Tibetan
་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་མངོན་སུམ་པ་འདིའོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པ་ལ། །གལ་ཏེ་མོས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །སྨད་པ་དག་ཏུ་མི་བྱ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་བསམ་མི་ཁྱབ་དྲན་བྱ། །གང་ཕྱིར་བདག་གི་ཡུལ་མིན་པས། །བདག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཤེས་མ་ཡིན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་དེ་ཡི་སྲས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་འཁོར་གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་བྱེད་པ་དང་དེ་ཉིད་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པར་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་བཞེད་པ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའང་དེ་བཞིན་དུ་བཞེད་པར་མ་ཟད། གཞན་གྱིས་སྟོངས་པ་ནི་ཆོས་དེ་ལ་ཆོས་གཞན་མེད་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་ཉི་མ་ལ་མུན་པ་མི་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་པོར་གསུངས་པ་དང་། ཀ་དག་ཅེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་སྟོང་མི་སྟོང་གི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྟོངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་སྟོང་གི་ཉམས་ལེན་དང་ཡང་འབྱོར་ཚབས་ཆེའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་མཐའི་འཇོག་ཚུལ་སྔོན་གྱི་མཁས་ གྲུབ་དུ་མའི་བཤད་སྒྲོས་མང་ཡང་རང་བློས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དཀའ་ཞིང་། ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་དང་བི་མ་ལའི་གསུང་རབ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བརྗོད་བདེ་ཞིང་རྐང་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་ཐུགས་རྟོག་བཅུག་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་བོགས་འཐོན་པ་ཡོང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བླ་མར་མོས་གུས་དང་རང་གི་ཉམས་ལེན་ཁོ་ནས་རྟོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་རླབས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་དཀའ་བ་ངེས་པར་ཡིན་པ་འདུགདེའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལམ་དུ་བྱུང་ཚུལ་ལ། རྫོགས་ཆེན་སེམས་སྡེ་བ་དང་ཕྱག་ཆེན་པ་སོགས་མཚན་མ་བཤིག་པས་ལ་བཟླ་བའམ་ཐག་གཅོད་པ་སྟེ་སྤང་བྱ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བསླབ་པ་དང་། མན་ངག་གི་སྡེའི་ལུགས་ལ་བཟང་ངན་གྱི་རྟོག་པ་རིས་མི་འབྱེད་པར་རྩོལ་བ་བཤིག་པས་ལ་བཟླ་བ་སྟེ་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བསླབ་པའོ། །དེ་ཡང་མཚན་མར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་བྲལ་བ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་གནད་ཀྱིས། འཁོར་འདས་གང་དུ་ཡང་མ་ཆད་པའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མ
Chinese
那些证悟高位，具有殊胜功德的圣者们，以各种不同的法门利益众生，这是显而易见的。对于甚深之法，即使没有信仰，也不应诋毁，应当忆念法性不可思议。因为不是我的境界，所以我无法了解法性。圆满正觉的佛陀及其佛子，以及伟大的圣者们才能知晓。如是说，应当如是理解。许多藏印智者和成就者认为第三法轮是了义的，并且与密宗道相似，全知者（ཀུན་མཁྱེན། ）也同样如此认为。此外，所谓“他空”，是指从法本身不具备其他法的角度而命名的，就像太阳不具备黑暗一样。因此，在所有大圆满的续部和窍诀中都明确地宣说了这一点，仅仅是“本来清净”（ཀ་དག་）这个词，就超越了胜义有无的边际，并且由于远离了世俗的、突发的垢染，因此与他空的修法非常契合。关于大圆满宗派的建立方式，虽然以前的智者和成就者有很多说法，但很难用自己的智慧来决断。阅读邬金大士（莲花生大师）和比玛拉的著作，以及全知者的论著，因为它们表达清晰且立足稳固，所以专注于它们的意义，就能增长智慧。心的本性只能通过对上师的虔诚和自身的实修来证悟，即使是那些高谈阔论的人也很难亲身体验到。因此，关于自生智慧如何在道上显现，大圆满心部和大手印等通过破除相来遮止或决断，即从所断的识的角度来修学；而窍诀部的传统则是不分别好坏念头，通过破除勤作来遮止，即从对治智慧的角度来修学。也就是说，所有显现为相的事物，都远离取舍，以显空双运、无二的智慧，将轮回和涅槃的一切法都与法性、无勤作的法界相连接，其要点在于：不堕入轮回和涅槃任何一方的觉性智慧，是法性法界的境界。
English
It is evident that those extraordinary noble beings who have attained high positions have benefited sentient beings through various Dharma doors. Regarding the profound Dharma, even if one does not have faith, one should not denigrate it, but should remember that the nature of reality is inconceivable. Because it is not my realm, I cannot understand the nature of reality. The fully enlightened Buddha and his sons, as well as the great holy beings, know it. As it is said, one should understand it in this way. Many Tibetan and Indian scholars and accomplished masters consider the Third Turning of the Wheel of Dharma to be definitive and similar to the path of Secret Mantra, and the Omniscient One (ཀུན་མཁྱེན། ) also holds the same view. Furthermore, "other-emptiness" (gzhan stong) is named