Tibetan
ང་། །ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་བལ་དང་རུས་པ་ཁྲག །ཤ་དང་པགས་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དབང་མེད་གཞན་དག་རྡོག་པ་ལག་པ་དང་། །ལྕགས་དང་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ། །ཞེས་བསུངས་སོ། །ཚེ་ཚད་ནི། དུད་འགྲོ་རྣམས། མཆོག་རིང་བསྐལ་པའོ། །ཞེས་ཚེ་རིང་བས་བསྐལ་པ་ཙམ་ཐུབ་ཅིང་། ཐུང་བ་ངེས་མེད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། ད་ལྟ་མེ་ནང་དུ་མཛུབ་མོ་བཅུག་ནས་ཞག་རེ་སྡོད་པ་དང་། དགུན་གྲང་སྒང་འཁྱགས་སྦུབས་སུ་གཅེར་བུར་སྡོད་པ་དང་། ཉིན་ཞག་ཁ་ཡར་བཟའ་བཏུང་མེད་པ་དང་། ལུས་ལ་སྦྲང་བུ་དང་ལྗི་ཤིག་གིས་སོ་བཏབ་པ་ཙམ་ཡང་བཟོད་པར་དཀའ་ན། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་བཟོད་སྙམ་དུ་ད་ལྟའི་རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་འཇིགས་སྐྲག་གི་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོས་བསྐུལ་ནས་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་བསགས་པ་ལས་མི་དང་འདོད་ལྷ་དང་ཁམས་གོང་མའི་ལྷར་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེས་ནས་དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེས་ན་ངན་སོང་ན་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་པས་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ་སྙམ་ན། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་མེད། ངན་འགྲོར་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་ཟད། མཐོ་རིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་བསམ་དགོས། དེ་ལ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། དེ་ལ་སྤྱིར་སྐྱེ་ བའི་ཚེ་མའི་མངལ་དོག་ཅིང་མུན་ནག་དྲི་ང་བ་ཚ་གྲང་གི་འགྱུར་ལྡོག་བཟོད་དཀའ་བ་དེར་ཟླ་བ་བགྲངས་ནས་སྡོད་དགོས། དེ་ནས་མགོ་མཇུག་ལྡོག་ནས་འཇུར་མིག་ནས་དྲངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རེག་པ་དང་ཚེར་ལྕག་བྲབས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལག་ཏུ་བླངས་ཚེ་བྱིའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་འདུག །དེ་ནས་རྒས་པའི་ཚེ་ཁ་དོག་ཉམས་པས་ལུས་ཀྱི་མདངས་མི་སྡུག་པས་སྔོ་ནག་ཐལ་ཁ། མགོ་དཀར། དབང་པོའི་བཀྲག་དབྱིབས་ཉམས་པས་སོ་གོག །ལུས་རྒུར་ཞིང་ཡན་ལག་འཁྱོགས། ཤ་བསྐམས། པགས་པ་ལྷོད། གདོང་བྱད་གཉེར་མས་གང་། མཐུ་ཉམས་པས་ལྡང་བ་དཀའ། འགྲོ་ན་འཁྱོར། འདུག་ན་བུབ། སྨྲ་ན་ལྡབ་ལྡིབ་ཏུ་འགྱུར། དབང་པོ་ཉམས་པས་མིག་མི་གསལ་ཞིང་རྣ་བ་འོན། ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པས་ཁ་ཟས་ཉུང་ན་བཀྲེས། མང་ན་མི་འཇུ་བ་སོགས་འདོད་ཡོན་ལ་སྤྱད་དུ་མེད་ཅིང་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །ཡང་སྔོན་ལས་འཕྲལ་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བཞི་འཁྲུག་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་ཟུག་རྔུ་ལྡང་ཞིང་ལུས་རྒུད་འདོད་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་གཉིད་སོགས་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་མེད་མི་འདོད་པའི་སྨན་དང་དཔྱད་སོགས་བསྟེན་ཅིང་འཆི་བར་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད། འཆི་བའི་ཚེ་སྨད་དཔྱད་རིམ་གྲོ་ཅི་བྱས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་སྔར་འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་དབང་ཐང་འཁོར་གྲོགས་ཐམས་ཅད་ཕངས་ཤིང་སྡུག་པའི་ལུས་ཀྱང་བཞག་སྟེ་གནད་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་བཅས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བཞི་པོ་དེ་མི་སྤྱི་མཐུན་དུ་མྱང་དགོས་པར་མ་ཟད་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བཞི་པོ་དེ་ཤས་ཆུང་བའི་བར་སྐབས་སུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་མངའ་ཐང་སོགས་ཚེ་འདིའི་བདེ་འབྱོར་ཕྲ་མོ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་ཐེད་ལ་བོར་ནས་དཀའ་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱས་ཀྱང་འདོད་པའི་དོན་མ་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ། ཚ་གྲངས་བཀྲེས་སྐོམ་ནད་གདོན་དགྲ་ཇག་སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ། གཉེན་གྲོགས་འཁོར་འདབ་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་དགའ་བདེ་སྐྱིད་དཔལ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། མདོར་ན་འབྱོར་ལྡན་རྣམས་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་ལྟར་དེ་དག་བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ ཡང་ཆེ་ལ། དབུལ་པོ་རྣམས་ཟས་གོས་སོགས་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྐྱེས་རབས་ལས། གཅིག་ནི་བསྲུང་བས་ཉོན་མོངས་ལ། །གཉིས་པ་འཚོལ་བས་ཤ་ཐང་ངོ་། །ཕྱུག་གམ་ཡང་ན་དབུལ་ཡང་རུང་། །གང་ནའང་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་། མཆོག་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ཐ་མལ་རྣམས་ལ་ལུས་སྐྱེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི། །ཉིན་རེ་བཞིན་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཅག་གི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འདི་གས་མཚོན་པའོ། །གཉིས་པ་ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། དང་པོར་ལྷའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཚེ། དེ་ལ་ཕྲག་དོག་པས་ཡིད་ལ་མི་བཟོད་པའི་གདུང་བ་དྲག་པོ་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། དུས་དུས་ན་ལྷ་དང་འཐབ་པ་ལས། ལྷ་མིན་བསོད་ནམས་མཐུ་ཆུང་བས་གསོད་པ་དང་བརྡེག་པ་དང་ཡན་ལག་གཅོད་པ་དང་འདྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་འབྱུང་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ནི་མགོ་བོ་དང་སྐེད་པ་མན་ཆད་ན་གནད་དུ་ཕོག་ཀྱང་སླར་འཚོ་ལ། ལྷ་མིན་རྣམས་ནི་མི་ལྟར་གནད་དུ་ཕོག་པ་ལས་འཆི་སྟེ། ཤི་བའི་གཟུགས་བརྙན་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་ཀུན་སྣང་ཞེས་པའི་མཚོ་ལ་ཤར་བས་དམག་མ་ལོག་པའི་གོང་ནས་ཉེ་དུ་རྣམས་མྱ་ངན་གྱིས་གདུང་བར་བཤད་ཅིང་། ལྷ་མིན་ཕལ་ཆེར་ནག་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ཆོས་ལ་མི་དགའ། འགའ་ཞིག་མོས་སུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པའི་ལྷ་དང་། ཁམས་གོང་མའོ། །དང་པོ་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི། སྔར་འདོད་ཡོན་ལ་བག་མེད་པར་སྤྱད་པའི་བདེ་བས་བྲིད་དེ། ཚེ་ཟད་པ་མ་ཚོར་བ་ལ་སོང་སྟེ་འཆི་འཕོ་བ་ན། ལུས་ཀྱི་མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་། སྟན་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྙིང་པ་དང་། གོས་ལ་དྲི་མ་ནག་པོ་ཆགས་པ་དང་། ལུས་ལ་སྔོན་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་བ་སྟེ་འཆི་ལྟས་ལྔ་ལྷའི་ཞག་བདུན་གྱི་གོང་དུ་འབྱུང་བས་འཆི་འཕོའི་སྡུག་བསྔལ་དོས་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་ བ་དང་། དེའི་ཚེ་རང་གི་ལྷ་མོ་དང་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤངས་ཏེ་ལྷ་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཆེར་སྐྱེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་ལྷའི་དཔལ་དང་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་ཀྱང་དབང་མེད་དུ་འབྲལ་བར་ཤེས། ཤི་ནས་ཀྱང་ལྷར་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཙམ་སྟེ་མིར་སྐྱེ་བའང་ཉུང་། ཕལ་ཆེར་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བས། དེའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དཀའ་བ་ཡུན་རིང་དུ་མྱང་དགོས་པར་ཤེས་ནས་འོག་ཏུ་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པར་འབྱུང་སྟེ། དྲན་ཉེ་ལས། ལྷ་ཡི་གནས་ནས་ལྷུང་བ་ན། །སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡིས། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་དང་། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །སླར་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ས་སྟེང་ལྷུང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཡོན་གྱི་དཔལ་མཐོང་བ་ན། བསོད་ནམས་ཆུང་བ་རྣམས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྤ་བཀོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐུ་ཆེ་བས་ཆུང་བ་རྣམས་གནས་ནས་སྐྲོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁྱད་པར་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པའི་རིགས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་དང་། ལུས་མཚོན་གྱིས་གཅོད་པ་དང་འདྲལ་བ་དང་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ཁམས་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། གཟུགས་ད
