Tibetan
གས་དང་། །སེམས་དཔའ་ལ་ནི་སུམ་བརྩེགས་སོ། །ཉི་རྐྱང་ཁྲོ་ལ་པད་རྐྱང་ཐུབ། །ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་བཞི་བརྩེགས་སོ། །ཞེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འགོད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། འདིར་ཆོས་འཆད་པའི་ཚེ་ན་ཀུན་བཟང་ལ་གདན་ལྔ་བརྩེགས་སྤྱན་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཟླ་བ་སྟེང་དུ་འོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། སྤྱན་འགྲེལ་ལས། གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། ནང་གི་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ཉི་མ་ཟླ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་སྟེང་ན་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟླ་བ་སྟེང་དུ་འོང་བ་གཙོ་འཁོར་ཐབས་སྣང་བ་འགགས་པ་མེད་པ་མཚོན་པའི་བརྡ་དང་། ལྟེ་བའི་ཨ་ཐུང་གི་སྟེང་དུ་སྤྱི་བོའ་ཧཾ་ཡིག་གམ་སྙིང་གའི་སྲོག་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འཁོར་དང་། རིག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འཁོར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་རིགས་ཀྱི་ཡབ་ལྔ་དང་། ཡུམ་ལྔ་ལས། དང་པོ་རིགས་ཀྱི་ཡབ་ལྔ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་སོགས་ནས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟོག་པ་བཤད་པ། དེ་ལྷར་དག་ཚུལ་བཤད་པ། དེའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས། དང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་མངོན་པ་ལས། དུ་མ་སྤུངས་པ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དཔེར་ན་ནས་འབྲུ་མང་པོ་སྤུངས་པ་ལ་ནས་ཕུང་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་གནད་གཅིག་གསུངས། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་བརྒྱད་དེ། ཀུན་གཞི། ཉོན་ཡིད། ཡིད། སྒོ་ ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཞག གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཟུགས་བཅོ་ལྔ་ཡོད་དེ། རྒྱུའི་གཟུགས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ནི་མཛོད་ལས། གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་སྟེ་བཅོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་རྣམས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ཡུལ་ལ་མཚན
Chinese
说（གསུངས།）。勇士则是三重。（勇士）日单尊（ཉི་རྐྱང་ཁྲོ་）是莲花单尊（པད་རྐྱང་ཐུབ）。普贤父母四重。如是说。然而安放坛城时是那样，此处讲法时，普贤有五重座，出自《眼疏》。又，至于为何在月亮上，出自《眼疏》：主尊是为了享用智慧，因为内在莲花的中心的日月所依，所以在有兔者（月亮）之上安住。如是说。在月亮之上出现，是主眷表示方便显现无有止息的表征，又说为了在脐间的短“阿”（ཨ་）之上，顶门的“吽”（ཧཾ་）字或者心间的命不死明点安住。第五，眷属圆满，有自性二无别的眷属和智慧殊胜的眷属两种。第一种也有五部父和五部母。第一，五部父是：薄伽梵如来佛，识之王等，直到行之王之间所说。其义有三：说分别念，说其如何成为本尊，说其部类的差别。第一是：出自《后分续》：色与受和想，以及行和识，称为五蕴。如是所说，五蕴中，第一是识蕴。一般说蕴，出自《俱舍论》：众多积聚是蕴的体性。如是所说，譬如很多麦粒积聚称为麦堆一样，要点相同。其中，识是能辨别对境的体性，是八识聚，即：阿赖耶识，染污意，意，五门识等，安立为识蕴。色蕴是能成为所见之境的体性，有十五种色，即：因之色四大，以及果之色，出自《俱舍论》：色是五根和五境，以及无表色。如是所说，十一加四，十五是色蕴。受蕴是：领受的体性，即苦乐舍三种感受。想蕴是：对境
English
It is said. Warriors are triple. (Warriors) Nyi Kyang Tro (ཉི་རྐྱང་ཁྲོ་) is Lotus Kyang Thup (པད་རྐྱང་ཐུབ). Samantabhadra parents are quadruple. Thus it is said. However, when placing the mandala, it is like that, but here when teaching the Dharma, Samantabhadra has a five-tiered seat, according to the Commentary on the Eye (spyan 'grel). Also, regarding the reason for appearing on the moon, according to the Commentary on the Eye: The main deity is for enjoying wisdom, because the sun and moon in the center of the inner lotus are the basis, so it dwells on the one with the rabbit (moon). Thus it is said. Appearing on the moon is a symbol of the main retinue's unobstructed manifestation of skillful means, and it is also said that it is because the seed-syllable HUNG (ཧཾ་) at the crown of the head or the indestructible bindu of life at the heart dwells above the short A (ཨ་) at the navel. Fifth, the perfection of the retinue, there are two types of retinue: the retinue of non-duality of self-nature and the