Tibetan
་རྣམ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ། རང་རིག་གི་ཚད་མ་དང་བཅུ་པོ་དོན་གཅིག དབྱེ་ན། མྱོང་བྱའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་དང་། 2-138 རང་གི་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་རྟོག་མེད་ཤེས་པ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་གཉིས། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དུ་གྱུར་པའི་རང་རིག་གཉིས། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས། སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ རང་རིག་གཉིས། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་དང་། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་གཉིས། དང་པོ་ནི་ རང་རིག་ཕལ་ཆེར་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། མཉམ་གཞག་གི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་རིག་དེའོ། །ཁ་ཅིག དབང་མངོན་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་དེ་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེས་ཟེར་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་གཏམ་ཡིན་པས་རྣ་བ་དགབ་བོ། །སྒྲ་བཤད་ནི། རྟོག་པ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་དེ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། རང་གསལ་དུ་སྐྱེས་ཙམ་ཡིན་པས་ ན། རང་ཡིད་མངོན་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱད་ཆོས་ལ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ། རང་རིག་ལ་ཡུལ་མེད་ཟེར་བ་དང་། རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཡུལ་མེད་ཟེར་བ་དེ། གོ་བ་བཟང་ཡང་གཞོན་ནུ་དག་གིས་ སྐྱོང་དཀའ་བས། རང་རིག་ལ་རང་ཡུལ་རྒྱང་ཆད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་དེ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །བདག་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར། རང་རིག་ལ་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། ཡིད་དབང་གང་ཡང་མེད་ཅེས་སྨྲ་ན་གོ་བ་བཟང་ཡང་། 2-139 རང་རིག་ལ་ཁོ་རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བེམ་ཤེས་གང་ཡང་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་ཁོའི་བདག་རྐྱེན་གཞན་དབང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པར་ཁས་ བླངས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཁོའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དབང་དེ་ལས་མ་འདས་སོ། །ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ལ། རང་རིག་འདི་སེམས་སེམས་བྱུང་གང་ཡང་མིན་བྱས་ན་འཐད་ཀྱང་དེ་བློར་མི་ཤོང་བས། རང་རིག་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཆར་ཡོད་ཅེས་ཁས་ལོངས་ཤིག མཚན་གཞི་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། གཙོ་སེམས་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་སེམས་དང་། སེམས་བྱུང་རྣམས་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་སེམས་བྱུང་ཡིན་ཟེར་ བ་ལས་ཐབས་མེད་དོ། །ངོ་བོའི་ཁྱད་པར། ཁ་ཅིག་ཤེས་པ་ཡིན་ན། རང་རིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སོ། །སྒྲ་བཤད་ལ་ཁྱབ་པ་མ་འཆའ་ཞིག ཁ་ཅིག་རང་རིག་ཡིན་ ན། རང་ངེས་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ཏེ། གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་ཡང་། རང་རེ་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ཆར་ཡོད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། དབང་མངོན་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ མངོན་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་དེ་རང་ངེས་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དབང་མངོན་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་མངོན་ཉམས་
Chinese
非异识（rnam ma yin pa'i shes pa）：与自证量（rang rig gi tshad ma）及十事（bcu po don gcig）意义相同。分类：从体验的角度，分为成为自己体验对象的分别念（rtog pa）的经验自证（nyams myong gi rang rig）和成为自己体验对象的无分别识（rtog med shes pa）的经验自证两种。从相应（mtshungs ldan）的角度，分为心（sems）和心所（sems byung）的自证两种。从所依（rten）的角度，分为凡夫（skye）和圣者（'phags）相续的自证两种。从增上缘（bdag rkyen）的角度，分为依靠自己的增上缘意根（yid dbang）而生的自证和依靠自己的增上缘等持（ting nge 'dzin）而生的自证两种。第一种是大多数的自证，第二种是现证等持瑜伽（mnyam gzhag gi rnal 'byor mngon sum du gyur pa）的自证。有些人说，根现量（dbang mngon）的经验自证是依靠增上缘有色根（dbang po gzugs can）而生的，这是错误的说法，应该捂住耳朵。词义解释：分别念的经验自证，是从自己的增上缘意根所生，并且仅仅是自明而生，因此称为自意现（rang yid mngon）。 特点方面，在境（yul）的差别上，说自证没有境，或者说没有与自己本体（rang las rdzas）相异的境，这种说法虽然很好，但年轻人难以理解，所以应该说自证没有远离（rgyang chad）自境的能取（gzung）和所取（'dzin）二分的境。在增上缘的差别上，如果说自证没有任何增上缘有色根和意根，这种说法虽然很好，但是自证没有任何它自己不共的增上缘色法（bem）和识法（shes），然而它有其他的增上缘，那是什么呢？因为它承认自己是意识（yid shes），所以它的增上缘不会超出意根。在本体的差别上，如果说自证不是心也不是心所，这样说也可以，但是难以理解，所以应该承认自证既是心也是心所。如果问：什么是例子呢？可以勉强地说，主心（gtso sems）是体验者的自证心，心所是体验者的自证心所。 本体的差别：有些人说，如果是识，那么一定是自证，这种说法太过分了，不要随便下这种结论。有些人说，如果是自证，那么一定是自知量（rang nges tshad ma），虽然符合经文的字面意思，但是我们有两种量。那么应该怎么理解呢？对于确定根现量（dbang mngon nges pa）的人来说，他相续中的根现量经验自证是自知量，而对于不确定根现量的人来说，他相续中的根现量经验
