟ་བུ་སྟེ་ཕན་ཚུན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་མཐོང་སྤང་གཅོད་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་མཐའ། འཚོ་བ་གསུམ་ནི། ལྟེ་བ་དང་འདྲ་སྟེ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་ལ། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྐྱེད་པས་སོ། །ཏིང་འཛིན་མུ་ཁྱུད་དང་འདྲ་སྟེ་དེས་གཞན་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རམ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར། ཆོས་འཁོར་མཐོང་ལམ་ལ་ཟེར་བ་ཡང་མདོ་ལས། ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌིནྱ་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐབས་དེར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞེས་གསུངས་པས་སོ་ཟེར་རོ། །བཞི་པ། འདོད་པར་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ཐ་མ་དགྲ་བཅོམ་ནི། ཁམས་གསུམ་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཁམས་གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད་པའི་ ཕྱིར་དང་། མཐོང་ལམ་མ་སྐྱེས་པར་འདོད་པའི་ཆགས་པ་བྲལ་ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་ན་གདམས་ངག་ཉན་པ་མེད་ལ། མཐོང་ལམ་དང་པོར་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་འདོད་པ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་གོང་མ་གཉིས་ན་མི་སྐྱོ༷་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རིགས་པ་དང་། བཅུ་ཚན་བཅུ་ཡི་ལུང་ལས་ཀྱང་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་དང་མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་དང་། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་། བར་འདའ་ནས་གོང་འཕོ་བར་ལྔ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའོ་ཞེས་གང་ཟག་བཅུ་གསུངས་ནས། དེ་དག་ལས་དང་པོ་བཞི་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི། འདིར་རྩོམ་ཞིང་འདིར་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །བར་མ་དོར་མྱང་འདས་སོགས་ལྔ་ནི་འདིར་རྩོམ་ཞིང་གོང་མ
Chinese
一是迅速产生，通过舍弃真实的对境和无间道前行，进入真实的对境和解脱道后行，通过无间道获得并断除先前未能胜伏的见断，以断除的方式胜伏它们，通过解脱道以断证受持而安住胜伏，增上是进入解脱道或更高的真谛。下降是进入无间道和欲界的真谛。尊者妙音说：见道八圣道，以车轮的辐条等词表示轮毂，与轮辋相似，故称法轮。其中，智慧的修学，正见、正思、正勤、正念四者如同辐条，因为它们相互进入并断除见断。正语、正业、正命三者，如同轮毂，因为它们是戒律的修学，依靠它们获得心的修学——禅定，由此生起智慧的修学。禅定如同轮辋，因为它能使其他事物靠近，或者使心专注于对境。经中也说，法轮是指见道，经中说：当具寿憍陈如生起见道时，当时转了法轮。第四，在欲界，先前未获得的初果等三种果位将会获得，而最后的果位阿罗汉，则在三界中都能获得。为什么呢？因为上界没有见道，并且在未生起见道之前，即使断除了对欲界的贪着，也无法获得不来果。在无色界，没有听闻教言的机会，并且见道首先是对欲界的痛苦进行观察，因此无色界不会观察欲界，并且在上面的两个界中不会厌离，这是理证。在《十事经》的教证中也说，从种姓中生起种姓，如果达到顶点则是第七次，以及一个间隔，一来，中般到上界有五个，以及阿罗汉，这样说了十三种补特伽罗，其中前四种和阿罗汉，是在此造作并在此达到究竟。中间的舍弃中般涅槃等五种，是在此造作并在上界
English
One is to arise quickly, by abandoning the previous path of no-interruption with the object of truth, and entering the subsequent paths of liberation with the object of truth, and by the path of no-interruption, one overcomes and severs the previously unsubdued objects to be abandoned by seeing, and by the method of severance, one overcomes them, and by the path of liberation, one abides in the victory by holding the attainment of separation, and increasing is entering the path of liberation or the higher truth. Decreasing is entering the path of no-interruption and the truth of the desire realm. The venerable Yangdro said: The eight noble paths of the path of seeing are called the wheel of Dharma because they are like the hub with the spokes of the wheel and the like, and the rim. Among them, the training of wisdom, right view, right thought, right effort, and right mindfulness are like spokes, because they enter each other and cut off what is to be abandoned by seeing. Right speech, right action, and right livelihood are like the hub, because they are the training of morality, and relying on them, one obtains the training of mind, concentration, and from that, the training of wisdom arises. Concentration is like the rim, because it holds others close or gathers the mind on the object. It is also said that the wheel of Dharma refers to the path of seeing, and it is said in the sutra that when the venerable Kaundinya obtained the path of seeing, the wheel of Dharma was turned at that time. Fourth, in the desire realm, the first three fruits that were not previously obtained will be obtained, and the last fruit, Arhat, will be obtained in the three realms. Why? Because there is no path of seeing in the upper realms, and even if one is separated from attachment to the desire realm without arising the path of seeing, one will not obtain the non-returner. In the formless realm, there is no opportunity to listen to instructions, and the path of seeing first observes the suffering of the desire realm, so the formless realm does not observe the desire realm, and one will not be disgusted in the upper two realms, this is the reasoning. In the teaching of the "Ten Sections of Ten," it is also said that if a lineage arises from a lineage and reaches the peak, it is the seventh time, and one interruption, a returner, five from the intermediate to the upper, and an Arhat, thus thirteen individuals are spoken of, among them the first four and the Arhat, are created here and reach the end here. The five in between, such as abandoning intermediate Nirvana, are created here and in the upper realm.
