Tibetan
འདི་ཉིད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེ་བ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་སོགས་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་བླ་མ་ལས། ཅིར་ཡང་མེད་ལས་ཅིར་ཡང་སྣང་། །མ་སྐྱེས་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་། །སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང་། མེད་པ་ཉིད་ལས་སྣ་ཚོགས་སྣང་། །ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་དབྱིངས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེའི་རང་གདངས་འགག་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་ཐབས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་ན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རང་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་ གིས་འབྲེལ་བས་ན་དྲ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་བཞེད་མཐར་ཐུག་ངེས་དོན་འདི་ལས་མི་འདའ་བས་ན། ངེས་དོན་གྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའོ། །གསུམ་པ་དྲང་དོན་བརྡའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ནི། དེའི་རྟགས་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་གང་ཟག་ལ་རེ་ཞིག་བརྡའ་དང་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་མཚོན་པའི་ལྷ་ཡུམ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པའི་ལྷ་ཡབ། ཟུང་འཇུག་མཚོན་པའི་ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་སྦྱོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡའ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྣང་བ་ཡབ་ལ་སྟོང་པ་ཡུམ། །གཉིས་མེད་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཐ་དད་བྲལ། །གསལ་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངོས་བཟུང་བྲལ། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀ་ཀུན་བཟང་རིག་པའི་ཀློང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྡའ་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བ རྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ལ་དྲང་པ་གང་ཟག་མཚན་མའི་བློ་ཅན་ལ་དྲང་། གང་དྲང་ན་ངེས་པའི་དོན་དེ། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་དྲང་ན་བརྡའ་དང་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཐབས་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟ་བུར་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ལྷ་རྟོག་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ནི༑ རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་ཙམ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཉིད་འཆིང་གྲོལ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གདོད་ནས་དག་ཀྱང་། དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན། འཁོར་བ་ནི་མེད་སྣང་གློ་བུར་བའི་ཆོས་ཡིན་པས་འཁོར་བར་སྣང་ཙམ་ནས་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཆིང་གྲོལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་ལྷ་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནས་བྱོན་ཏེ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་རང་སེམས་ཀྱི་རིག་རྩལ་མ་འགག་པའི་ངོར་རང་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། དེ་ ལས་ལོགས་སུ་བཟུང་ན་ཕན་བྱེད་ཀྱི་སྨན་བསྟེན་པ་རེག་ཕུང་གི་དུག་ཏུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྟོག་ཚོགས་ལྷར་དག ལྷ་ཡེ་ཤེས་སུ་དག ཡེ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྷ་རྟོག་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པར། ཡབ་ལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དང་། ཡུམ་ལ་དྲ་བར་བཤད་ཅིང་རྡོ་རྗེ་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པའི་མདོ་ལས། དྲ་བ་ཅིར་ཡང་འགྱུར་བ་སྟེ། །མདོ་རྒྱུད་འབྲེལ་ཅིང་ཟང་ཐལ་བ། །ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་ཤོང་བའི་ཕྱིར། །ཡུམ་ལ་དྲ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་གང་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ། །དེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཞེས་པའི་མཚན་བསྟན་པ་དེ་སོང་ནས། གཉིས་པ་ཆེ་བ་ལས་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ནི། ལུང་གི་སྤྱི་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ལས། སོ་སོར་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད། །འདིར་སྟོན་འདིས་སྟོན་འདི་ཕྱིར་སྟོན། །དོན་ཀུན་འདི་ལ་ཡོངས་རྫོགས་པས། །ལུང་གི་སྤྱི་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་སྟོན་པ་ནི། སྟོན་པས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་འཚམས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཟབ་ཅིང་དཔག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱ་མ ཚོའི་རྒྱུད་དེ། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་དག་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་དོན་གྱི་སྟེ། རྒྱས་པ་ལས། མཉམ་ཉིད་དོན་རྟོགས་རང་རིག་རྒྱལ་པོ་ནི༑ ༑རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་འབབས་ལྟར། །བླ་མེད་དོན་རྟོགས་ཐབས་ཆེན་འདི་དག་ཏུ། །རྣམ་ཐར་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་མ་ལུས་འདུས། །ཞེས་གསུངས། འདིས་སྟོན་པ་ནི། ཐེག་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཅི་མཆིས་པ་དེ་དག་གི་དོན་མ་ལུས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྟོན་པ༑ འདི་ནི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་འགྲེལ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་ཏེ། འདི་ཉིད་༼ལས༽། འདུལ་བ་མ
Chinese
此中说到：唉玛吙！稀有奇妙之法！圆满佛陀众之密！从无生中生一切！于生之中无有生！等等。幻化上师中说：从一无所有中显现一切！未生幻化种种生！胜者之坛城种种亦是，心之大幻化！等等。从无有中显现种种，一切皆从智慧界中生！等等如是所说。智慧空性如幻之自性光芒，无有止息之游舞，变化为方便智慧，故为幻化。智慧之彼觉性亦于智慧空性之界中自解脱之故，本体一味相连故为网。一切法之实相，或胜者之究竟意趣，不超于此，故为究竟义之幻化网。第三，引导义表诠之幻化网，其标志为本尊父母双运等之义。对于无法真实证悟究竟义幻化网之补特伽罗，暂时以表诠和标志之方式来宣说，即：代表空性之佛母，代表智慧之佛父，代表双运之父母交抱之手印表诠，依靠此方便来宣说究竟义之实相，即：显现为父，空性为母，无二结合之菩提心。以及，普贤王如来心镜中说：空性普贤佛母无有差别，光明普贤王如来无有可指，父母二者皆为普贤智慧之界。如是依靠此等表诠方便，逐渐将自心之自生智慧，显空无别证悟为法身。即，对何者引导？对具有名相执着之人而引导。引导何者？引导究竟之义。以何种方式引导？依靠表诠和标志而引导。如龙树菩萨所说：方便为圆满佛陀所，如阶梯之梯子般宣说。第四，本尊观想无别之幻化网，一切分别念皆为心之自显现，心之自性如何安住即
English
From this itself: Emaho! Wonderful and marvelous Dharma! Secret of all perfect Buddhas! From the unborn, all are born! In birth itself, there is no birth! And so on. From the Magical Guru: From nothing at all, everything appears! Unborn, various illusions arise! Various mandalas of the Victorious Ones are also, great illusions of the mind! And so on. From nothingness itself, various things appear! All arise from the realm of wisdom! As it is said, the self-radiance of wisdom emptiness, like an illusion, the unceasing play transforms into the wisdom of skillful means, hence it is illusion. That very wisdom of awareness also self-liberates in the realm of wisdom emptiness, therefore, the essence is connected by one taste, hence it is a net. The reality of all dharmas, or the ultimate intention of the Victorious Ones, does not go beyond this, therefore, it is the net of ultimate meaning illusion. Third, the net of illusion of indicative provisional meaning is: its symbol is the union of deity father and mother, etc. For a person who cannot directly realize the net of illusion of definitive meaning, it is temporarily shown through symbols and signs, namely: the goddess representing emptiness, the father representing wisdom awareness, the symbolic means of the mudra of the father and mother embracing, representing union, relying on this means to show the reality of definitive meaning, namely: appearance is the father, emptiness is the mother, the bodhichitta of non-dual union. And, in the Mirror of the Mind of Kuntuzangpo: Emptiness, Samantabhadri, is inseparable, luminosity, Samantabhadra, is unidentifiable, both father and mother are the realm of Samantabhadra's wisdom. Thus, relying on such symbolic means, gradually the self-born wisdom of one's own mind, the inseparability of appearance and emptiness, is realized as the Dharmakaya. That is, to whom is it guiding? It is guiding to a person with conceptual mind. What is it guiding? It is guiding the definitive meaning. In what way is it guiding? It is guiding by relying on symbols and signs. As Nagarjuna said: Skillful means are shown by the perfect Buddhas, like the rungs of a ladder. Fourth, the net of illusion of deity and conceptualization being inseparable is: all conceptual thoughts are merely the self-appearance of the mind, how the nature of the mind abides is
