Tibetan
་པ་རྣམས་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་ལས་བརྩམས་ན་ཤིང་བྱ་འདིའི་མཐར་གྲུབ་མཐའི་རྩིས་འཕྲོར་དོགས་པའི་གནས་ནི་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་ཤེས་པའི་སླད་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་དག་མ་དག་གི་གཙོ་བོ་དུས་བཞི་སྟོང་རྩིས་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པས་གྲུབ་མཐའི་རྩིས་ལ་བློ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའི། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་མཐའ་ལ་བློ་མ་བྱང་བའི་རྩིས་ལ་མཁས་པའི་མཁས་ཁྱད་བྱེད་པ་དག་གིས་དཔྱོད་པ་ནི་དམུས་ལོང་གིས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་བརྟག་པ་ལས་ཀྱང་མཚང་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ད་ལྟའི་ངེས་པ་སྤོས་པ་འདིའི་རྩིས་འཕྲོ་ཇི་ལྟར་བཙལ་ཚུལ་ནི། དེས་ན་སྔར་བཤད་པའི་རྩིས་འཕྲོ་ཀུན་གནས་པའི་ས་སྐྱོང་ཤིང་བྱ་དེའི་ཕྱི་ལོ་རྩིས་འགོའི་མི་ཟད་པ་མེ་ཁྱིའི་ལོ་དེ་ནས་ད་ལྟའི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་གི་བློ་ངན་ལྕགས་མོ་བྱ་ལོ་འདི་ཡན་ལ་འདས་ལོའི་གྲངས་བརྒྱད་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་འདས་ལོའི་ཐ་ མའི་ལོ་དེ་ནི་ལྕགས་སྤྲེ་ཡིན་ལ། དེའི་དབོ་ཟླའི་མཐར་ཤར་བའི་ལྕགས་བྱའི་ནག་དྷྲཱ་དེ་ལ་འོག་ནས་ལེའུ་དྲུག་པར་འཆད་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི་རྩིས་འཕྲོ་རྣམས་དང་། ལེའུ་བརྒྱད་པར་འཆད་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩིས་འཕྲོ། ལེའུ་དགུ་པར་འཆད་འགྱུར་གྱི་གཟའ་ལྔའི་སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་རྩིས་འཕྲོ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་འཆར་བས་དེ་ལྟར་བཙལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་འོག་མ་རྣམས་ལའང་འདས་ལོ་བཏུད་དེ་རྩིས་འཕྲོ་འཚོལ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ལག་ལེན་ནི། འབྱུང་རི་གདེངས་ཀའི་ལོ་ཚོགས་ལ། །ལྕགས་བྱ་ལ་སོགས་འདས་ལོ་བསྲེས། །རང་རང་གྲུབ་མཐའི་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱིས། །བསྒྱུར་ལ་དངོས་ཀྱི་རྩིས་འཕྲོ་བསྲེས། །སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའི་བགོད་བྱེད་ཀྱིས། །དོར་ལྷག་དུས་དེའི་རྩིས་འཕྲོར་ངེས། །ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཉིན་ཞག་ཉི་དྷྲཱུའི་རྩིས་འཕྲོ་བཙལ་ཚུལ་ནི། མཚོ་བུག་མདའ་རྩ་རི་བོ་གཟུགས། །འབྱུང་མཚོ་བུག་པ་རོ་དང་མཚམས། །རི་ལག་མེ་ཟླ་དུས་དང་རི། །ཐུབ་ཟུང་ཀླུ་ཡི་ལོ་ཚོགས་ལ། །སྤྱི་ཞག་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །མིག་ཀླུ་མེ་སྐྱོན་གྱིས་བསྒྱུར་ལ། །མདའ་མཁའ་མཚོ་ཡིད་རི་མཚམས་ཀྱིས། །དོར་ལྷག་བུག་མེ་མདའ་རི་མཁའ། །ཐུབ་པ་རོ་རྣམས་ལྕགས་བྱ་འདིའི། །ཉིན་ཞག་ཉི་དྷྲཱུའི་རྩིས་འཕྲོ་སྟེ། །དེ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ་ཕྲི་བས། །དུས་མཚམས་ཀླུ་རོས་དབྲི་བྱར་འགྱུར། །བཏུད་ནས་ལྕགས་བྱ་ལ་སོགས་པའི། །འདས་ལོར་ཚེས་བྲལ་སྤྱི་ཞག་བསྒྲུབས།
Chinese
为了驳斥那些观点，所以这样说。如果从宗派的角度来看，要知道这只木鸡年（指萨迦派历算的木鸡年）的宗派历算余额的疑点只有这么多。因此，这些正确与否的关键在于是否精通四时空算，所以精通宗派历算的人应该理解。否则，那些不精通宗派历算却自诩精通历算的人的评论，比盲人辨别红白颜色还要可笑。第四，如何寻找现在这个置闰月的历算余额呢？因此，从之前所说的所有历算余额都存在的萨迦派木鸡年之后的历算起始的不尽之年，即火狗年开始，到现在的第十一胜生周（饶迥）期中的恶慧铁女鸡年为止，共有过去年份八百七十五年。其过去年份的最后一年是铁猴年。在该年藏历十一月结束时出现的铁鸡年的黑曜（藏文：ནག་དྷྲཱ།），将在后面的第六章中阐述五合的宗派历算余额，第八章中阐述罗睺的历算余额，第九章中阐述五星的共同和单独的历算余额，这些都将清晰地显现出来，所以就这样寻找。同样，对于之后的年份，也要累加过去年份来了解寻找历算余额的方法。其实践方法是：在五行山岩的年份总数上，加上铁鸡年等过去年份。用各自宗派的转换因子进行转换，加上实际的历算余额。用各自宗派的除数去除，剩余的就是当时的历算余额。就这样做。另外，寻找日夜太阳黑子（藏文：ཉི་དྷྲཱུ།）的历算余额的方法是：海、孔、箭、根、山、形，五行、海、孔、洞、味、界限，山、手、火、月、时、山，能胜、双、龙的年份总数上，计算出总日数，然后用眼、龙、火、过失来转换，用箭、空、海、意、山、界限去除，剩余的孔、火、箭、山、空、能胜、味就是这只铁鸡年的日夜太阳黑子的历算余额。将这些从轮转中减去，时、界限、龙、味就变成了减数。累加后，在铁鸡年等的过去年份中，计算出除去闰日的总日数。
