Tibetan
ན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་སྐལ་བ་དང་འཚམས་པར་བྱང་ཆུབ་གསུམ་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །ཞེས་ལྷག་མ་ལྔ་ལའང་སྦྱར་རོ། །རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རིམ་པར། སེར་སྣ་ཚུལ་འཆལ་ཁོང་ཁྲོ་དང་། །ལེ་ལོ་རྣམ་གཡེང་ཤེར་འཆལ་དྲུག །བྱེད་ལས་ནི། ཟང་ཟིང་སོགས་སྦྱིན་ཡིད་དང་བ། །གཞན་གནོད་བཟོད་ཅིང་ཕན་གྲོགས་བརྩོན། །རྫུ་འཕྲུལ་བླང་དོར་རྣམ་འབྱེད་པ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། པ་ར་མ་ཕ་རོལ་དང་། ཨི་ཏ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་དགེ་བ་ཀུན་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་བསླབ་བྱ་སྟེ། །གཙོ་བོར་ཕ་རོལ་ཕྱིིན་པ་དྲུག་ལ་བསླབ། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལའང་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་རེར་དབྱེ་ན། གཞན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་པ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིིན་པ་སོགས་སོ་སོའི་སྦྱིན་པ། དེ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་གོས་པར་སྤྱོད་པ་སོ་སོའི་ཚུལ་ཁྲིམས། རང་རང་གི་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པས་སྤྱོད་པ་སོ་སོའི་བཟོད་པ། དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པས་སྤྱོད་པ་སོ་སོའི་བརྩོན་འགྲུས། དེ་ལྟར་བརྩོན་པས་སེམས་ཟིན་ཏེ་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བས་སྤྱོད་པ་སོ་སོའི་བསམ་གཏན། འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་སོ་སོའི་ཤེས་རབ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་ལ་སོགས། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡི། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་དེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པར་བསྡུས་སོ། །བསམ་གཏན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་བསྡུས་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསླབ་གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག །ཡང་དག་བཤད་དེ་དང་པོ་གསུམ། །ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བས་རྒྱུ་འབྲས་དང་། སྔ་ཕྱི་དམན་མཆོག་དང་རགས་ཕྲའི་ཕྱིར་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་བཞག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང་། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་པས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་མི་རེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། ཡང་སྲིད་བདེ་འགྲོ་ལ་རེ་སྨོན་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་སྒོམ་པ། རང་གཞན་གྱི་དགེ་ཆོས་མཐའ་དག་སྡུད་པ་ལ་ངང་གིས་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོན་པ། བསམ་གཟུགས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་བསལ་བའི་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། །ཡང་སྲིད་མི་འདོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་སྡུད་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་མིན། །ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་ཏེ། རྟེན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་དམ་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕྱོགས་རེ་མ་ཡིན་པར་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ། ཐབས་དམ་པ་འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ། བསྔོ་བ་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། རྣམ་དག་དམ་པ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཉེན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །བདུན་པ་ལ། ཕྱིན་དྲུག་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་སོགས་སོ་སོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་བྱང་ཆུབ་ག
Chinese
而使之圆满。如此行持，通过宣说佛法，使所化众生的根器与三菩提相符而成熟。如《现观庄严论》云：“布施违品衰，无分别智具，一切欲圆满，有情熟三相。”同样，“持戒违品衰”，其余五度也应类推。各自的违品依次是：悭吝、毁戒、嗔恚、懈怠、散乱、慧劣六者。作用是：财物等布施悦意，忍受他害精进利他，神通取舍善分别，圆满他人诸希欲。如是说。第二，巴Ra玛（藏文，梵文天城体：परम，梵文罗马拟音：parama，汉语字面意思：殊胜）是殊胜，伊达（藏文，梵文天城体：इत，梵文罗马拟音：ita，汉语字面意思：已到）是到达，因此，由于超胜世间和声闻缘觉的一切善行而到达彼岸，故名“波罗蜜多”。第三，布施等六度。全知大士云：“佛子当学一切法，主要应学六度行。”如是说。若将六度每一度再分出布施等六度，则安立为六度之布施，即布施之布施等各自的布施。同样，不为各自的违品所染而行持，是各自的持戒。以各自的苦行忍耐而行持，是各自的忍辱。以欢喜而行持，是各自的精进。如是精进则心专注，不向他处散乱而行持，是各自的禅定。以不分别三轮的方式行持六度，是各自的智慧，总共变为三十六种。如是，《现观庄严论》云：“彼等一一布施等，摄为六类之体性，何为盔甲之修持，六组六组如是说。”如是说。第四，菩萨的一切修持之法，若从归摄于三学而论，则波罗蜜多确定为六度，因为由布施而远离对受用的贪执，从而使持戒圆满，由此而具足四种修道之法，故为忍辱。此三者是从因、体性、特点的角度而言的增上戒学。
English
and make it complete. Having done so, by teaching the Dharma, one ripens the minds of those to be tamed in accordance with their fortune into the three enlightenments. As it says in the Ornament for Clear Realization: "Giving diminishes opposing factors, Possesses non-conceptual wisdom, Completely fulfills all desires, Ripens sentient beings in three ways." Similarly, "Discipline diminishes opposing factors," and the remaining five should be applied accordingly. The opposing factors of each in order are: miserliness, moral transgression, anger, laziness, distraction, and deficient wisdom, the six. The activities are: material things and so forth, giving pleases the mind, enduring harm to others and striving to benefit others, distinguishing between what to take and what to abandon through miraculous powers, completely fulfilling the desires of others. Thus it is