from the aspect that the Dharma itself does not possess other dharmas, just as the sun does not possess darkness. Therefore, this is clearly stated in all the tantras and instructions of Dzogchen, and even the mere word "primordial purity" (ka dag) transcends the extremes of existence and non-existence in ultimate truth, and because it is empty of adventitious defilements, it is very much in accord with the practice of other-emptiness. Regarding the establishment of the Dzogchen doctrine, although there are many explanations from previous scholars and accomplished masters, it is difficult to decide with one's own wisdom. Reading the works of the Great Orgyen (Padmasambhava) and Vimalamitra, as well as the treatises of the Omniscient One, because they are easy to express and firmly established, focusing on their meaning will increase wisdom. The nature of mind can only be realized through devotion to the guru and one's own practice, and it is certain that even those who speak eloquently find it difficult to experience. Therefore, regarding how self-arisen wisdom arises on the path, the Dzogchen Semde and Mahamudra traditions, etc., block or decide by destroying characteristics, that is, learning from the side of the consciousness to be abandoned; while the tradition of the Menngagde (Instruction Section) does not distinguish between good and bad thoughts, but blocks by destroying effort, that is, learning from the side of the antidote wisdom. That is, all phenomena that appear as characteristics are free from acceptance and rejection, and with the wisdom of indivisible appearance and emptiness, all the dharmas of samsara and nirvana are connected to the nature of reality, the realm of effortless activity, and the key point is that the wisdom of awareness that does not fall into either samsara or nirvana is the realm of the nature of reality.
Tibetan
ངོན་སུམ་དུ་ཤར་བ་རང་རིག་རང་གསལ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བློ་རྩིས་མེད་དུ་བཞག་ནས་ཡེ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ངོ་སྤྲོད་ཅིག །ཅེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོས་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚེ་སེམས་ཆེད་དུ་མ་བསྒྲིམས་ཆེད་དུ་མ་གློད་པར་གང་ཤར་ལ་བཟོ་མེད་དུ་ཅེ་རེ་བཞག་པས། རྣམ་རྟོག་གི་རང་གཟུགས་ཝ་ལེ་ཁྱུག་གེ་བ་དེ་ཞིག་ནས་ངོས་བཟུང་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ངང་ལ་བཟོ་མེད་ཡེངས་མེད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་གའི་ངང་དུ་ཞི་ཆམ་མེ་བཞག་ན་ཕྱིའི་སྣང་བ་ནང་དུ་མ་བླངས་ནང་གི་རིག་པ་ཕྱིར་མ་འཕྲོས་ཀྱང་བར་དུ་བསམ་གཏན་གྱིས་བཅིང་པར་འགྱུར་བའི་ཞི་གནས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་རྣམ་རྟོག་དྲུང་ནས་འབྱིན་མི་ནུས་པས་གཉེན་པོའི་རྩོལ་བའང་བཤིག་དགོས། བཤིག་ཚུལ་ཡང་སྔར་གྱི་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ཞི་མལ་ལེར་གནས་ པ་དེས་མཚམས་སྦྱར་ནས་གང་ཤར་གྱི་ཐོག་ཏུ་ས་ལེ་རྗེན་ནེ་གནས་པ་དེ་གའི་རང་ངོ་ལ་བལྟས་པས། སྒོ་ལྔའི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་མ་འགག་པར་ས་ལེ་བ་དང་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་ནང་ནས་ཤར་བ་སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་སྣང་རིག་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཧར་སང་རྗེན་ལ་ཕུད་དེ་ཅེར་མཐོང་རང་གྲོལ་ཏུ་འཇོག་པ་གནད་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དྲི་མེད་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། །རང་རིག་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་བ་མེད། སལ་ལེ་སིང་ངེ་ཝལ་ལེ་བ། །སྤྲིན་མེད་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་དང་། མི་འགྱུར་བརྟན་པ་རི་བོ་བཞིན་དུ་ཞོག །མི་གཡོ་དྭངས་པ་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཞོག །ཡངས་དོག་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཞོག །གང་ལྟར་གནས་ཀྱང་རིག་པའི་ངང་ཡིན་ཞོག །གང་ལྟར་ཤར་ཡང་རིག་པའི་གདངས་ཡིན་ཞོག །འཕྲོ་གནས་རང་རིག་དྭངས་སངས་ཕྱེད་པར་ཞོག །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ནང་འཛིན་པའི་སེམས་རང་དག་ཏུ་བྱས་པས་འཛིན་བྱེད་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་བྱུང་ན་ཕྱི་གཟུང་བ་རང་དག་ཡིན། དེ་ཡང་རང་ངོ་ཤེས་ཙམ་ལ་དྲན་འཛིན་གྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་མ་བྱས་ཀྱང་རིག་ཙམ་ཝ་ལེ་ཁྲིག་གེ་བ་དེ་འགག་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རང་མྱོང་དང་མཐུན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་མི་ཤེས། འགྱུ་བྱེད་རྣམ་རྟོག་གི་བློས་འདི་འདྲ་ཞིག་གོ་ཞེས་ངེས་ཐུབ་རྒྱུ་མེད། ཡིན་མིན་དང་ཕྱོགས་ཆ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡུས། རིག་པ་དང་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་སྙམ་ན་ཡང་རང་རིག་སྐད་ཅིག་མའི་ངོ་ན་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་། རིག་པ་འདི་ལྟ་བུ
