Tibetan
སེམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་པར་རྣམ་རྟོག་སྔར་བས་མང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་མང་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་རྣམ་རྟོག་ལ་རྩིས་གདབ་མ་བྱས་པས་མ་ཚོར་བ་ཡིན། ད་དེ་ངོས་ཟིན་པས་ཅུང་ཟད་སེམས་ཟིན་པའི་འབྲས་བུའོ་གསུངས། གཉིས་པ་ཐོབ་པའི་ཉམས་ནི། དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་མ་བལྟས་པར་རྒྱུན་མཐུད་དེ་བསྒོམས་པས། དཔེ་རོང་ཁུང་དོག་པོའི་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་མུ་ནས་ཡུད་ཙམ་རེ་རྟོག་མེད་དུ་ཞི་མེ་རེ་གནས་པ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། ཐོབ་པའི་ཉམས་སམ་རྣམ་རྟོག་ངལ་གསོས་པའི་ཉམས་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་གོམས་པའི་ཉམས་ནི། དེའི་རྒྱུན་མཐུད་དེ་བསྒོམས་པས། དཔེ་གཡོ་འགུལ་མང་པོ་བྱེད་མི་ནུས་པ་རྒན་པོའི་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའམ། འདབ་ཆགས་རྙིས་བཟུང་བ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་རྟོག་མེད་དུ་གནས་པ་ལས་རེས་འགའ་རྟོག་པ་བན་བུན་ཙམ་རེ་འབྱུང་སྟེ། གོམས་པའི་ཉམས་སམ་རྣམ་རྟོག་ཐང་ཆད་པའི་ཉམས་ཞེས་བྱ་གསུངས། བཞི་པ་བརྟན་པའི་ཉམས་ནི། དེ་ནས་ཀྱང་ཡུན་བསྲིངས་ཏེ་བསྒོམས་པས། དཔེ་མཚོ་ཆུང་སེར་བུས་བསྐྱོད་པ་ལྟར། ཕལ་ཆེར་རྟོག་མེད་རྒྱ་འ བྱམས་སུ་ཉལ་ལེ་གསལ་སིང་ངེར་གནས་པ་ལས་རྐྱེན་དྲག་པོས་ཅུང་ཟད་གཡོ་བ་སྟེ། བརྟན་པའི་ཉམས་སམ་རྣམ་རྟོག་གི་ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་དུ་ཡོད་པའི་ཉམས་ཞེས་བྱའོ་གསུངས། ལྔ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཉམས་ནི། ད་དུང་འབད་དེ་བསྒོམས་པས། དཔེ་ རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བྲལ་བའམ་རི་བོ་ཆེན་པོ་ལྟར་གནས་པ་ལ་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་མི་ནུས་པ་མ་ཟད་སླར་ལ་བོགས་འབྱིན་ཞིང་། བཏང་འགྲོ་བཞག་སྡོད་རང་དབང་དུ་འབྱོར་བས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཉམས་སམ་རང་དབང་འབྱོར་པའི་ཉམས་ཞེས་བྱའོ་གསུངས། ངེས་རྫོགས་ཀྱི་ལམ་འདི་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ལམ་རིམ་ལས། སྲིད་པ་རིམ་པར་སྨིན་ཚུལ་གྱི། །འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་རུ་བཞག །གང་དག་དངོས་ཀུན་རང་རིག་ཕྱིར། །ཤི་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་བར་མ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །སྐྱེས་པའི་རིམ་གསུམ་གཉིས་མེད་དོན། །ཞེས་པས་སྐྱེ་འཆི་བར་དོ་གསུམ་ཕྲུགས་གཅིག་སྦྱོང་བའི་ལམ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། འཆི་བ་འོད་གསལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བར་དོ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒྱུ་མ། སྐྱེས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ། ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་བཅས། ཚོམ་བུ་ཚོགས་སྒྲུབ་སྟེ་ལྔ་ལས། དེ་ཉིད་རགས་པ་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་བ་དང་། ཕྲ་བ་རྫོགས་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་ཚུལ་ནི། འཆི་བའི་འོད་ག
Chinese
心识一刹那也不安住，反而比以前更加散乱。其实也不是更加散乱，而是以前没有对念头进行计数，所以没有察觉。现在认识到了，稍微把握住心，这就是成果，（上师）这样说。第二是获得的体验：不对其观察好坏，持续不断地修习，比如狭窄洞穴的流水一般，念头纷飞不断，偶尔会有短暂的无念寂静，这就是获得的体验，或者说是念头得到休息的体验。第三是习惯的体验：持续不断地修习，比如像不能做太多动作的老人的行为，或者像被老鹰抓住的鸟一样，大部分时间处于无念状态，偶尔会有一些模糊的念头产生，这就是习惯的体验，或者说是念头疲惫的体验，（上师）这样说。第四是稳固的体验：从那之后也持续修习，比如像小湖被微风吹动一样，大部分时间处于无念的广阔状态，清晰明亮，只有在强烈的外缘下才会稍微动摇，这就是稳固的体验，或者说是念头稍微可以被动摇的体验，（上师）这样说。第五是圆满的体验：现在更加努力地修习，比如 像大海没有波浪，或者像大山一样安住，任何外缘都不能损害，而且还能反过来增益，想放就放，想留就留，获得自在，这就是圆满的体验，或者说是获得自在的体验，（上师）这样说。稍微讲一下确定圆满的道：道次第中说，『有次第成熟有之理，安立进入支分有五，何者诸法皆为自明，死亡胜义谛实性也，出生中有世俗谛也，出生次第三者无二义。』因此，显示了生、死、中有三者一体修习的圆满道，死亡是与光明相顺应的道路，大空性。同样，中有和慈悲幻化，出生的三个次第和手印相同，手印有戏论，聚积资粮，总共有五种。其中，粗大的通过生起次第修习，细微的通过圆满次第修习，有两种修习方式。首先是通过生起次第修习，死亡的光明
English
It seems that the mind does not stay still for even a moment, and thoughts become more numerous than before. However, it is not that they have become more numerous; it is that before, we did not count the thoughts, so we did not notice them. Now that we recognize them, it is a result of having somewhat grasped the mind, he said. The second is the experience of attainment: Without looking at its faults or virtues, continuously meditate on it. It is like water flowing from a narrow hole, where thoughts continuously arise, and for a moment, there is a state of non-thought, a peaceful stillness. This is called the