said. Second, Pa Ra Ma (Sanskrit: परम, parama) means supreme, and Ita (Sanskrit: इत, ita) means gone. Therefore, since it surpasses all the virtues of worldly beings and solitary realizers and goes to the other shore, it is called "Paramita." Third, the six perfections, such as giving. The Great Omniscient One said: "The sons of the Victorious Ones should learn all things, but primarily they should learn the six perfections." Thus it is said. If each of the six is divided into six, such as giving, then the giving of the six perfections is established, such as the giving of giving. Similarly, practicing without being tainted by one's own opposing factors is one's own discipline. Practicing with endurance of one's own hardships is one's own patience. Practicing with joy is one's own diligence. Thus, when the mind is focused by diligence and does not wander elsewhere, practicing is one's own meditation. Practicing the six perfections without conceptualizing the three spheres is one's own wisdom, which becomes thirty-six in total. Thus, the Ornament for Clear Realization says: "Those individual giving and so forth, condensed into six aspects, whatever is the armor-like practice, is explained as six sets of six as it is." Thus it is said. Fourth, all the practices of a Bodhisattva, in relation to being included in the three trainings, are determined to be six perfections, because giving separates one from attachment to enjoyment, thereby perfecting discipline, and from that one becomes endowed with the four qualities of a renunciate, which is patience. These three are the superior discipline from the perspective of cause, nature, and characteristic.
Chinese
被归纳为戒律的学处。禅定被归纳为等持的学处，智慧被归纳为增上慧的学处。精进是所有这些的助伴。如《经庄严论》中所说：“掌握三学之后，胜者如实宣说六度，初三（度）以二（学）来分，最后二（度）以二（学）来分，一（精进）则遍属于三者。”第五，因为后者从前者产生，是因果关系；又因为有前后、低劣殊胜、粗大微细的缘故，所以这样安排顺序。如彼论云：“后者依赖于前者而生，因为安住于低劣与殊胜，以及粗大与微细的缘故，所以这些是按顺序宣说的。”第六，不希求回报和异熟而行布施，守护不希求来世善趣的戒律，修持对一切众生没有嗔恨的忍辱，对于收集自他一切善法自然欢喜而精进，安住于远离有色无色界的禅定，修持不离方便大悲的智慧。如彼论云：“不希求的布施，不欲求来世的戒律，对于一切的忍辱，收集一切功德的精进，同样不是有色无色界的禅定，以具有方便的智慧，稳固者们如实修持六度。”所有这些也必须以具足六种殊胜的方式来修持：所依殊胜是具有菩提心，本体殊胜是布施等不只是片面，而是遍及一切基础，目的殊胜是为了成办一切众生的利益，方便殊胜是被不思三轮的智慧所摄持，回向殊胜是回向于无上菩提，清净殊胜是作为二障的对治而行持。第七，六度各自的功德，以及修持它们的果报。第一，有四种相：为了他人的利益而缘取圆满菩提，所以是广大；远离希求回报和异熟等各自的相违品，所以是无杂染；一切众生增上生和决定胜菩提的
English
are summarized into the training of discipline. Samadhi is summarized into the training of concentration, and wisdom is summarized into the training of higher wisdom. Diligence becomes the helper of all of these. As it is said in the Ornament of the Sutras: "Having mastered the three trainings, the Victorious Ones truly explained the six perfections. The first three are divided by two, the last two are divided by two, and one (diligence) belongs to all three." Fifth, because the latter arises from the former, it is a cause and effect relationship; and because of the order of before and after, inferior and superior, coarse and subtle, the order is arranged in this way. As it says in the same text: "The latter arises dependent on the former, because it abides in inferior and superior, and because of coarse and subtle, these are taught in order." Sixth, giving charity without expecting reward or ripening, guarding morality without hoping for future happiness, cultivating patience without hatred towards all sentient beings, diligently striving with natural joy to gather all virtuous qualities of oneself and others, abiding in meditation that eliminates the absorptions of form and formlessness, and cultivating wisdom inseparable from skillful means and great compassion. As it says in the same text: "Charity without expectation, morality without desire for rebirth, patience towards all, diligence gathering all qualities, likewise meditation that is not formless, with wisdom endowed with skillful means, the steadfast ones truly practice the six perfections." All of these must also be practiced with the six perfections: the excellent basis is having the mind of enlightenment, the excellent entity is that charity and so on are not just one-sided, but apply to all foundations, the excellent purpose is to work for the benefit of all sentient beings, the excellent means is being seized by the wisdom that does not conceive of the three spheres, the excellent dedication is dedicating to unsurpassed enlightenment, and the excellent purity is acting as the direct antidote to the two obscurations. Seventh, the qualities of each of the six perfections, and the result of practicing them. First, there are four aspects: because it aims at complete enlightenment for the sake of others, it is vast; because it is free from its respective opposing factors such as expecting reward and ripening, it is without contamination; all sentient beings' higher realms and definite goodness, enlightenment,