English
This is stated to refute those views. If based on the tenets, one should know that the doubts about the sectarian calculation remainder at the end of this Wood Bird year (referring to the Sakya school's Wood Bird year) are only this much. Therefore, the key to whether these are correct or not depends on knowing the four-time empty calculation, so those who are proficient in sectarian calculation should understand. Otherwise, the comments of those who are not proficient in sectarian calculation but boast of being proficient in calculation are even more ridiculous than a blind person distinguishing between red and white colors. Fourth, how to find the calculation remainder of this currently intercalated month? Therefore, from the inexhaustible year of the calculation start after the Sakya Wood Bird year, where all the previously mentioned calculation remainders exist, which is the Fire Dog year, up to this Iron Female Bird year of the eleventh Rabjung cycle, there are eight hundred and seventy-five past years. The last year of the past years is the Iron Monkey year. The dark spot (Tibetan: ནག་དྷྲཱ།) of the Iron Bird year that appears at the end of the eleventh month of that year will clearly reveal the sectarian calculation remainders of the five aggregates, which will be explained in the sixth chapter below, the calculation remainder of Rahu, which will be explained in the eighth chapter, and the common and individual calculation remainders of the five planets, which will be explained in the ninth chapter, so this is how to find them. Similarly, for the following years, one should also accumulate the past years to understand the method of finding the calculation remainder. Its practical method is: On the total number of years of the element mountain pedestal, add the past years such as the Iron Bird year. Convert with the conversion factor of each sect, and add the actual calculation remainder. Divide by the divisor of each sect, and the remainder is determined as the calculation remainder of that time. That's how to do it. In addition, the method of finding the calculation remainder of the day and night sunspot (Tibetan: ཉི་དྷྲཱུ།) is: ocean, hole, arrow, root, mountain, form, five elements, ocean, hole, cavity, taste, boundary, mountain, hand, fire, month, time, mountain, Victorious One, pair, dragon, on the total number of years, calculate the total number of days, and then convert with eye, dragon, fire, fault, remove with arrow, space, ocean, mind, mountain, boundary, the remaining hole, fire, arrow, mountain, space, Victorious One, taste are the calculation remainders of the day and night sunspot of this Iron Bird year. Subtracting these from the cycle, time, boundary, dragon, taste become the subtrahend. After accumulating, in the past years such as the Iron Bird year, calculate the total number of days excluding the intercalary days.