English
Non-distinct consciousness (rnam ma yin pa'i shes pa): It is synonymous with self-cognizance (rang rig gi tshad ma) and the ten matters (bcu po don gcig). Classification: From the perspective of experience, there are two types of experiential self-cognizance (nyams myong gi rang rig): the conceptual thought (rtog pa) that becomes one's own object of experience, and the non-conceptual consciousness (rtog med shes pa) that becomes one's own object of experience. From the perspective of association (mtshungs ldan), there are two types of self-cognizance: mind (sems) and mental factors (sems byung). From the perspective of basis (rten), there are two types of self-cognizance: that of ordinary beings (skye) and that of noble beings ('phags). From the perspective of the dominant condition (bdag rkyen), there are two types of self-cognizance: that which arises relying on one's own dominant condition, the mental faculty (yid dbang), and that which arises relying on one's own dominant condition, meditative concentration (ting nge 'dzin). The first is the majority of self-cognizance, and the second is the self-cognizance that is the direct realization of meditative yoga (mnyam gzhag gi rnal 'byor mngon sum du gyur pa). Some say that the experiential self-cognizance of sense direct perception (dbang mngon) arises relying on the dominant condition of the physical sense faculty (dbang po gzugs can), but this is a false statement and one should cover one's ears. Etymological explanation: The experiential self-cognizance of conceptual thought arises from one's own dominant condition, the mental faculty, and is merely self-illuminating, therefore it is called 'self-mental direct' (rang yid mngon). Regarding the differences in characteristics, concerning the difference in object (yul), saying that self-cognizance has no object, or that it has no object that is different in substance (rang las rdzas) from itself, although this statement is good, it is difficult for young people to understand. Therefore, it should be said that self-cognizance does not have an object that is separated (rgyang chad) from its own object, divided into grasper (gzung) and grasped ( 'dzin). Regarding the difference in the dominant condition, if one says that self-cognizance has no dominant condition, neither physical sense faculty nor mental faculty, although this statement is good, self-cognizance does not have any dominant condition, neither form (bem) nor consciousness (shes), that is uniquely its own. However, it does have other dependent dominant conditions. What are they? Because it admits that it is mental consciousness (yid shes), its dominant condition does not go beyond the mental faculty. Regarding the difference in essence, if one says that self-cognizance is neither mind nor mental factor, that would be acceptable, but it is difficult to understand, so one should admit that self-cognizance is both mind and mental factor. If one asks, 'What are the examples?' One can reluctantly say that the main mind (gtso sems) is the self-cognizance mind of the experiencer, and the mental factors are the self-cognizance mental factors of the experiencer. Difference in essence: Some say that if it is consciousness, then it must be self-cognizance, but this statement is too extreme; do not make such a conclusion casually. Some say that if it is self-cognizance, then it must be self-knowing valid cognition (rang nges tshad ma), although this is in accordance with the literal meaning of the text, we have two types of valid cognition. So how should it be understood? For a person who has certain sense direct perception (dbang mngon nges pa), the experiential self-cognizance of sense direct perception in their continuum is self-knowing valid cognition, while for a person who does not have certain sense direct perception, the experiential self-cognizance of sense direct --------------------------------------------------------------------------------