Tibetan
如竹嘉措教言集LG16ཡིད་མངོན་བློ་གསལ་མིག་འབྱེད། 2-136 ༄༅། །ཡིད་མངོན་བློ་གསལ་མིག་འབྱེད། ༄། །ཡིད་མངོན་གྱི་བརྡ་ཆད་གསལ་བར་བཀོད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ། ༄༅། །ཡིད་མངོན་གྱི་ལེགས་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལས་བློ་གསལ་མིག་འབྱེད་རིགས་པའི་ཐུར་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེགས་བཤད་བཞུགས་སོ།། བྱམས་པའི་ཁང་བཟང་རབ་ཡངས་པར། །བློ་གྲོས་ལེགས་བཤད་འབུམ་ཕྲག་གིས། ། རྣམ་གསལ་མཁས་པ་གར་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་སྲས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་རྒྱལ། །འདི་ན་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བར། །ཡིད་མངོན་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་འདི། །སྦྱིན་ནོ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དག །དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉན་ པར་བྱོས། །ཞེས་བརྗོད་ནས། འདིར་ཡིད་མངོན་གྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་པ་ལ། དོན་ཚན་གསུམ་སྟེ། མཁས་རྨོངས་ཀུན་ལ་མཁོ་བྱེད་གཞུང་གི་འབྲེལ། དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་དཀའ་གནད་གཅོད། བློ་གསལ་གཞོན་ནུའི་ ཁ་འབྱེད་རིགས་པའི་འོད་འཕྲེང་བཀོད་པའོ། །དོན་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ལ། ཡིད་མངོན་ལ་མཚན་ཉིད། རྣམ་གྲངས། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་དང་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རིག་པ་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་ལ། ཡིད་མངོན། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། ཡིད་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ མངོན་སུམ། མ་འཁྲུལ་བའི་ཡིད་བློ་དང་ལྔ་དོན་གཅིག གསུམ་པ་སྒྲ་བཤད་ནི། གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ན། 2-137 ཡིད་མངོན་ཞེས་བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དབྱེ་བ་ལ། རང་རིག་གི་ཡིད་མངོན། གཞན་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་མངོན། དོན་རིག་ཡིད་མངོན་གསུམ་མོ། །ཡིད་མངོན་ལ་འདི་གསུམ་ དུ་འབྱེད་དགོས་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་དང་རིགས་གཏེར་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ལ་དོན་རིག་ཡིད་མངོན་གཙོ་བོར་བསྟན་ཀྱང་། སྦས་དོན་རིགས་པས་ཁ་ཕྱེ་ན་གཞན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་ཁ་མེད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་རང་རིག་ཡིད་མངོན་ལ་མཚན་ཉིད། རྣམ་གྲངས། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་དང་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་འཛིན་རྣམ་དེའོ། །འོ་ན་ རང་རིག་གི་བདག་རྐྱེན་ལ་གཞན་དབང་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། རང་རིག་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་དང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གང་ཡང་མེད་པས་བདག་རྐྱེན་གཞན་ དབང་ཞེས་སྤྱི་མིང་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་ནི། རང་རིག རང་རིག་གི་མངོན་སུམ། རང་རིག་གི་ཡིད་མངོན། འཛིན་རྣམ། ཁ་ནང་བལྟས་ཀྱི་རིག་པ། ཁ་ནང་ཁོ་ ནར་ཕྱོགས་པའི་རིག་པ། འཛིན་རྣམ་རྐྱང་པའི་ཤེས་པ། གཟུང
Chinese
如竹嘉措教言集LG16《意现·开慧眼》 2-136 ༄༅། །意现·开慧眼 ༄། །第一章：明晰阐述意现术语 ༄༅། །《意现妙说·如日之光》——开慧眼之理智金刚杵妙说 于慈氏广阔之殿堂， 以智慧妙说之百万计， 清晰展现智者之舞姿， 祈愿胜者文殊怙主垂鉴！ 于此，为具慧求法者， 布施此意现之妙说甘露。 善缘者当欢喜倾听！ 如是说后，于此阐述意现之体系，共有三要点：于智愚皆需之法之关联；令具慧智者喜悦之疑难剖析；启迪聪慧少年之理智光芒。 此三要点中，意现具有体相、分类、释词、差别、特征五者。 首先，体相是：由作为其俱生缘的意根所生起的，无错乱的意之觉识，即是其体相。 其次，分类有：意现、意之现量、意之现量之量、成为意识之现量、无错乱之意智，此五者意义相同。 第三，释词是：如取色意现，因其是由作为俱生缘的意根所生起的现量，故以俱生缘的角度命名为意现。 2-137 第四，差别有：自证之意现、他证之意现、义证意现三种。 意现需分此三种，因《释量论》和《量理宝藏论》的论典中，主要阐述的是义证意现，但若以理智剖析其隐藏之义，则其他二者也必然存在。 首先，自证意现具有体相、分类、释词、差别、特征五者。 首先，体相是：由作为其俱生缘的意根所生起的能取之相。 若问：自证的俱生缘不是说为他力吗？答：自证没有不共的俱生缘，无论是意根还是有色根，都以总的名称称之为他力，因此并不矛盾。 其次，分类是：自证、自证之现量、自证之意现、能取相、内观之觉识、唯向内之觉识、唯能取相之识、所取