Chinese
顯現之時，自知自明，遠離造作的本性，一旦確立並作出決斷。如是說：「捨棄心智的算計，引導認識本來解脫廣大無垠的境界。」如智慧空行母對大遍知者所說，實修之時，不要刻意收攝心，不要刻意放鬆，對於所顯現的一切，不做作地任其自然。如此一來，念頭的自性瓦解，消逝，在任何都無法確立的狀態中，不做作，不散亂地安住。然而，如果只是在那樣的狀態中靜止不動，沒有將外在的顯現攝入內，也沒有將內在的覺性向外散發，那只不過是被禪定束縛的止禪而已，無法從念頭的根源中解脫，因此也必須破壞對治的努力。破壞的方法是，以先前心性寂靜安住的狀態為基礎，對於所顯現的一切，坦然赤裸地安住，並觀察其自性。如此一來，五根六識的對境不會阻礙，坦然的狀態和觀察的覺性，並非從內在顯現的不同事物，而是顯現與覺性，遠離了概念的覺性，赤裸裸地，清晰地，直接見到，安住於自解脫之中，這才是關鍵。如是說：「無垢清淨之佛陀，乃是自知法身不變異，坦然澄澈明朗朗，如無雲秋空般。」又說：「如不變堅固之山王般安住，如不動清澈之海洋般安住，如寬廣無垠之虛空般安住，無論如何安住，皆是覺性之狀態，無論如何顯現，皆是覺性之光芒，任其自知，清明澄澈地顯現。」如是說。因此，當內在執著的心轉為自淨時，能執著的念頭自然解脫。如此一來，外在所執著的對象也自然清淨。也就是說，僅僅是認識自性，不以憶念執著加以改造，僅僅是覺知，瓦解，消逝，不會停止。至於這和這類似的體驗，無論如何也無法言說。流動的念頭無法確定理解這是什麼。無論從肯定否定，或任何角度都無法概括。如果認為存在於覺性和知識的本質中，那麼在自知自明的剎那，會體驗到這樣的知識，這樣的覺性。
English
When it manifestly arises, self-knowing and self-illuminating, the nature free from effort, once established and decided. As it is said: "Abandon mental calculations and introduce the realization of the vast expanse of primordial liberation." As the wisdom dakini said to the great omniscient one, during practice, do not deliberately restrain the mind, do not deliberately loosen it, but let whatever arises remain naturally, without fabrication. In this way, the self-nature of thoughts dissolves and vanishes, and in a state where nothing can be established, abide without fabrication and without distraction. However, if you simply remain still in that state, without drawing external appearances inward or scattering inner awareness outward, it will only be a state of calm abiding bound by meditation, unable to liberate from the root of thoughts, and therefore you must also destroy the effort of the antidote. The way to destroy it is to base yourself on the previous state of the mind's nature, which is peaceful and still, and then, upon whatever arises, abide nakedly and openly, and look at its own nature. In this way, the objects of the five senses and six consciousnesses will not obstruct, and the state of openness and the awareness that observes are not separate things arising from within, but rather appearance and awareness, awareness free from conceptualization, nakedly and clearly, directly seen, abiding in self-liberation, that is the key. As it is said: "The stainless, pure Buddha is the self-knowing Dharmakaya, unchanging, open, clear, and bright, like the cloudless autumn sky." And it is said: "Abide like an unmoving, stable mountain, abide like an unperturbed, clear ocean, abide like a vast, boundless sky, however you abide, may it be the state of awareness, however it arises, may it be the radiance of awareness, let it be self-knowing, clearly and brightly manifest." Thus it is said. Therefore, when the mind that grasps inwardly is transformed into self-purification, the grasping thoughts naturally liberate. In this way, the objects grasped externally are also naturally purified. That is to say, merely recognizing the self-nature, without modifying it with memory and grasping, merely knowing, dissolving, vanishing, without ceasing. As for experiences like this and that, no matter how hard you try, you cannot express them. The mind of moving thoughts cannot definitively understand what this is. It cannot be summarized by affirmation or negation, or by any aspect. If you think it exists in the essence of awareness and knowledge, then in the moment of self-knowing, you will experience such knowledge, such awareness.