Tibetan
མྱོང་གི་རང་རིག་དེ་གཞན་ངེས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་གཞན་ལ་ཡང་འགྲེའོ། ། 2-140 ཁ་ཅིག་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་རང་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ཟེར་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གོ་བ་བཟང་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མིག་གྱ་མེད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་སོང་འདུག་གོ །དེས་ན། འབུམ་ཕྲག་གསུམ་ པའི་དགོངས་པ་ལྟར། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་ཁོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། ཁོས་རང་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོས་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ལ་བུམ་པར་ ཞེན་པ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་ཕལ་ཆེར་གཅིག་གིས། ཁོ་བོ་རང་གི་མ་རིག་པའི་གནད་དགོངས་ནས། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་དེ་ཁོ་རང་གི་ངོ་ བོ་ལ་བློ་རིག་གང་ཡང་མིན་གསུང་བའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག། ༈ །། གཞན་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་མངོན་ལ། མཚན་ཉིད། རྣམ་གྲངས། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་སོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ རིག་ཙམ་གྱི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རིག་པ་དེའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་མངོན་གྱི་ཚད་མ་རང་རིག་དོན་རིག་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་མངོན། དོན་རིག་མ་ཡིན་ པའི་གཞན་རིག་མངོན་སུམ་བཞི་དོན་གཅིག གསུམ་པ་ནི། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དེ་ལ། གཞན་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་མངོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁ་ཕྱི་བལྟས་ཀྱི་ཡིད་མངོན་ཡིན་ཀྱང་། རང་གི་བཟུང་དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་ན། 2-141 དེ་ལྟར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིར་རང་རིག་ཏུ་བཤད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། རིགས་པའི་དཔུང་མི་བཟོད་ན་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་གྱི་འཁར་ལ་མ་འཁྲ་ཞིག །བཞི་པ་དབྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་ འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞན་རིག་མངོན་སུམ་གཉིས་ཡོད། ལྔ་པ་ཁྱད་ཆོས་ལ། འོ་ན་གཞན་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་མངོན་ལ། ཁྱད་ཆོས་ཇི་ལྟར་དགོས་སྙམ་ན། རང་གི་གཟུང་དོན་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་ མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །མཚན་གཞི་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་རྣམས་ཡིན་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི། རྨི་ ལམ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་མ་འཁྲུལ་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། འོ་ན་རྨི་ལམ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་དེ་རྨི་ལམ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་ ཅེས་ཁོ་བོ་སྨྲར་རོ། །དེས་ན། ཤེས་པ། རིག་པ། བློ། ཚད་མ། མངོན་སུམ། ཡིད་མངོན་སོགས་རྫས་སྤྱི་ཕལ་ཆེར་གཞན་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་མངོན་ཡིན་ནོ།། །། གསུམ་པ་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་ལ། མཚན་ཉིད། རྣམ་གྲངས། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་སོ། །དང་པོ་ནི། གཟུང་དོན་ཅན་གྱི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རིག་པ་དེའོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་རིག་ཡིད་མངོན། དོན་རིག་ཡིད་མངོན་གྱི་ཚད་མ། གཟུང་དོན་ཅན་གྱི་ཡིད་མངོན། 2-142 གཟུང་ཡུལ་ཅ
Chinese
体验的自证不是他证的量。（自证）也适用于其他事物。 有些人说所有的知识对他们自己来说都是自证的显现。从一方面来说，这种理解是好的；但从另一方面来说，它就像无眼之人的行走一样迷失了方向。因此，按照《三百万颂》的观点，执持瓶子的分别念怎么可能对它自己是显现呢？因为它甚至没有对自己进行观察的行为，因为它仅仅是对瓶子的总相执著为瓶子。因此，大多数分别念，领悟到它们自己无明的关键，（祈愿）证成以‘声音是无常’的推理为特征的后比量，不是任何心智的加持能够融入心中。 愿吉祥！对于仅仅他证的意现量，有定义、名称、词源、分类和特征。第一，（定义是）仅仅他证的、离分别、无错乱的意之识。第二，（名称是）仅仅他证的意现量，不是自证或境识的意现量；不是境识的他证现量四者意义相同。第三，（词源是）了知他人心识的现量被称为仅仅他证的意现量，虽然它是向外看的意现量，但因为它不是认识自己所执持的境，所以这样安立。如果有人认为这里所说的不就是自证吗？如果无法忍受理性的力量，就不要依赖经文的字面意义。第四，（分类是）有凡夫和圣者相续中的他证现量两种。第五，（特征是）如果有人认为仅仅他证的意现量需要什么样的特征呢？需要的是不认识自己的所执持境，而是他证的现量。如果有人问什么样的例子呢？（例子是）了知他人心识的现量，回忆前世的现量，神变的现量。我们这些能够知晓梦境的无错乱识也是例子。如果有人认为那是不可能的，那么我将说，梦境体验的自证是存在无错乱的梦境识的。因此，知识、觉性、心、量、现量、意现量等大多数事物总相都是仅仅他证的意现量。第三，对于境识意现量，有定义、名称、词源、分类和特征。第一，（定义是）具有所执持境的无错乱的意之识。第二，（名称是）境识意现量，境识意现量的量，具有所执持境的意现量。 具有所缘境的意现量。
English
The self-cognition of experience is not a pramana (valid cognition) of other-cognition. It also applies to other things. Some say that all knowledge is manifestly self-cognizant to themselves. From one perspective, this understanding is good; but from another, it goes astray like the walking of the eyeless. Therefore, according to the view of the 'Three Hundred Thousand Stanzas,' how could the conceptualization that grasps a pot be manifest to itself? Because it does not even perform the act of looking at itself, because it merely clings to the general image of the pot as a pot. Therefore, may the blessing of the teaching that most conceptualizations, realizing the key point of their own ignorance, the inference characterized by the reason 