Chinese
啊！有些人为了珍珠、羊毛、骨头、血、肉和皮肤而死。另一些人则被强迫用脚、手、铁和铁钩来鞭打和使用。寿命方面，畜生之中，最长寿的能活一个劫。据说寿命长的能活一个劫，短的则不确定。如此思维恶趣之苦：现在将手指放入火中停留一天，或者冬天赤身裸体待在冰冷的雪堆中，或者日夜没有饮食，或者身体被蚊子和虱子叮咬，仅仅这些都难以忍受。那么地狱、饿鬼、畜生道的痛苦又该如何忍受呢？通过与现在的自身经历相比，生起恐惧和强烈的厌离心，从而使暇满人身变得有意义。第二，思维上界的过患：通过积累相应的善业，即小、中、大的善业，依次转生为人、欲界天神和上界天神，并享受各自境界的安乐。因此，心想恶趣没有安乐的时候，要努力获得善趣。然而，轮回的一切本质都是痛苦，没有意义。不仅恶趣如此痛苦，也要思维上界也具有痛苦的本质。其中，思维人类的痛苦，思维非天（阿修罗）的痛苦，思维天人的痛苦这三种。首先，思维人类的痛苦：一般来说，出生时，待在狭窄、黑暗、恶臭、冷热变化难以忍受的母胎中数月。之后，像从针眼中拉出来一样头脚颠倒，或者像被荆棘鞭打一样，或者被抱起时像小鸟被老鹰抓住一样，有这样的痛苦。然后，衰老时，因为颜色衰退，身体的光泽变得难看，呈现青黑色和灰白色，头发变白。因为感官的光彩和形状衰退，牙齿脱落。身体弯曲，四肢弯曲。肌肉干枯，皮肤松弛。脸上布满皱纹。因为体力衰退，难以站立。行走时摇晃，坐着时摇摆。说话时变得含糊不清。因为感官衰退，眼睛看不清楚，耳朵听不见。因为享受衰退，食物少了就饥饿，多了就消化不了。
English
Ah! Some die for pearls, wool, bones, blood, flesh, and skin. Others are forced to be beaten and used with feet, hands, iron, and iron hooks. Regarding lifespan, among animals, the longest-lived can live for a kalpa. It is said that the long-lived can live for a kalpa, while the short-lived are uncertain. Thus, contemplate the suffering of the lower realms: now, to put a finger in the fire and stay for a day, or to stay naked in a cold snowdrift in winter, or to have no food or drink day and night, or to be bitten by mosquitoes and lice on the body, even these are difficult to endure. Then, how can the suffering of hells, hungry ghosts, and animals be endured? By comparing with one's own experience now, generate fear and strong renunciation, thereby making this precious human body meaningful. Second, contemplate the faults of the higher realms: by accumulating corresponding virtuous deeds, that is, small, medium, and large virtuous deeds, one is born successively as a human, a desire realm god, and a higher realm god, and enjoys the happiness of each state. Therefore, thinking that there is no happiness in the lower realms, one should strive to attain a good rebirth. However, all of samsara is of the nature of suffering and is meaningless. Not only are the lower realms so painful, but one must also contemplate that the higher realms also have the nature of suffering. Among these, there are three: contemplating the suffering of humans, contemplating the suffering of Asuras, and contemplating the suffering of gods. First, contemplating the suffering of humans: generally, at the time of birth, one must stay for months in the narrow, dark, foul-smelling womb, where the changes of hot and cold are difficult to endure. Then, being pulled out headfirst like being pulled from the eye of a needle, or like being whipped with thorns, or like a bird being snatched by an eagle when picked up, there is such suffering. Then, at the time of aging, because the color fades, the luster of the body becomes unsightly, appearing bluish-black and ashen-white, and the hair turns white. Because the radiance and shape of the senses fade, the teeth fall out. The body becomes hunched over, and the limbs become crooked. The flesh dries up, and the skin loosens. The face is covered with wrinkles. Because strength diminishes, it is difficult to stand. Walking is shaky, and sitting is wobbly. Speaking becomes mumbled. Because the senses decline, the eyes cannot see clearly, and the ears cannot hear. Because enjoyment declines, one is hungry if there is too little food, and cannot digest if there is too much.