retinue of special wisdom. The first also has five father lineages and five mother lineages. First, the five father lineages are: Bhagavan Tathagata, the King of Consciousness, etc., up to the King of Formation. Its meaning is threefold: explaining conceptualization, explaining how it becomes a deity, and explaining the differences in its lineages. The first is: from the Uttaratantra: Form and feeling, perception and, formation and consciousness itself, are called the five aggregates. As it is said, among the five aggregates, the first is the aggregate of consciousness. Generally, the term aggregate, according to the Abhidharma: The characteristic of an aggregate is the accumulation of many. As it is said, for example, just as many grains of barley piled up are called a barley heap, the key point is the same. Among them, consciousness is the nature of distinguishing objects, and it is the collection of eight consciousnesses, namely: Alaya consciousness, afflicted mind, mind, five sense consciousnesses, etc., which are established as the aggregate of consciousness. The aggregate of form is the nature of being able to become an object of sight, and there are fifteen forms, namely: the four elements of the cause of form, and the form of the result, according to the Abhidharmakosa: Form is the five senses and the five objects, and non-revealing form. As it is said, eleven plus four, fifteen is the aggregate of form. The aggregate of feeling is: the nature of experiencing, namely the three feelings of pleasure, pain, and neutrality. The aggregate of perception is: the object
Tibetan
་མར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཚད་མེད་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་ལྔའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་པ་སྟེ་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་དེ། སྡོམས་སུ་སྟོན་ན། ཚོར་འདུ་སེམས་པ་རེག་ཡིད་བྱེད། །འདི་དག་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འདུན་མོས་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་སྟེ། །འདི་དག་ཡུལ་ངེས་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དད་དང་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །བཏང་སྙོམས་ངོ་ཚ་ཤེས་ཁྲེལ་ཡོད། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །འདི་དག་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་གོ །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་དང་། །མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་སྟེ། །དྲུག་པོ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ཡིན། །ཁྲོ་དང་འཁོན་འཛིན་འཆབ་དང་འཚིག །ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་སྒྱུ་དང་གཡོ། །རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་ངོ་ཚ་མེད། །ཁྲེལ་མེད་རྨུགས་རྒོད་མ་དད་དང་། །ལེ་ལོ་བག་མེད་བརྗེད་ངས་དང་། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་གཡེང་སྟེ། །འདི་དག་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུའོ། །གཉིད་འགྱོད་རྟོག་དཔྱོད་གཞན་འགྱུར་བཞི། །ཞེས་པ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཕྲི་བའི་ལྷག་མ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་འཇོག་པའོ་གསུངས། གཞུང་གཞན་རྣམས་སུ་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་དང་པོར་གཟུགས་ཕུང་སྨོས་ལ། འདིར་རྣམ་ཤེས་དང་པོར་སྨོས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རོལ་རྩལ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་སོ་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་དག་ལྷར་དག་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང་། རང་ ལུགས་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རྗེ་འཁོན་སྟོན་ན་རེ། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་མ་ཡིན་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་ན། མི་བསྐྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་གཞི་ཡོད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་། ཉོན་ཡིད་ཡོད་པས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་གསུངས་ནའང་། ཐུན་མོང་གི་གཞུང་དང་བསྟུན་པར་ཟད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་དུས་ན་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་དུས་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཞེས་གསུ
