Tibetan
པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་ནི་ངོ་ཚ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙོམས་འཇུག་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ལུས་འདུ་འཛིའི་ཁྲོད་དུ་གནས་ཏེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་ཞིང་གཡེང་བ་ལ་གནས་པ་ནི་ངོ་ཚའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལས་བསྟན་པའི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ན། ལྟ་བ་ཆུང་ངུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་དང་། ཆོས་ལ་མཚན་མར་ལྟ་བ་དང་མ་བྲལ་ན་ངོ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། ཐེག་པ་གཞན་ཉན་རང་གི་ཐེག་པར་མི་འཇུག་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངོ་ཚ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་ཆ་ནས་བསྔགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པ་ནི། སྦྱིན་པས་བྲེལ་ཕོངས་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱིན་པས་ཚེ་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། བཟོད་པས་རྒྱུད་མི་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་ལན་མི་བྱེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའི་བརྩོན་པའམ་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་མངོན་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་། ཁྱད་པར་ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ལ་གང་མོས་པ་དེ་བཞིན་མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ཚིགས་བཅད་འདི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཡང་འགྲོའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་མིང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ལྟར་བ
Chinese
完全从精进中退失而变得懒惰是可耻的。如果菩萨们获得了等持和无量禅定的心的自在，却身处喧嚣之中，心向外境散乱游荡，那是可耻的。菩萨们本性具有智慧，并且具有通达大乘佛法所阐述的二无我的智慧，如果只有狭隘的只证悟人无我的见解，并且没有脱离对法的执着，那是非常可耻的。因此，不进入其他声闻缘觉的乘，并且以修行为耻的菩萨才是真正的菩萨。这是从不希求其他乘的角度来赞叹的。像这样，修持一切波罗蜜多，都是以利他为主，从而利益他人，这是从功德的角度来赞叹的：通过布施，给予贫困者受用，从而利益今生，并通过布施等善行来摄持，安置于戒律中，从而利益来世。通过忍耐，不扰乱自心，不进行报复，以平等心对待，从而利益众生。通过精进或努力，帮助他人做事，从而利益他人。通过禅定，获得神通等功德的自在，从而利益他人。通过智慧，对于五明，特别是内明三乘的一切佛法，根据众生的意愿，平等地进行教导，从而利益他人。像这样，通过修持波罗蜜多所获得的伟大果实——成佛，直到虚空存在之时，都在利益众生。因此，菩萨们从因和果的角度出发，致力于利益一切众生。在《智者释论》中，认为此偈概括了前面偈颂的含义。第二，显示菩萨名号的类别，这些也都是从功德的角度出发，与意义相符的名称，因此也可以归为功德的类别。其中，作为所有菩萨共同名称的菩萨等十六种名号如下：
English
It is shameful to completely fall away from diligence and become lazy. If Bodhisattvas have attained mastery over their minds in equanimity and immeasurable samadhi, yet remain amidst worldly affairs, their minds scattering and wandering towards external objects, that is shameful. Bodhisattvas are inherently endowed with wisdom and possess the wisdom to realize the two selflessnesses taught in the Mahayana Dharma. If they only have the narrow view of realizing the selflessness of the individual and have not separated from clinging to characteristics of phenomena, then they are filled with shame. Therefore, Bodhisattvas who do not enter other vehicles of Hearers and Solitary Realizers and are ashamed of practicing them are true Bodhisattvas. This is praise from the aspect of not desiring other vehicles. Thus, all the practice of the perfections is primarily for the benefit of others, and thus benefiting others. This is praise from the aspect of qualities: Through generosity, giving enjoyment to the needy, thus benefiting this life, and by gathering through generosity and so forth, placing them in discipline, thus benefiting the next world. Through patience, not disturbing one's mind, not retaliating, but treating them with equanimity, thus benefiting sentient beings. Through diligence or effort, helping others in their activities, thus benefiting others. Through meditation, gaining mastery over qualities such as clairvoyance, thus benefiting others. Through wisdom, teaching the five sciences, especially the inner science of all the Dharmas of the three vehicles, equally according to what each desires, thus benefiting others. Thus, by obtaining the great fruit of practicing the perfections, Buddhahood itself, benefiting sentient beings as long as space exists. Therefore, from the perspective of cause and effect, Bodhisattvas engage in benefiting all sentient beings. In the 'Commentary of the Intelligent,' it is held that this verse summarizes the meaning of the previous verses. Second, showing the categories of names of Bodhisattvas, these are also names that correspond to their meaning from the aspect of qualities, so they can also be classified as categories of qualities. Among them, the sixteen names such as Bodhisattva, which are common names for all Bodhisattvas, are as follows:
Tibetan
