Tibetan
བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་ལ། ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་བསལ་བས་རྣམ་བྱང་ཡང་བསླུ་མེད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་མི་གཟུང་བར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐམ་དང་འཕེལ་དང་སོགས་ནས་དྲི་བའི་བར་གྱི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེས་ན་ཕྱི་ཡི་འདུ་བྱེད་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བའི་དོན་ཚང་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་ཟག་བཏགས་པར་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་ནང་ནས་རྟོགས་ དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། མི་རྟག་པ་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་དོན་གྱི་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དངོས་བསྟན་བཅུ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་མེད་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་ཕུང་པོ་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱའི་མིང་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསོ་བ་པོ་དང་། རྩལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཤེད་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བདག་ནི་ཡོད་ལ་དེ་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་པོའི་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྡེ་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁོར་བར་འཆིང་སུ་ཞིག་གྲོལ། སུ་ཞིག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་སུ་ཞིག་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་དེའི་ཆེ་ཆུང་ཀྱང་ལུས་དང་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བེམ་པོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སོགས་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་དང་། ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་བདག་དེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། ཡང་རང་དབང་ཅན་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲའོ། །རང་སྡེ་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་དག་གིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཟག་དང་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་གང་ཟག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་འམ་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་བ་དང་། བདག་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བདག་རྫས་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་རུང་གིས་དམིགས་དགོས་ན། དེ་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ནི་མིག་དང་མིག་
Chinese
如是。如是，由于具有颠倒错乱的智慧，轮回也得以成立。凭借具有正量的智慧消除那颠倒错乱的智慧，清净解脱也必然真实成立。如果没有颠倒错乱的智慧，世间人所见的一切都如实正确，那么一切早就解脱了，或者永远无法解脱。但事实并非如此，由于染污和清净真实不虚地存在，因此不能仅仅凭世间人自己所见或不见来作为衡量标准，而应依赖于具有正确理性和正量的智慧，如此才能使智慧的光芒更加广大。从“干涸与增长”等直到“提问”之间的如上所述，因此也应了知外在的诸行也是刹那生灭的。如此，对于世亲论著的意旨，由导师智稳详尽阐释的要义，已圆满地简要归纳并清晰地阐明。第二，论证人无我：以“人是假立”等十二颂来阐述。在四法印中，对于难以理解的进行详细解释。无常分为两种：以不存在之义的无常，以及以刹那坏灭之义的无常。其中，为了论证刹那无常，一般论证的理证有十四种，特别地，为了论证内在的诸行是刹那生灭，理证有十四种，在外在的诸行是刹那生灭之后，论证了大约十种直接显示的理证。论证人无我，实际上，前面论证五蕴是刹那无常，就已经从意义上成立了人我唯一的观点是不存在的。然而，为了驳斥世间人和外道，他们认为五蕴是承担重担的作者，是具有自主权的“我”，或者称为“命”、“人”、“作者”，同样地，他们认为五蕴是不间断地滋养者，具有各种技能的强力者，或者称为“力者”、“力主”、“众生之主，力作者”，或者认为是从力中产生的“力生”、“力子”等等，他们宣说了许多这样的名称，为了论证这些是不存在的。首先，如果有人问，人是假立的原因是什么？回答是，依赖于这五蕴而假立为人。
English
So it is. Thus, because of having a mind of reversed delusion, samsara is also established. By eliminating that mind of reversed delusion with wisdom that possesses valid cognition, liberation is also unfailingly accomplished. If there were no mind of reversed delusion, and all that is seen by worldly people were seen as truly correct, then all would have been liberated from the beginning, or else there would never be liberation. But it is not like that; because defilement and purification exist unfailingly, one should not take merely what is seen or not seen by the world as a measure, but rely on the path of correct reasoning that possesses valid cognition, and thus the light of intelligence will greatly expand. From "dryness and growth" and so forth up to the question, as stated above, one should understand that external phenomena are also momentary. Thus, the meaning of the commentary by Vasubandhu, which was extensively explained by the teacher Lodrö Tenpa (Blo gros brtan pa), has been completely summarized and clearly presented here. Second, to establish the absence of self in a person: This is taught through twelve verses beginning with "A person is imputed." Among the four seals of Dharma, a detailed explanation is given of what is difficult to understand. Impermanence is taught as twofold: impermanence in the sense of non-existence, and impermanence in the sense of momentary destruction. Within that, to establish momentary impermanence, there are fourteen types of reasoning for general establishment, and specifically, fourteen types of reasoning for establishing that internal phenomena are momentary. After establishing about ten types of reasoning that directly show that external phenomena are momentary, the absence of self in a person is established. Actually, by establishing above that the five aggregates are momentarily impermanent, it is also established in meaning that there is no single self of a person. However, in order to refute worldly people and non-Buddhists, who consider the five aggregates to be the agent who carries the burden, the independent "self," or call it "life," "person," "agent," and similarly, they consider the aggregates to be the continuous nourisher, the powerful one with various skills, or call it "powerful one," "lord of power," "lord of beings, maker of power," or consider it to be born from power, "born of power," "son of power," and so on, they proclaim many such names, and they intend to establish that these do not exist. First, if someone asks, what is the reason for imputing a person? The answer is that a person is imputed in dependence on these five aggregates.
