Tibetan
་འགྱུར་ཞེས་པ་འདི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཀུན་གྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལས་གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུང་མོད། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་འགྱུར་བ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་གནས་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ སྐབས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགག་ནས་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འཐད་ཀྱི། དང་པོ་མི་འཇིག་ན་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དང་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་མ་ཞིག་པར་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་རུང་གི། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་མཐར་འགྱུར་བའང་མི་རིགས་པས་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་གྱི་རིགས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་མ་བྱས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐུས་མོད་ཀྱི། འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ཇི་ལྟར་རྩྭ་ལ་མེ་མཆེད་པ་དག་རི་ནས་རི་ལ་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བར་སྣང་ཡང་རྩྭ་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཡི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་པོ་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཕྱོགས་ཕ་ཀིར་འགྲོའོ་སྙམ་ དུ་བསམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྐྱོད་ནས་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་པོ་མེད་ན་འགྲོ་བའི་བྱ་བའང་མེད་དེ། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི་རྒྱུ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་གདོད་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའམ། མ་སྐྱེས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་དེའི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་གནས་པ་རྣམས་གར་ཡང་མ་སོང་བ་འདུག་པ་ལ་དེས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མ་དམིགས་སོ། །འགྲོ་བ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་ན་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡུལ་འདིར་གནས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད་དམ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཡུལ་འདི་ན་གནས་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སོང་ན། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། རྟ་ཡིས་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟ་ཡུལ་འདི་ལས་མ་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་པོ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་དེར་སོང་ཟིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཡུལ་འདིར་གནས་པ་ད་དུང་མ་སོང་བས་འགྲོ་བ་དང་ འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་གཞན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ཤར་གྱི་རྟས་ནུབ་ཀྱི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ལས། འགྲོ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་ནས་འདུ་བྱེད་སྤོ་བའམ། འདུ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པས་སྤོ་འམ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ནས་གཞན་དུ་སྤོ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་པས་ཅི་ཞིག་སྤོ་སྟེ་བུ་མ་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་སྐྱེས་པས་སྤོ་མི་ནུས་ཏེ། རྟ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དུ་སྤོ་བའམ་བསྐྱལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གླང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པས་གང་གིས་ཀྱང་གང་སྤོ་བའི་རྒྱུ་མ་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་མགོ་མཉམ་དུ་ཕྱིན་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ།
Chinese
所谓“变化”是理性的主要内容，因此一切的关键也都在于此。注释中说“安住是不可能的”，这是变化的生起和完全成熟两者的证明。而“最初不坏，最终不变”也被说是证明这一点的另一种方式。贪欲等使身体发生变化，如果不是刹那性的，而是像以前的事物一样安住，那是不可能的。孩童和青少年等的状态完全成熟，也只有在第一个刹那灭去，另一个刹那生起时才合理。如果最初不坏，最终也不会改变，因为最初的状态不消失，就会恒常存在。这样按顺序组合，也觉得意义上没有差别。同样，低劣和殊胜的生起被确定，也只有在认为刹那无常时才行得通。如果不是刹那无常，最终的变化也不合理，因此不可能产生低劣和特别殊胜的生起。同样，光明和不光明不可能，因为通过之前的理性已经知道了，所以不再重复详细的阐述。如果没有去其他地方，如果不存在刹那的相续，仅仅是没有从那个地方去其他地方就足够了。如果用简略的语言来表达注释中所说的内容：就像草上的火焰蔓延，看起来是从一座山到另一座山，但实际上只是将从每根草上产生的火焰的刹那相续视为一种作用，除此之外，并没有一个叫做“火”的常住和唯一的实体从一个地方到另一个地方。同样，众生在轮回中经历各种各样的生，去往不同的地方，也只是取了蕴的相续的生，以及蕴的刹那相续没有中断地到达了其他地方而已，并没有一个叫做“行者”的常住实体去往不同的地方。如果那个行者使诸行去往其他地方，认为“我将前往那个方向”，那个作者推动身体的诸行，然后前往那个方向，因此如果没有行者，就没有行走的行为。因为行为不可能在没有作者的情况下发生。如果认为行为是诸行去往其他地方的原因，那么
English