སྒྲགས་སོ། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ བྱ་ཟབ་མོ་ལ་སེམས་གཅིག་ཏུ་དད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡང་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བསམ་པ་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མཐུ་ཆེན་པོ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་སྟེ་བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་ཏུའང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་བདག་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཞག་པར་འདོད་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པའི་ཆ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་རྩོམ་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་ཡང་ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཚུལ་དེ་དག་ལྟར་ན་ལྡོག་པས་དབྱེ་བ་ཙམ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱིའི་མིང་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །ཡང་ས་དང་ས་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་སྔ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། མོས་སྤྱོད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཕགས་ས་ཐོབ་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། མ་དག་ས་བདུན་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །གང་ལྟར་ཀྱང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཚད་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པས་བློ་ལྡན་དང་། ཟབ་མོའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཞིང་ཕྱོགས་བཅུར་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འགྱེད་པས་གསལ་བའི་མཆོག་གམ་གཟི་བརྗིད་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛིན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན
Chinese
宣说。了知二种无我的自性， 对甚深之法一心信奉，故名为菩萨。又，因立志证得无上菩提，故名为菩萨。大菩萨是指对大神通自在者，甚至一个毛孔也能示现三千大千世界的成住坏空之劫等等。又，因希求自己获得无上菩提，故名菩萨；因欲救度一切众生脱离轮回之苦，并将之安置于涅槃，故名大菩萨。又，以大智慧安住于轮回，却不为轮回过患所染污，从这个角度而言是菩萨；以大悲心为利有情而发起无有穷尽的精进，故名大菩萨。又，发起为证得无上菩提之心，故名菩萨；而且具有上述所说之七大等功德，故名大菩萨。如是等理，从不同角度进行区分，实际上菩萨和大菩萨二者都是菩萨总体的名称，并无差别。又，从地和地之间的关系来看，前者是菩萨，后者是大菩萨；在胜解行中发心的是菩萨， 获得圣位者是大菩萨；未证清净的七地是菩萨，安住于清净地者是大菩萨。无论如何，为成办无上菩提之因，修持难以修持的无量波罗蜜多，并且能证得难以证得的无上菩提，且无有怯懦之心，故名菩萨。具有深广智慧之心，故名具慧；阐释甚深之义，且向十方散布正法光明，故名殊胜光明或殊胜威光。因能不间断地护持如来种姓，且生于佛陀家族，故名佛子。因是成就佛陀之因，故名佛陀之基，以及同样地自他
English
Declared. Understanding the nature of the two selflessnesses, Having single-minded faith in the profound object of knowledge is called a Bodhisattva. Or, because of the firm intention to achieve unsurpassed enlightenment, it is called a Bodhisattva. A great Bodhisattva is one who has dominion over great powers, such that even in a single pore of hair, he can show the kalpas of the arising and destruction of the three thousand great thousand world systems, and so on. Or, because one desires to attain unsurpassed enlightenment for oneself, one is called a Bodhisattva; and because one desires to liberate all sentient beings from the suffering of samsara and place them in nirvana, one is called a great Bodhisattva. Or, because one abides in samsara with great wisdom, yet is not defiled by the faults of samsara, from that aspect one is a Bodhisattva; and because one initiates endless diligence for the sake of sentient beings with great compassion, one is called a great Bodhisattva. Or, because one generates the mind to achieve unsurpassed enlightenment, one is called a Bodhisattva; and because one possesses the seven greatnesses mentioned above, one is called a great Bodhisattva. According to these methods, there is only a distinction by reversal, but both Bodhisattva and great Bodhisattva are general names for Bodhisattva, and there is no difference. Also, in relation to the grounds, the earlier ones are Bodhisattvas, and the later ones are great Bodhisattvas; generating the mind in the stage of aspiration is a Bodhisattva, those who have attained the noble grounds are great Bodhisattvas; the seven impure grounds are Bodhisattvas, and those who abide on the pure grounds are great Bodhisattvas. In any case, because one accomplishes the cause of unsurpassed enlightenment, practices the immeasurable perfections that are difficult to practice, and attains the unsurpassed enlightenment that is difficult to attain, and has no timidity, one is named Bodhisattva. Because one possesses a mind of profound and vast wisdom, one is called intelligent; because one explains the meaning of the profound, and spreads the light of the Dharma in the ten directions, one is called supreme light or supreme splendor. Because one continuously upholds the lineage of the Tathagatas and is born into the family of the Buddhas, one is called a son of the Buddhas. Because it is the cause of becoming a Buddha, it is called the basis of the Buddhas, and similarly, self and others.