Tibetan
་ཀྱི་སྤྱན་བཞག་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ན། དབང་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྤྱན་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་ གྱུར་པའི་སྤྱན་གཉིས་སུ་འདུས། དེ་ཡང་དང་པོ་གཉིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དབང་ཤེས། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བར་པ་གཉིས་ཡིད་ཤེས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལ་གཉིས་ཀ་ཡོད། དེས་ན་སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། བདག་རྐྱེན་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རིག་པའི་ཆ་ནས་སྤྱན་དང་པོ་དང་། དེར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པའི་ཆ་ནས་གཉིས་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར། བར་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། བྱང་འཕགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། སློབ་ལམ་དུ་དང་པོ་གཉིས་དང་བར་པ་གཉིས་འགལ་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་དབང་ཤེས་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཡིད་ཤེས་སུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྔ་ཀ་མི་འགལ་ཏེ། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལ་སྤྱན་ལྔ་ཀའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འབུམ་ཊིཀ་ལས། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཤའི་སྤྱན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་སྤྱན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ལ། གཙོ་ཆེ་བའི་ས་མཚམས་དང་། ཐོབ་པའི་ས་མཚམས་གཉིས། དང་པོ་རིམ་བཞིན། ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་བཞག །དེའི་རྗེས་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནའོ། །གཉིས་པ་ནི། དང་པོ་གཉིས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་ཚོགས་ལམ་ནས་ཡོད། བར་པ་གཉིས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྗེས་མཐུན་པ་ས་བདུན་པ་ནས་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་ལ། གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ གཉིས། དང་པོ་ནི། སྤྱན་ལྔའི་སྒོ་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ཏེ་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། མདོ་ལས། མིག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་བསླབས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་པ་ནང་ནས་བསྐུལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ལ་འདོམས་པ་ནི། མདོ་ལས། མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ། རྒྱུ། ངོ་བོ། འབྲས་བུ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ལུས་རྟེན། སེམས་རྟེན། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཁམས་གང་དུ་ཐོབ་པ་དང་། གང་ཟག་གང་གིས་ཐོབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྔར་མེད་གསར་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐོབ་ཟིན་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འདོད་པའི་རྟེན་ལ་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། གཙོ་བོར་ལུང་གི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡང་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོད། གཉིས་པ་ནི། དང་པོ་ལྔ་འདོད་གཟུགས་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། དྲུག་པ་གཟུགས་མེད་ཁམས་ནའང་ཡོད། ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡང་ཡོད་སྲིད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པས་གང་ཟག་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་དང་། རང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་ཕྱི་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། ལམ་མ་ཞུགས་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དངོས་སུ་སྐྱེ་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་དུ་ཀུན་བཏུས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཙམ་དང་། དྲུག་པ་བསམ་གཏན་ བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་དེ། ཀུན་བཏུས་སུ་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་པའམ། ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རུང་སྟེ། དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །ཚད་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། རབ་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོ
Chinese
之眼而安立。若从体性上归纳，则归纳为成为根识体性的眼和成为意识体性的眼两种。其中，最初二者完全是根识，学道的相续中的中间二者是意识，佛的眼具有二者。因此，最初二者不相违，因为是依于自缘禅定的实事之所依的菩萨加行道者的眼识，唯一从衡量百俱胝等的器世界而知晓的角度安立为最初的眼，以及从现量了知安住于彼之有情之死亡和出生的角度安立为第二者。中间二者不相违，因为是圣菩萨的智慧，从现量证悟法无我的角度安立为智慧之眼，以及从现量了知他相续的根器差别的角度安立为法之眼。在学道位，最初二者和中间二者相违，因为最初二者安立为根识，后者二者安立为意识。在佛地，五者不相违，因为圣佛的眼识具有五眼的所有特征。如是，在《十万颂般若释》中说：了知趣入一切色是肉眼，了知等持入于禅定是天眼，了知一切的智慧是智慧之眼。第五，有主要的界限和获得的界限两种。第一，依次是资粮道、加行道、圣者相续的等持、其后得、佛地。第二是，最初二者从获得禅定实事的资粮道时就有，中间二者在获得禅定实事的一切圣者相续中都有。佛眼相似者从七地时就有，因为在七地的《圆满清净经》中说：菩萨摩诃萨的无碍智慧是什么？是佛眼。体性者唯独在佛地才有。第三，有暂时和究竟的果两种。第一是，从五眼的角度如实了知利他之理，从而开示教言时不依赖于其他。第二是无上者。
English
are established. If summarized in terms of their essence, they are summarized into two types of eyes: the eye that is the essence of sense consciousness and the eye that is the essence of mind consciousness. Among them, the first two are entirely sense consciousness, the middle two in the continuum of learning are mind consciousness, and the Buddha's eye possesses both. Therefore, the first two are not contradictory, because they are the eye consciousness of a Bodhisattva practitioner on the path of application, based on the actual basis of self-cause meditation, established as the first eye from the perspective of knowing the container world of hundreds of millions of measures, and the second eye from the perspective of directly knowing the death and birth of sentient beings residing therein. The middle two are not contradictory, because the wisdom of noble Bodhisattvas is established as the eye of wisdom from the perspective of directly realizing the selflessness of phenomena, and as the eye of Dharma from the perspective of directly knowing the differences in the faculties of others' continuums. On the path of learning, the first two and the middle two are contradictory, because the first two are established as sense consciousness and the latter two as mind consciousness. In the Buddha's realm, all five are not contradictory, because the eye consciousness of the noble Buddha possesses all the characteristics of the five eyes. Thus, in the Commentary on the Hundred Thousand Verses, it is said: "Knowing the entry into all forms is the flesh eye, knowing the equal entry into meditative absorption is the divine eye, and the wisdom that knows everything is the eye of wisdom." Fifth, there are two types of boundaries: the main boundary and the boundary of attainment. First, in order, are the path of accumulation, the path of application, the equipoise of the noble continuum, its subsequent attainment, and the Buddha's realm. Second, the first two exist from the path of accumulation when the actual basis of meditation is attained, and the middle two exist in the continuum of all noble beings who have attained the actual basis of meditation. The Buddha's eye, in accordance with this, exists from the seventh ground, because in the Sutra of Complete Purification of the seventh ground, it is said: "What is the unobstructed wisdom of a Bodhisattva Mahasattva? It is the Buddha's eye." The characteristic one exists only in the Buddha's realm. Third, there are two types of fruits: temporary and ultimate. The first is, from the perspective of the five eyes, knowing the way to benefit others without error, and thus not relying on others when teaching instructions. The second is the unsurpassed.