English
The Collection of Teachings of Rutuk Gyamtso LG16: 'Mind Manifestation - Opening the Eye of Wisdom' 2-136 ༄༅། །Mind Manifestation - Opening the Eye of Wisdom ༄། །Chapter 1: Clearly Explaining the Terminology of Mind Manifestation ༄༅། །'Excellent Explanation of Mind Manifestation - Rays of the Sun' - Excellent Explanation Called 'The Razor of Wisdom for Opening the Eye of Wisdom' In the vast and expansive palace of Maitreya, With hundreds of thousands of excellent explanations of wisdom, Clearly displaying the dance of the wise, May the victorious Manjushri, the protector, prevail! Here, for the wise seekers of meaning, I bestow this nectar of excellent explanations of Mind Manifestation. May the fortunate ones listen with joyful minds! Having said that, here, in explaining the system of Mind Manifestation, there are three main points: the connection of the teachings needed by both the wise and the foolish; the analysis of difficult points that delight the wise; and the arrangement of the rays of reasoning that enlighten intelligent youths. Within these three main points, Mind Manifestation has five aspects: definition, classification, etymology, division, and characteristics. First, the definition is: the non-erroneous mental consciousness that arises in dependence upon the mental faculty that serves as its dominant condition, that is its definition. Second, the classifications are: Mind Manifestation, Manifest Cognition of Mind, the valid cognition of Manifest Cognition of Mind, the Manifest Cognition that has become mental consciousness, and non-erroneous mental intelligence; these five are of the same meaning. Third, the etymology is: like the Mind Manifestation that apprehends form, since it is a manifest cognition that arises in dependence upon the mental faculty that serves as its dominant condition, it is named Mind Manifestation from the perspective of the dominant condition. 2-137 Fourth, the divisions are: Mind Manifestation of Self-Awareness, Mind Manifestation of Other-Awareness, and Mind Manifestation of Meaning-Awareness. Mind Manifestation needs to be divided into these three because, although the 'Commentary on Valid Cognition' and the 'Treasury of Reasoning' mainly explain Meaning-Awareness of Mind Manifestation, if one analyzes its hidden meaning with reasoning, then the other two must also exist. First, Mind Manifestation of Self-Awareness has five aspects: definition, classification, etymology, division, and characteristics. First, the definition is: the apprehending aspect that arises in dependence upon the mental faculty that serves as its dominant condition. If one asks: Isn't the dominant condition of self-awareness said to be other-powered? The answer is: Self-awareness does not have a unique dominant condition, whether it is the mental faculty or a colored sense faculty, so it is generally named other-powered, therefore there is no contradiction. Second, the classifications are: Self-Awareness, Manifest Cognition of Self-Awareness, Mind Manifestation of Self-Awareness, the Apprehending Aspect, the Consciousness Looking Inward, the Consciousness Focused Only Inward, the Consciousness That Is Merely the Apprehending Aspect, the Apprehended --------------------------------------------------------------------------------