experience of attainment, or the experience of thoughts resting. The third is the experience of habituation: Continuously meditate on it, like the behavior of an old person who cannot make many movements, or like a bird caught by an old hawk, mostly remaining in a state of non-thought, with only occasional vague thoughts arising. This is called the experience of habituation, or the experience of thoughts being exhausted, he said. The fourth is the experience of stability: From then on, continue to meditate for a long time, like a small lake stirred by a breeze. Mostly remaining in a vast state of non-thought, clear and bright, only slightly disturbed by strong circumstances. This is called the experience of stability, or the experience of thoughts being slightly disturbed, he said. The fifth is the experience of completion: Now, strive even harder to meditate, like an ocean without waves, or like a great mountain that remains unmoved, unharmed by any circumstances, and moreover, it can benefit in return. Letting go or holding, staying or going, one attains freedom. This is called the experience of completion, or the experience of attaining freedom, he said. To briefly explain this path of certainty and completion: In the Stages of the Path, it says, 'The way to ripen existence in stages, is established with five branches of entry. Whatever things are all self-knowing, death is ultimate truth, birth in between is conventional. The three stages of birth are non-dual meaning.' Therefore, it shows the complete path of training the three, birth, death, and bardo, as one. Death is the path that accords with clear light, the great emptiness. Likewise, bardo and compassion are illusion. The three stages of birth are the same as the mudras. The mudras have elaboration, accumulating resources, there are five in total. Among them, the coarse is trained through the generation stage, and the subtle is trained through the completion stage. There are two ways of training. First, the way of training through the generation stage is the clear light of death.
Tibetan
སལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་ཚེ། ཕྱི་ནང་གི་ཐིམ་རིམ་རྣམས་རྫོགས་པའི་མཐར་འཆི་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་འོད་གསལ་འཆར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྣང་བ་ཐིམ་དང་རྟོག་པ་ཐིམ། །ཕྲ་བ་ཐིམ་དང་རགས་པ་ཐིམ། །ཐིམ་པའི་རྗེས་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་འོད་གསལ་འཆར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ལྟར་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཐིམ་ལུགས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ནས་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཐོག་མར་རགས་པའི་རིམ་པ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་སྣང་གི་རིགས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའི་རྟགས་སུ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཕྲ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉམས་ཞན་ཅིང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་སེམས་མི་གསལ་ཞིང་རབ་རིབ་ཏུ་འགྱུར། སའི་ཁམས་ཐིམ་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་སྐམ་པར་འགྱུར། མིག་གི་དབང་པོ་ཐིམ་པས་མིག་མི་འགྱུར་ཞིང་ཟླུམ་པར་འགྱུར། ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་མདངས་མེད་ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་སྣང་གི་རིགས་རྣམས་དོན་དམ་པར་འཇུག་པའོ། ། དེ་ནས་རིན་འབྱུང་གི་རིགས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པས་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་ཚོར་བ་གསུམ་དྲན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ཐིམ་པས་རང་ལུས་ཀྱི་ཁ་ཆུ་དག་རྡུལ་གཅིན་དང་ཁུ་ཁྲག་སོགས་སྐམ་པར་འགྱུར། རྣ་བའི་དབང་པོ་ཐིམ་པར་ཕྱི་ནང་གི་སྒྲ་མི་ཐོས། ཡུལ་གྱི་སྒྲ་ཐིམ་པས་རང་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་མི་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་པདྨའི་རིགས་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ཐིམ་པས་རྐང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དྲན། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