Chinese
能成就果实。经中说：修习这五眼之后，菩萨摩诃萨们就能证得无上圆满正等觉。二是策励从内心修习，宣说能迅速圆成果实的因，即六神通的功德。经中说：获得神通波罗蜜多，就能体验多种神变。因此，对于六神通，有因、体性、果三种。第一，因有身体所依、心识所依、异熟因三种。第一，有在哪个界获得，以及由谁获得两种。第一，有先前未有新获得的，以及已获得而安住的两种情况。第一种情况是，必须在欲界所依上修习，因为主要依靠经文的力量而产生。而有漏尽的神通，也能在色界所依上真实产生。第二种情况是，前五种神通能在欲界和色界两种所依上产生，第六种神通也能在无色界中产生。如果详细区分，他心通和宿命通也可能在无色界的所依上产生，因为具有无色界所依的声闻圣者，能以智慧现量了知他人相续中的根器差别，以及自己和他人的前后世。第二种情况是，已经获得禅定根本的外道，以及所有未入道者的相续中，都能真实产生，因为《摄类学》中就是这样说的。第二，有总的宣说，以及分别宣说大乘神通的所依两种。第一种情况是，前五种神通仅依靠禅定的根本，第六种神通依靠第四禅。如《摄类学》中所说：这些功德如何现前修习呢？无论是外道、声闻还是菩萨，都依靠清净的第四禅，现前修习四无量。如何现前了知五种无量，也是如此。剩余的功德，无论是声闻、菩萨还是如来，都依靠最极圆满的第四禅而现前。
English
can accomplish the fruit. The sutra says: After training in these five eyes, Bodhisattvas Mahasattvas can attain unsurpassed, perfect, complete enlightenment. Second, encouraging cultivation from within, explaining the cause for quickly perfecting the fruit, which is the six qualities of supernormal cognition. The sutra says: Having attained the perfection of supernormal cognition, one can experience various kinds of magical transformations. Therefore, for the six supernormal cognitions, there are three aspects: cause, essence, and fruit. First, the cause has three aspects: the physical basis, the mental basis, and the cause of maturation. First, there are two aspects: in which realm it is attained, and by whom it is attained. First, there are two situations: newly attaining what was previously non-existent, and abiding in what has already been attained. The first situation is that cultivation must be done on the basis of the desire realm, because it mainly arises relying on the power of the scriptures. As for the supernormal cognition of exhaustion, it can also actually arise on the basis of the form realm. The second situation is that the first five supernormal cognitions can arise on the basis of both the desire and form realms, and the sixth supernormal cognition can also exist in the formless realm. If we differentiate in detail, the supernormal cognition of knowing others' minds and the supernormal cognition of remembering previous lives may also arise on the basis of the formless realm, because the noble Hearers who have the basis of the formless realm can directly know the differences in the faculties of others' minds and their own and others' past and future lives through their wisdom. The second situation is that it can actually arise in the minds of non-Buddhists who have attained the basis of meditative concentration, and in the minds of all those who have not entered the path, because that is how it is explained in the Compendium of Topics. Second, there are two aspects: a general explanation and a specific explanation of the basis of the Mahayana supernormal cognition. The first situation is that the first five supernormal cognitions rely only on the basis of meditative concentration, and the sixth supernormal cognition relies on the fourth meditative concentration. As it is said in the Compendium of Topics: How are these qualities manifestly cultivated? Whether it is a non-Buddhist, a Hearer, or a Bodhisattva, they rely on the pure fourth meditative concentration and manifestly cultivate the immeasurables. How to manifestly know the five immeasurables is also the same. The remaining qualities, whether it is a Hearer, a Bodhisattva, or a Tathagata, rely on the most perfect fourth meditative concentration and manifestly [attain them].