Tibetan
།དེ་ཉིད་མིག་ཀླུ་མེ་སྐྱོན་གྱིས། །བསྒྱུར་ལ་དུས་མཚམས་ཀླུ་རོས་ཕྲི། །མདའ་མཁའ་མཚོ་ཡིད་རི་མཚམས་ཀྱིས། །དོར་ལྷག་དུས་དེའི་རྩིས་འཕྲོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ལེའུ་བཅུ་པར་འཆད་འགྱུར་གྱི་གཟའ་ལྔ་ཚེས་སྤྱོད་མའི་རྩིས་འཕྲོ་རྣམས་ཀྱང་། བཤད་མ་ཐག་པའི་ལོ་གནས་ཉི་ཤུ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཟླ་དག་བསྒྲུབས་རྗེས། སོ་སོའི་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ལ་བགོད་བྱེད་ཀྱིས་བགོས་པས་འཆར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལོ་ཚོགས་ཉུང་བ་ལ་མོས་ན་རྩིས་ལོའི་གནས་ཉི་ཤུ་པ་འདི་ཉིད་ལ་གཟའ་རང་རང་དྲུག་ཅུ་སྐོར་དང་མཐུན་པར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལོ་ཚོགས་ཀྱིས་དོར་བའི་ལྷག་མ་ནི་སོ་སོའི་ལོ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། མ་ནུ་གཟུགས་བུག་ཀླུ་མི་བདག །རོ་ཡི་ལོ་མཐར་མིག་དམར་འཆར། །ཆུ་རི་མེ་ཐུབ་ཀླུ་མཁའ་མིག །ཀླུ་ མེའི་ལོ་མཐར་ལྷག་པའོ། །མཚོ་ཐུབ་ཉི་མ་མིག་བུ་ག །རྒྱལ་བ་མིག་མཐར་ཕུར་བུ་འཆར། །ཡིད་གཟུགས་མེ་མཚོ་འབྱུང་བ་དང་། །དུས་ཀྱི་ལོ་མཐར་པ་ཝ་སངས། །མཚོ་བུག་མེ་རི་ཀླུ་ལག་དུས། །རྩེ་མོ་སྐྱོན་མཐར་སྤེན་པའོ། །ལོ་ཚོགས་དེ་རྣམས་སོ་སོ་ལ། །ལྕགས་བྱ་ལ་སོགས་འདས་ལོ་བསྲེ། །མ་འོངས་རྩིས་འཕྲོའི་ལོ་དག་གོ། ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱེད་པའི་རྩིས་འཕྲོ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔ་རབས་ཀྱི་རྩིས་པ་ཕལ་ཆེར་གནས་སྐབས་སུ་དག་པར་འདོད་པའི་བསྡུས་བརྒྱུད་དངོས་བསྟན་གྱི་རྩིས་འཕྲོ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི། ཟླ་བཤོལ་རྩིས་འཕྲོ་ནམ་མཁའ་དང་། །ཞེས་སོགས་རྐང་པས་དམན་པའི་ཚིགས་བཅད་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། ད་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུད་དངོས་བསྟན་གྱི་བྱེད་པའི་རྩིས་འཕྲོ་དེ་རྣམས་ངེས་པ་གསལ་བའི་རྩིས་འཕྲོ་ཞིག་གམ་མི་གསལ་བའི་རྩིས་འཕྲོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་ལ་ལྟོས་ནས་མི་གསལ་བའི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་རང་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མུ་སྟེགས་པའི་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རེ་ཞིག་ཕྱི་ནང་གི་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་གྲུབ་མཐའ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པར་འཆར་བས་འདྲ་ཡང་། མ་འོངས་པ་ན་ཉེས་པ་སོགས་པའི་ཚེ་རང་ལུགས་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་འགྲེལ་པས་སྐྱོན་རྣམས་འདོར་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་པ་རྒྱ་འབྱམས་སུ་གཏོང་བ་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་གཉེན་པོ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་ལུགས་
Chinese
彼者以眼、龙、火、过失作乘，以时际、龙涎作减。以箭、空、海、意、山为界，舍弃剩余，即成彼时之历算差数。如是说。又，第十章将述之五星、 तिथि （藏文：ཚེས，梵文天城体：तिथि，梵文罗马拟音：tithi，汉语字面意思： तिथि）、योग （藏文：སྤྱོད，梵文天城体：योग，梵文罗马拟音：yoga，汉语字面意思： योग）之历算差数等，于方才所说之二十年周期，作月净后，以各自之乘数作乘，以除数作除，即可显现。然若欲简略年组，则此历算年之二十年周期，与各星之六十周期相合，舍弃入于决定之年组之剩余，即成各自之净年。如是：人、形、孔、龙、人主，尸年终了，火星现。水、山、火、胜、龙、空、眼，龙火年终了为余。海、胜、日、眼、孔，胜者眼终了，木星现。意、形、火、海、生起与，时之年终了，पावस （藏文：པ་ཝ，梵文天城体：पावस，梵文罗马拟音：pāvasa，汉语字面意思：पावस）星现。海、孔、火、山、龙、手、时，顶端过失终了，土星现。彼等年组各自上，加铁鸟等已逝之年，即成未来历算差数之净年。如是说。第二，说造作之历算差数，分二：认定，及说彼之差别。初者，昔日多数历算家，认为暂时正确之简略传承、直示之历算差数为何？即：月闰历算差数空等，以足为减之三句偈颂。二者，今方才所说之续部直示之造作历算差数，为确定明晰之历算差数，抑或不明晰之历算差数耶？答：观待时而为不明晰之确定，应如是承认。若尔，则将不成自宗之造作，以观待时而确定不明晰，故与外道之造作无有差别耶？答：无彼过失。暂且内外之造作二者，皆与宗派及顺方相同而显现，虽相似，然未来若有罪过等时，如自宗于下文所出，以解释而说舍弃过失之方式，且外道之造作任罪过泛滥，未说如是之对治故。若尔，自宗