Chinese
不能用于欲望等，不悦于一切。又因宿业和偶发因素，四大不调的疾病侵袭，痛苦难忍，身体衰弱，对于想要的饮食和睡眠等，没有享用的自由，只能接受不想要的药物和治疗等，并因害怕死亡而承受无尽的痛苦。临死之际，无论采取何种治疗和仪式都无济于事，之前努力获得的财富、权势和眷属都令人惋惜，连同珍爱的身体也要舍弃，伴随着剧烈的临终痛苦而死去。这四种痛苦是所有人共同要经历的，不仅如此，还有个别的痛苦，即使在上述四种痛苦较轻的间隙，为了获得微薄的今生安乐和财富，不惜付出生命，历经千辛万苦，却无法实现愿望的痛苦；遭遇寒热、饥渴、疾病、邪魔、盗贼等不悦意的因缘的痛苦；与亲友眷属、财富等喜乐幸福分离的痛苦。总之，富人拥有的眷属和财富越多，守护它们的痛苦就越大；穷人即使努力寻找食物和衣物等所需之物也无法得到，因此充满贫困的痛苦。如《本生经》所说：“一者守护生烦恼，二者寻求耗气力，富或贫穷皆一样，无论何处无喜乐。”《四百论》中也说：“胜者意苦恼，庸者身所生，二苦常逼恼，日日损世间。”正如这些所说，我们亲眼所见的就足以说明了。第二，思维非天之苦。首先，看到天人的圆满兴盛时，因嫉妒而心中常有难以忍受的痛苦；时常与天人争斗，由于非天的福德和力量较弱，遭受杀害、殴打、肢解等剧烈的痛苦。此时，天人即使头部和腰部以下受到重击也能复活，而非天则不然。
English
cannot be used for desires, etc., and are displeasing to all. Moreover, due to past karma and incidental factors, diseases caused by the imbalance of the four elements inflict suffering, causing intense pain and physical decline. There is no freedom to enjoy desired food, drink, and sleep, and one must resort to unwanted medicines and treatments, enduring endless suffering due to the fear of death. At the time of death, no matter what treatments or rituals are performed, they are of no avail. All the wealth, power, and retinue that were painstakingly acquired are regretted, and even the cherished body must be abandoned, dying with intense agony. These four sufferings are common to all. Moreover, there are individual sufferings as well. Even in the intervals when the four sufferings are less intense, one endures the suffering of not achieving one's desires, despite risking life and limb and enduring countless hardships to obtain meager worldly happiness and wealth. There is the suffering of encountering unpleasant conditions such as heat, cold, hunger, thirst, disease, evil spirits, enemies, and thieves. There is the suffering of being separated from loved ones, friends, retinue, wealth, and other joys and happiness. In short, the more retinue and wealth the rich possess, the greater the suffering of protecting them. The poor, even when striving to find food, clothing, and other necessities, cannot obtain them, and are therefore filled with the suffering of poverty. As the Jataka says: "One is tormented by guarding, two are exhausted by seeking; whether rich or poor, there is no joy anywhere." The Four Hundred Verses also say: "The superior suffer mental anguish, the ordinary suffer bodily pain; these two sufferings constantly afflict and destroy the world day by day." As these words indicate, what we have directly experienced is sufficient to illustrate this. Second, contemplating the suffering of the Asuras. First, upon seeing the perfect splendor of the gods, they are constantly filled with unbearable anguish due to jealousy. From time to time, they fight with the gods, and because the Asuras have less merit and power, they suffer intense pain from being killed, beaten, dismembered, and so on. At this time, even if the gods are struck in the head or below the waist, they can revive, but the Asuras cannot.