་ཕ་མ་བུ་སྲིང་ལ་སོགས་པའི་མིང་མི་དྲན། མེའི་ཁམས་ཐིམ་པས་ཟས་མི་འཇུ། སྣའི་དབང་པོ་ཐིམ་པས་སྟེང་རླུང་དལ་གྱིས་འགྲོ། ཡུལ་གྱི་དྲི་ཐིམ་པས་རང་གི་ལུས་ལ་དྲི་མི་བྲོ་བའོ། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་རིགས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་དང་དགོས་པ་མི་དྲན། རླུང་གི་ཁམས་ཐིམ་པས་རླུང་བཅུ་རང་གི་གནས་ནས་འཕོ། ལྕེའི་དབང་པོ་ཐིམ་པས་ལྕེ་སྦོམ་ཞིང་ཐུང་ལ་རྩ་བ་སྔོན་པོར་འགྲོ། ཡུལ་གྱི་རོ་ཐིམ་པས་རོ་དྲུག་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་སྟེ་དེ་ལྟར་རགས་པའི་རང་བཞིན་ཉི་ཤུ་ཐིམ་ནས། ཕྲ་བ་ནང་གི་འབྱུང་བཞིའི་ཐིམ་ལུགས་ནི། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ཆེན་པོ་ལས། དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། །ཆུ་ཡང་མེ་ལ་ཐིམ་གྱུར་ནས། །མེ་ནི་རླུང་ལ
Chinese
与寂静相符的道路，即大空性。当有情众生死亡时，内外的消融次第全部结束后，死亡时会出现法身的光明。如是说：显现消融，分别念消融，微细消融，粗大消融，以习惯于消融之后，自性的光明便会显现。如是说。像这样，如果从粗细消融的方式广说，首先粗大的次第会消融于自性之中。毗卢遮那佛的种姓，色蕴融入光明的征象是，所有肢体变得微弱，身体虚弱无力。如镜之智消融，心变得不清晰，模糊。地界消融，身体全部变得干燥。眼根消融，眼睛不会转动，变得圆。境之色消融，身体失去光泽，变得衰弱。这样，毗卢遮那佛的种姓融入真实之中。 之后，宝生佛的种姓，受蕴消融，感受不到痛苦。平等性智消融，不会忆起三种感受。水界消融，自身的水分，如鼻涕、尿液、精液、血液等变得干燥。耳根消融，听不到内外之声。境之声消融，听不到自身的声音。之后，莲花部的种姓，想蕴消融，不会忆起双足等有情。妙观察智消融，不会忆起父母兄弟姐妹等名字。火界消融，食物不消化。鼻根消融，上行气缓慢运行。境之香消融，自己的身体没有气味。之后，羯磨部的种姓，行蕴消融，不会参与身体的一切行为。成所作智消融，不会忆起世间的事业和需要。风界消融，十气从各自的位置移动。舌根消融，舌头变粗变短，根部发青。境之味消融，感受不到六味。这样，二十种粗大的自性消融后，微细的内在四大消融的方式是，从大智慧游舞中说：首先地融入水，水又融入火，火融入风。
English
The path that accords with quiescence is the great emptiness. When sentient beings die, after all the stages of dissolution, both internal and external, are complete, the clear light of the Dharmakaya of death arises. As it is said: Appearance dissolves and concept dissolves. Subtle dissolves and gross dissolves. By habituating to the dissolution, the clear light of one's own nature arises. As it is said. Like this, if we explain the manner of dissolution of gross and subtle in detail, first the gross stages dissolve into their own nature. As a sign of the dissolution of the skandha of form, the family of Vairochana, into clear light, all the limbs become subtle, and the body becomes weak and powerless. As mirror-like wisdom dissolves, the mind becomes unclear and dim. As the earth element dissolves, the whole body becomes dry. As the eye faculty dissolves, the eyes do not move and become round. As the object of form dissolves, the body loses its luster and becomes weak. Thus, the family of Vairochana dissolves into reality. Then, as the skandha of feeling, the family of Ratnasambhava, dissolves, one does not experience feelings. As the wisdom of equality dissolves, one does not remember the three feelings. As the water element dissolves, the saliva, mucus, urine, semen, blood, etc., of one's own body become dry. As the ear faculty dissolves, one does not hear internal or external sounds. As the object of sound dissolves, one does not hear the sound of one's own body. Then, as the skandha of perception, the family of Padma, dissolves, one does not remember sentient beings such as the two legs. As discriminating wisdom dissolves, one does not remember the names of parents, siblings, etc. As the fire element dissolves, food does not digest. As the nose faculty dissolves, the upward-moving wind moves slowly. As the object of smell dissolves, one's own body has no smell. Then, as the skandha of volition, the family of Karma, dissolves, one does not engage in all the actions of the body. As accomplishing wisdom dissolves, one does not remember worldly affairs and needs. As the wind element dissolves, the ten winds move from their respective places. As the tongue faculty dissolves, the tongue becomes thick and short, and the root becomes blue. As the object of taste dissolves, one does not experience the six tastes. Thus, after the twenty gross natures have dissolved, the manner of dissolution of the subtle inner four elements is: From the great play of wisdom: First earth dissolves into water, water dissolves into fire, and fire dissolves into wind.