Chinese
执著于“我”之相的意识，有大小无量、有相、无相五种。行蕴是指显现造作之相的心，即五十一心所。归纳起来说：感受、作意、心、触、意。这些是五种遍行。欲、胜解、念、定、慧。这些是五种境。信、惭、极净修。无贪、无嗔、无痴。舍、知惭、有愧。不害、精进。这些是十一种善法。贪、嗔、慢，无明、疑、见。这六个是根本烦恼。忿、恨、覆、恼。嫉、悭、诳、谄。憍、害、无惭。无愧、昏沉、掉举、不信。懈怠、放逸、失念。不正知、散乱。这些是二十种近烦恼。睡眠、恶作、寻、伺是四种不定法。总共五十一。减去感受和意识两种，剩下的四十九种被认为是行蕴。其他经论中，五蕴的顺序首先提到色蕴，而这里首先提到识蕴的原因是：因为色等诸法也只是心的游戏，除此之外没有别的。第二，讲述如何将它们视为本尊。分为驳斥他宗和他宗，确立自宗两种。首先，仲昆大师说：这里的意识不是八识，而是五根识。如果认为是八识，那么在不动者的相续中有阿赖耶识，因此会成为非阿罗汉的过失，并且由于有烦恼意，会有尚未断除二障之人的过失。虽然这样说，但只是为了顺应共同的经论。在这里是极不合理的。一切无余诸法，不是佛陀之外的其他。以及《广大解》中说：识之王是吉祥金刚萨埵，是完全清净的阿赖耶识。它在尚未完全清净之时，是一切轮回之法的根本，在完全清净之时，是一切涅槃之法的根本。这样说。
English
Consciousness that clings to the characteristic of "I" has five types: large and small, immeasurable, with characteristics, and without characteristics. The aggregate of formation refers to the mind that manifests the aspect of fabrication, which is the fifty-one mental factors. To summarize: feeling, intention, mind, touch, and attention. These are the five omnipresent ones. Desire, ascertainment, mindfulness, concentration, and wisdom. These are the five object-determining ones. Faith, shame, extreme purification. Absence of greed, absence of hatred, absence of delusion. Equanimity, knowing shame, having embarrassment. Non-harming, diligence. These are the eleven virtuous qualities. Greed, anger, pride, ignorance, doubt, and views. These six are the root afflictions. Wrath, resentment, concealment, and vexation. Jealousy, stinginess, deceit, and flattery. Arrogance, harm, shamelessness. Lack of embarrassment, drowsiness, excitement, disbelief. Laziness, carelessness, forgetfulness. Non-alertness, distraction. These are the twenty near afflictions. Sleep, regret, investigation, and analysis are the four variable factors. In total, there are fifty-one. Subtracting feeling and consciousness, the remaining forty-nine are considered the aggregate of formation. In other scriptures, the aggregate of form is mentioned first in the order of the aggregates, but the reason why the aggregate of consciousness is mentioned first here is: because phenomena such as form are merely the play of the mind, and there is nothing else besides that. Second, explaining how to regard them as deities. It is divided into refuting other views and establishing one's own view. First, Je Khon said: The consciousness here is not the eight consciousnesses, but the five sense consciousnesses. If it is considered as the eight consciousnesses, then there would be the fault of being a non-arhat because there is the alaya consciousness in the continuum of the immovable one, and there would be the fault of being a person who has not abandoned the two obscurations because there is the afflicted mind. Although it is said so, it is only to conform to the common scriptures. It is extremely unreasonable here. All phenomena without exception are not other than the Buddha himself. And in the Extensive Commentary, it says: The king of consciousness is the glorious Vajrasattva, the completely pure alaya consciousness. When it is not completely pure, it is the root of all samsaric phenomena, and when it is completely pure, it is the root of all nirvanic phenomena. It is said so.