The so-called "change" is the main content of rationality, so the key to everything lies in this. The commentary says that "abiding is impossible," which is the proof of both the arising of change and complete maturation. And "initially not destroyed, ultimately not changed" is also said to be another way to prove this point. If the body is changed by desire, etc., if it is not momentary, but abides as the previous thing, it is impossible. The state of children and adolescents, etc., is completely mature, and it is only reasonable when the first moment ceases and another moment arises. If it is not destroyed at first, it will not change in the end, because if the initial state does not disappear, it will always exist. Even if combined in this order, it seems that there is no difference in meaning. Similarly, the determination of inferior and superior births is only possible when it is considered that momentariness is impermanent. If it is not momentary impermanence, the final change is not reasonable, so it is impossible to produce inferior and particularly superior births. Similarly, light and non-light are impossible, because it has already been known through previous rationality, so there is no need to repeat the detailed elaboration. If there is no going to other places, if there is no continuity of moments, it is enough just not to go from that place to other places. If we express what is said in the commentary in simple language: just as the fire on the grass spreads, it seems to go from one mountain to another, but in reality it is just considering the momentary continuity of the fire generated from each grass as an action, apart from that, there is no permanent and unique entity called "fire" going from one place to another. Similarly, beings in samsara experience all kinds of births and go to different places, it is just taking the birth of the continuity of aggregates, and the momentary continuity of aggregates has reached other places without interruption, there is no permanent entity called "goer" going to different places. If that goer causes the formations to go to other places, thinking "I will go to that direction," that author pushes the formations of the body and then goes to that direction, so if there is no goer, there is no act of going. Because action cannot happen without an author. If it is considered that action is the cause of the formations going to other places, then
Chinese
使之行者，彼生已，始令诸行往他处耶？抑未生而令往？初者，如是行之法生时，诸行住者，何处亦未往，彼如何令往他处？如是欲者，不应理也。若谓诸行不住，乃往他处之自性者，除诸行往他处之外，如何有他使之行之物？不应见也。行犹未生，彼如何令诸行往他处？以彼时无行故。又示余理之品类，使之行者，自住于此处，而令诸行迁往他处耶？抑住于他处，而令诸行迁往他处？初者，如自身住于此处，彼未往他处，彼如何令诸行往他处？如马令人往他处，马未离此处，不能令人迁往他处也。行者住于他处，是已往彼，诸行住于此处，犹未往，故行与 使之行者，以诸处各异，如何令他往？如东之马，令西之人迁往他处也。又诸行与使之行者二者，使行者先已生，而迁诸行耶？抑诸行先已生，彼使之行者后生而迁耶？彼二者同时生，而令往他处耶？三者，初者，如使之行者生时，所迁之诸行未生，迁何物耶？如未生之子，无所养也。二者，如诸行生时，使之行者未生，不能迁，如马未生，不能迁送士夫往他处也。三者，如牛之左右角，彼二者同时生，任何亦不作任何所迁之因，以彼二者头并往他处，故使之行者令诸行往，少分亦无也。
English
Does the one who causes movement, after being born, cause the aggregates to go elsewhere? Or does he cause them to go before being born? In the first case, when the dharma called "movement" is born, the aggregates that are abiding have not gone anywhere, so how does he cause them to go elsewhere? It is not reasonable to desire it that way. If it is said that the aggregates do not abide but are of the nature of going to another place, then how can there be another substance that causes movement other than the aggregates going to another place? It is not seen. If movement is not yet born, how does it cause the aggregates to go elsewhere? Because at that time there is no movement. Furthermore, another category of reasoning is shown: Does the one who causes movement, while abiding in this place, move the aggregates to another place? Or does he cause the aggregates to move elsewhere by abiding in another place? In the first case, if he himself remains in this place and has not gone elsewhere, how does he cause the aggregates to go to another place? Just as a horse causes a person to go to another place, but if the horse has not moved from this place, it is not possible to move that person to another place. The one who goes to another place has already gone there, and the aggregates that remain in this place have not yet gone, so how do the movement and the one who causes movement, with their different places, cause others to go? Just as a horse from the east moves a person from the west to another place. Furthermore, of the aggregates and the one who causes movement, does the one who causes movement arise first and then move the aggregates? Or do the aggregates arise first and then the one who causes movement arise later and move them? Or do the two arise simultaneously and then go to another place? Of the three, in the first case, when the one who causes movement arises, the aggregates to be moved have not arisen, so what is moved? Just as an unborn child cannot be nurtured. In the second case, when the aggregates arise, the one who causes movement has not arisen, so he cannot move them, just as an unborn horse cannot move or transport a person to another place. In the third case, like the left and right horns of a bull, since the two arise simultaneously, neither causes the other to move, because the two go to another place with their heads together, so there is no slight bit of the one who causes movement causing the aggregates to go.