Chinese
胜论派所说的“我”是存在的，并且被认为是束缚和解脱的基础。自部有部宗等也认为“我”是存在的，因为世尊也开示了异生位的人和入流果位的人等等。如果一个人出现在世间，会对整个世间有利益和安乐，就像如来一样。因此，一切有情都有“我”，如果没有“我”，谁会被束缚于轮回，谁会解脱？谁会成办自他利益，谁会进入道？因此，他们认为“我”是存在的。外道们认为“我”的大小与身体相适应。有些人认为是物质，有些人认为是识，有些人认为是有色，有些人认为是无色等等，有各种各样的观点。他们都认为总的“我”是常恒和唯一的。还有些人以自在者和作者等的想法进行各种各样的臆测。自部有部宗等认为“我”作为实体存在，但与蕴既非一体，也非异体，因此不可说是常或无常等等。因此，为了显示与他们的观点不同，就说人与“我”是依赖于五蕴，只是以假名安立而存在的。考虑到这一点，世尊也随顺世间，从异生到佛陀之间，以安立人名的假名来开示，但“我”和人并非作为实体、胜义谛或自性而存在。这样，通过显示以假名存在，以及自性作为实体不存在，就没有了仅仅安立假名也不行，以及“我”以自性存在的两种过失。如果问：如何证明“我”不是实体存在呢？如果“我”是实体存在，就必须被现量和比量中的任何一种量所观察到，但因为它不被量所观察到，所以成立它不是实体存在。如果问：为什么“我”的眼等六根和眼识等识都不能被现量所观察到呢？其他人说，“我”是眼和眼
English
The "self" spoken of by the Vaisheshika school is existent and is considered the basis for bondage and liberation. The Sautrantika school and others also believe that the "self" exists, because the Blessed One also taught about ordinary beings and those who have entered the stream, and that when a person appears in the world, they bring benefit and happiness to the entire world, just like the Tathagata. Therefore, all sentient beings have a "self." If there were no "self," who would be bound in samsara, and who would be liberated? Who would accomplish the benefit of themselves and others, and who would enter the path? Therefore, they believe that the "self" exists. The non-Buddhists believe that the size of the "self" corresponds to the body. Some believe it is matter, some believe it is consciousness, some believe it has form, and some believe it is formless, and so on, with various views. They all believe that the general "self" is permanent and singular. Others make various speculations based on ideas of a self-existent being and an agent. The Sautrantika school and others believe that the "self" exists as a substance, but it is neither one with the aggregates nor different from them, so it cannot be said to be permanent or impermanent, and so on. Therefore, to show that it is not in accordance with their views, it is said that "person" and "self" are dependent on the five aggregates and exist only as a designation. Considering this, the Blessed One also conformed to the world and taught using the designation of the name of a person from an ordinary being to a Buddha, but the "self" and the person do not exist as a substance, ultimate truth, or by their own nature. In this way, by showing that it exists by designation and that self-nature does not exist as a substance, there is no fault of either not being able to establish a mere designation or of the "self" existing by its own nature. If you ask: How is it shown that the "self" does not exist as a substance? If the "self" existed as a substance, it would have to be observed by either direct perception or inference, but because it is not observed by either of these means of valid cognition, it is established that it does not exist as a substance. If you ask: How is it that the six sense faculties, such as the eye, and the consciousnesses, such as eye consciousness, cannot be observed by direct perception? Others say that the "self" is the eye and the eye