Tibetan
འི་ཁམས་དེར་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདོད་པ་དང་། དེར་གོང་མ། རྩོམ་པ་ནི་མྱང་འདས་ཐབས་ཀྱི་མགོ་འཛུག་པའོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་དགྲ་བཅོམ་ལ་དབྱེ་བ་དང་ཞར་བྱུང་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་དངོས་དང་། དེ་ཡི་ཁྱད་པར་གཉིས། དང་པོ། དགྲ་བཅོམ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན། འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན། གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། རྐྱེན་ཆུང་ངུས་རང་གི་རྟོགས་པ་ལས་ཉམས་པས་ དང་། ཉམས་པར་དོགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སེམས་པ་དང་། ཉམས་པར་དོགས་པས་ལམ་བསྲུང་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། རྐྱེན་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། དབང་པོ་འཕོས་ཏེ་མི་གཡོ་བར་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོ་བས་རྟོགས་པ་ལས་ཉམས་མི་སྲིད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་དང་པོ་ལྔ་ནི་སློབ་པའི་སྐབས་ན་དད་པས་མོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཟས་གོས་གནས་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་དང་། ནད་དང་དགྲའི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་འགལ་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །དྲུག་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི། རྟོགས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འགལ་རྐྱེན་དང་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རང་དབང་གིས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་རྒུར་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སོ། །མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་ངེས་པར་སློབ་པའི་ཚེ་མཐོང་ཐོབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དུས་དང་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། འདོད་རྒུར་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་རམ། རྟོགས་པ་ལས་ཉམས་པ་སྲིད་མི་སྲིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་གྲོལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་གནས་མི་གནས་རྐྱེན་ལ་རགས་ལས་པ་དུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་དེ་ལས་ལྡོག་པའོ་ཞེས་རང་གིས་བསམ་པ་འདི་ངེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། འཕྲོས་དོན། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར། ཉམས་ མི་ཉམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས། དང་པོ། དེ་ཡང་དབང་པོ་མ་འཕོས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་དང་པོ་ནས་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་སོགས་དེ་ཡི་རིགས་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་དབང་པོ་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་དབང་པོ་སྦྱངས་ནས་གཉིས་པར་འགྱུར
Chinese
因为经中说，在那样的界中会达到究竟。这里是希求，那里是殊胜，造作是趣入涅槃方便的开始。第二，究竟的果位阿罗汉分为两种，即分类和附带。第一种分为真实的分类和它的差别两种。第一，阿罗汉如果分类，认为是六种：退法阿罗汉，思死阿罗汉，护法阿罗汉，安住不动的阿罗汉，有堪能性的阿罗汉，不退法阿罗汉。如是所说，也依次是：因为微小的因缘而从自己的证悟中退失；因为担心退失而思维寂灭；因为担心退失而精勤守护道；因为微小的因缘而从证悟中不退转；具有根器转变而不动摇地证悟的堪能性；因为根器锐利而不可能从证悟中退失的这些。这些当中，前五种是在学习的阶段，从由信引起的意乐而生起的。这些的解脱是时和合，即依靠食物、衣服、住所等顺缘具足，以及疾病和怨敌荆棘等违缘不具足。第六种不退法阿罗汉，因为是从证悟中不退转，因此它是不与违缘和顺缘的时和合，而是自力解脱，即随欲而现前三摩地。那不退法阿罗汉，必定是在学习时，从见道先行的因生起的。那时的和合与不和合的差别是：随欲而三摩地现前与不现前吗？或者从证悟中退失可能与不可能吗？那解脱是阿罗汉的果位，它安住与不安住依赖于因缘，是时和合，另一种是与此相违，这样自己思考是确定的。第二，分为正说、引申义、详细解释难以证悟三种。第一，因的差别，退与不退的差别两种。第一，其中有些根器没有转变的是从一开始就是退法阿罗汉等的那一类，有些是从串习根器转变的是属于退法阿罗汉的一类串习根器后转变成第二类。
English
Because it is said in the scriptures that one will attain the ultimate in that realm. Here is desire, there is superiority, and creation is the beginning of entering the means of Nirvana. Second, the ultimate fruit, Arhat, is divided into two types: classification and incidental. The first is divided into two types: real classification and its differences. First, if Arhats are classified, it is believed that there are six types: the Dharma-retreating Arhat, the Death-thinking Arhat, the Dharma-protecting Arhat, the Abiding Non-moving Arhat, the Capable Arhat, and the Non-retreating Arhat. As said, they are in order: because of small causes, they retreat from their own realization; because they are worried about retreating, they think about Nirvana; because they are worried about retreating, they diligently protect the path; because of small causes, they do not retreat from realization; they have the ability to realize without moving after the transformation of faculties; because of the sharpness of the faculties, it is impossible to retreat from realization. Among these, the first five are born from the intention arising from faith in the learning stage. The liberation of these is the combination of time, that is, relying on the completeness of favorable conditions such as food, clothing, and shelter, and the absence of unfavorable conditions such as diseases and enemy thorns. The sixth type, the Non-retreating Arhat, because it does not retreat from realization, therefore it does not combine with the time of unfavorable and favorable conditions, but is liberated by its own power, that is, Samadhi manifests at will. That Non-retreating Arhat must be born from the cause of the path of seeing preceding in the learning stage. The difference between the combination and non-combination of that time is: does Samadhi manifest at will or not? Or is it possible or impossible to retreat from realization? That liberation is the fruit of the Arhat, and its abiding or non-abiding depends on conditions, it is the combination of time, and the other is the opposite of this, so one's own thinking is certain. Second, it is divided into three types: direct explanation, extended meaning, and detailed explanation of the difficult to realize. First, the difference of cause, the difference between retreat and non-retreat. First, some whose faculties have not been transformed are from the beginning the type of Dharma-retreating Arhat, etc., and some who have been transformed from practicing the faculties are transformed into the second type after practicing the faculties of the Dharma-retreating Arhat.