English
That itself is multiplied by eye, dragon, fire, fault, and subtracted by time interval, dragon saliva. With arrow, space, ocean, mind, mountain as the boundary, discarding the remainder, it becomes the calculation difference of that time. Thus it is said. Furthermore, the calculation differences of the five planets, tithi, and yoga that will be explained in the tenth chapter can also be obtained by performing the lunar purification on the twenty-year cycle just mentioned. Then, by multiplying with their respective multipliers and dividing with their respective divisors, they will appear. However, if one prefers a shorter cycle, then this twenty-year cycle of the calculation year is in accordance with the sixty cycles of each planet. The remainder after discarding the cycle that enters into certainty becomes the pure year of each. Like this: Manu, form, hole, dragon, human lord, at the end of the corpse year, Mars appears. Water, mountain, fire, victory, dragon, space, eye, at the end of the dragon-fire year, there is a remainder. Ocean, victory, sun, eye, hole, at the end of the victorious eye, Jupiter appears. Mind, form, fire, ocean, arising with, at the end of the time year, the Pāvasa star appears. Ocean, hole, fire, mountain, dragon, hand, time, at the end of the peak fault, Saturn appears. On each of those year cycles, add the past years such as the iron bird, and they become the pure years of the future calculation difference. Thus it is said. Secondly, explaining the calculation difference of creation is divided into two: identification and explaining its distinctions. The first is: What is the abbreviated lineage and direct teaching calculation difference that most ancient calculators considered temporarily correct? It is: "Lunar intercalary calculation difference, space," etc., three verses with a foot less. The second is: Are the creation calculation differences of the tantra direct teaching just mentioned now definite and clear calculation differences, or unclear calculation differences? Answer: Depending on the time, it is an unclear certainty, and that should be acknowledged. If so, then it will not become the creation of one's own system, because it becomes unclear depending on the time, so there is no difference from the creation of the heretics? Answer: There is no such fault. For the time being, both the internal and external creations appear similar because they are in accordance with the tenets and direction of the philosophical systems. However, in the future, when there are faults, etc., as it appears in one's own system below, the way to abandon the faults is explained through interpretation. And the heretics' creation allows faults to proliferate, without explaining such an antidote. If so, one's own system