Chinese
本性本自清净，本无解脱的道理，却因未证悟而流转轮回，遭受痛苦。然而，以智慧观察，轮回是无有显现的突发之法，仅仅显现为轮回，实际上并非如此成立。如果证悟了本无束缚解脱的自性，就称为涅槃。因此，本尊的身相也并非从他处而来，赐予成就，而是自心觉性的力量不灭的显现而已。如果将它执为外在之物，就像服用有益的药物却变成伤害身体的毒药一样。因此，将分别念转化为本尊，将本尊转化为智慧，智慧远离能取所取，这就是本尊与分别念无别的幻化网。此外，此经的第四品中，将父续称为幻化，母续称为网。金刚永仲回旋经中说：网能变成任何事物，经续相连通达无碍，因为能容纳和摄集一切，所以称为母续为网。这样说，无论怎么说，因为是金刚语，所以不相违背。因此，金刚萨埵幻化网的名称已经说明。第二，从伟大之处而命名的名称是“教证总集”。也就是幻化金刚中说：分别宣说的如海续部，在此宣说，以此宣说，因此宣说，一切意义在此圆满，故名为教证总集。也就是说，在此宣说的是：佛陀为了适应所化众生的根器而宣说的法是不可思议的，深奥且难以衡量，因此是如海续部。如此善说的所有教法如海，都圆满地在此续部之王中宣说，是意义上的宣说。广释中说：证悟平等性之义的自性觉王，犹如众水流入大海，在此无上证悟之义的大方便中，容纳了无量解脱乘。这样说。以此宣说的是：所有无边无际的乘，它们的意义都从此经中流出而宣说。这就像是所有教法的总注释一样。此经中，律藏
English
Although the nature is primordially pure in the essence of being without liberation, it is because of not realizing it that one wanders in samsara and suffers. However, if examined with wisdom, samsara is a sudden phenomenon of non-existence, and just appearing as samsara does not establish it as such. If one realizes the nature of being without bondage and liberation as it is, it is called nirvana. Therefore, the nature of the deity's form is not like coming from elsewhere and bestowing accomplishments, but merely a self-appearance in the face of the unceasing intelligence of one's own mind. If one holds it as separate from that, it is like taking beneficial medicine that turns into poison for the body. Therefore, transform conceptual thoughts into deities, transform deities into wisdom, and that wisdom, free from grasping and being grasped, is called the illusory network of deity and thought being inseparable. Furthermore, in the fourth chapter of this very text, the father is described as illusion and the mother as a network, and in the Sutra of the Vajra Yungdrung Intertwining it says: The network transforms into anything; Sutras and tantras are connected and unobstructed; Because it gathers and contains everything; The mother is described as a network. It is said that whatever is said, it does not contradict because it is the word of the Vajra. Therefore, the name Vajrasattva Illusion Network has been shown. Secondly, the name given from greatness is called the general collection of scriptures. That is, from the Illusion Vajra: The oceans of tantras that are taught separately, are taught here, taught by this, taught for this reason. Since all meanings are completely fulfilled in this, it is said to be the general collection of scriptures. That is, what is taught here is: the Dharma taught by the Teacher in accordance with the temperament of the disciples is inconceivable, profound and difficult to measure, therefore it is the ocean of tantras. Thus, all the oceans of teachings that have been well spoken are completely taught within this great king of tantras, which is the teaching of meaning. In the extensive commentary it says: The king of self-awareness who realizes the meaning of equality, just as all the rivers flow into the great ocean, in these great means of supreme realization, all the immeasurable vehicles of liberation are included. It is said. What is taught by this is: all the meanings of the infinite vehicles that exist are taught emanating from this very one. This is like a general commentary on all the teachings. In this very [text], the Vinaya