'sound is impermanent' is not any kind of intelligence to its own essence, enter into my heart! May it be auspicious! For the mere other-cognition of mental direct perception, there are definition, names, etymology, divisions, and characteristics. First, (the definition is) the non-conceptual, non-erroneous mental cognition that is merely other-cognition. Second, (the names are) the mere other-cognition of mental direct perception, the mental direct perception that is neither self-cognition nor object-cognition; the four terms—non-object-cognition, other-cognition, and direct perception—are synonymous. Third, (the etymology is) the direct knowledge that knows the minds of others is called mere other-cognition of mental direct perception, because although it is an outward-looking mental direct perception, it is not a cognition of its own apprehended object, it is established as such. If one thinks, 'Isn't this explained as self-cognition here?' If you cannot bear the force of reason, do not cling to the literal meaning of the text. Fourth, (the divisions are) there are two types of other-cognition direct perception: that of ordinary beings and that of noble ones. Fifth, (the characteristics are) if one thinks, 'What kind of characteristics are needed for mere other-cognition of mental direct perception?' What is needed is something that does not cognize its own apprehended object but is other-cognition direct perception. If one asks, 'What are some examples?' (The examples are) the direct knowledge that knows the minds of others, the direct knowledge that remembers past lives, and the direct knowledge of miraculous powers. We, those who have become knowers of dreams, the non-erroneous cognitions, are also examples. If one thinks that such a thing is impossible, then I will say that the self-cognition of dream experience is that there is a non-erroneous dream cognition. Therefore, knowledge, awareness, mind, pramana, direct perception, mental direct perception, etc., most generalities of things are mere other-cognition of mental direct perception. Third, for object-cognition mental direct perception, there are definition, names, etymology, divisions, and characteristics. First, (the definition is) the non-erroneous mental cognition that has an apprehended object. Second, (the names are) object-cognition mental direct perception, the pramana of object-cognition mental direct perception, the mental direct perception that has an apprehended object. The mental direct perception that has an object of apprehension. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ན་གྱི་ཡིད་མངོན། དམིགས་རྐྱེན་ཅན་གྱི་ཡིད་མངོན། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་མངོན། དོན་རིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡིད་མངོན། དོན་རྟོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡིད་མངོན་བཅུ་པོ་དོན་གཅིག གསུམ་པ་ནི། གཟུགས་འཛིན་གྱི་ཡིད་མངོན་དེ་ལ། དོན་རིག་ཡིད་མངོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་གཟུང་དོན་རིག་པའི་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེ་ན། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་སོགས་ལྔ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་གཉིས། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས། སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་གཉིས་ ཡོད་དོ། །དཔེར་ན། གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ། གཙོ་སེམས་ཡིན་ལ། དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ངེས་ལྔ་སོགས་སེམས་ བྱུང་དུ་གྱུར་པའི་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་ནོ།། །། ལྔ་པ་ཁྱད་ཆོས་ལ། རྐྱེན་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། གཞུང་ལས་བསྟན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །དང་པོ་ལ། དོན་ རིག་ཡིད་མངོན་གྱི་དམིགས་རྐྱེན། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན། དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན། དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་ངོས་འཛིན་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་། དང་པོ་ལ། 2-143 མཚན་ཉིད། རྣམ་གྲངས། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། ལག་རྗེས་དང་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། རང་འབྲས་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་ལ་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རགས་པ་དེ། རང་འབྲས་དོན་རིག་ཡིད་ མངོན་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། སོ་སོར་ཕྲལ་ནས་རང་འབྲས་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་རགས་པ་དེ་རང་འབྲས་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་ མཚན་ཉིད་ཡིན། རང་འབྲས་སྒྲ་འཛིན་ཡིད་མངོན་ལ་སྒྲའི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རགས་པ་དེ། རང་འབྲས་སྒྲ་འཛིན་ཡིད་མངོན་དམིགས་རྐྱེན་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་སོགས་འགྲེའོ། །དེ་ཡང་རང་འབྲས་ཞེས་པས་ རང་འབྲས་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་སྐྱེད་བྱེད་མིན་པ་རྣམས། རང་འབྲས་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་པ་གཅོད། གཟུགས་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཅེས་པ་དེས། གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ ཡིད་དབང་ལྟ་བུ་དེས། དེ་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱང་། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་མིན་པས་ན། དེའི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད། གཟུགས་རགས་པ་ཞེས་པ་དེའང་། གཟུགས་ཅན་ལ་ཕྲ་ རགས་གཉིས་ཡོད་པའི། གཟུགས་ཅན་ཕྲ་བ་རྣམས་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་པ་གཅོད་དོ། །འོ་ན། གཟུགས་ཅན་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། འདི་ལ་ག
Chinese
意识的显现：缘条件意识的显现。依赖于作为其独一无二的增上缘的意根而产生的意识显现。成为意义认知的意识显现。 成为意义理解的十种意识显现是同一的。第三个是：执取色法的意识显现，被称为‘意义认知意识显现’，因为它自己的所取境是认知意义的意识，因此如此命名。 分类：从所缘境的角度分有执取色法的意识显现等五种；从所依的角度分有凡夫和圣者相续中的意义认知意识显现两种；从相应法的角度分有心和心所两种。 例如：作为执取色法的意识显现的第六意识，是主要的心识，而随之生起的心所，如五遍行、五别境等，是作为心所的意义认知意识。 第五个是特点：三种缘的特点、生起方式的特点、所缘境的特点、经论中阐述方式的特点。第一个是：意义认知意识显现的所缘缘、其独一无二的增上缘、其等无间缘、其俱生缘和近取缘的各自界定。 第一个是：定义、名称、词源、分类、作用五个方面。第一个是：产生自果意义认知意识显现的，能赋予其自类形象的外境粗大生处，是自果意义认知意识显现的所缘缘的定义。分开来说，产生自果色法执取意识显现的，能赋予其色法形象的粗大色法，是自果色法执取意识显现的所缘缘的定义；产生自果声音执取意识显现的，能赋予其声音形象的粗大声音，是自果声音执取意识显现的所缘缘的定义，以此类推。 其中，‘自果’一词，是为了排除不能产生自果色法执取意识显现的事物，从而确定粗大色法是自果色法执取意识显现的所缘缘。‘赋予色法形象’一词，是为了说明虽然意根等作为色法执取意识显现的增上缘，能够产生它，但不能赋予它色法的形象，因此不是它的所缘缘。‘粗大色法’一词，是因为有粗大和微细两种色法，是为了排除微细色法是它的所缘缘。 那么，粗大和微细色法的区别是什么呢？
English
Manifestation of consciousness: Manifestation of consciousness with objective condition. Manifestation of consciousness arising from reliance on the mind faculty that has become its unique dominant condition. Manifestation of consciousness that becomes meaning cognition. The ten manifestations of consciousness that become meaning understanding are the same. The third is: The manifestation of consciousness that grasps form, which is called 'meaning cognition consciousness manifestation', because its own object of grasping is the consciousness that cognizes meaning, hence the name. Classification: From the perspective of the object, there are five types of form-grasping consciousness manifestation, etc.; from the perspective of the basis, there are two types of meaning cognition consciousness manifestation in the continuum of ordinary beings and noble ones; from the perspective of concomitant factors, there are two types of mind and mental factors. For example: The sixth consciousness, which is the form-grasping consciousness manifestation, is the primary consciousness, and the mental factors that arise with it, such as the five omnipresent mental factors and the five object-determining mental factors, are the meaning cognition consciousness manifestation that is a mental factor. The fifth is characteristics: the characteristics of the three conditions, the characteristics of the mode of arising, the characteristics of the object, and the characteristics of the mode of presentation in the scriptures. The first is: the objective condition of the meaning cognition consciousness manifestation, its unique dominant condition, its immediate condition, and the separate identification of its co-emergent condition and its material cause. The first is: definition, names, etymology, classification, and function. The first is: The coarse outer sense source that produces the self-result meaning cognition consciousness manifestation and can impart its own-like image is the definition of the objective condition of the self-result meaning cognition consciousness manifestation. Separately, the coarse form that produces the self-result form-grasping consciousness manifestation and can impart the image of form is the definition of the objective condition of the self-result form-grasping consciousness manifestation; the coarse sound that produces the self-result sound-grasping consciousness manifestation and can impart the image of sound is the definition of the objective condition of the self-result sound-grasping consciousness manifestation, and so on. Among them, the term 'self-result' is to exclude things that cannot produce the self-result form-grasping consciousness manifestation, thereby determining that coarse form is the objective condition of the self-result form-grasping consciousness manifestation. The term 'imparting the image of form' is to explain that although the mind faculty, etc., as the dominant condition of the form-grasping consciousness manifestation, can produce it, it cannot impart the image of form to it, therefore it is not its objective condition. The term 'coarse form' is because there are two types of form, coarse and subtle, and it is to exclude subtle form from being its objective condition. So, what is the difference between coarse and subtle form? --------------------------------------------------------------------------------