Tibetan
ནས་ཐོག་ནས་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ ཉམས་བཟང་དུས་དང་ངན་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཡང་ཡང་བལྟ་ཞིང་གསལ་འདེབས། གནས་པ་ནག་ཐོམ་མེ་པའི་སྐྱོན་ཅན་དེ་མ་ཡིན་པར་གསལ་ཧྲིག་གེ་རྗེན་པ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རང་སར་ཞི་ནས་དགེ་བའི་ངོ་བོར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་སྐྱོན་མེད་ལྷན་ནེ་བདེ་འབོལ་ལེ་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་ཅིང་བལྟས་པས་སྐྱེ་འགགས་ཁ་དོགས་དབྱིབས་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ཤིང་དེ་སྐད་སྙམ་པའི་སྐད་དེ་བ་དེ་ཡང་མེད་ལ་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བར་ཤེས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་མེད་ལས་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐུན་ཉེར་གཉིས། བལྟ་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་འགྱུས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བར་འདུག་ན་སྟོང་སྐད་ཡིན། རྗེས་མེད་དུ་ཤིག་གེ་འགྲོ་འདུག་ན་ཅུང་ཟད་ཤར་བ་ཡིན། ངོས་བཟུང་མི་འདུག་སྙམ་པའི་སྐད་དེ་ཕ་ཡང་མེད་ལ་གསལ་མེད་འཛིན་མེད་དུ་ངོས་བཟུང་མེད་པར་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྟོག་པ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གནས་དུས་དང་། འགྱུ་དུས་ཀྱི་སེམས་སྔར་གྱི་རྟོག་པ་སོགས་ལའང་བཟང་ངན་དང་། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་པར་གསལ་རིག་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྟོག་པ་ཚུར་བཀུག་པའི་རྗེས་སམ། རྟོག་པ་ཡལ་བའི་རྗེས་སུ་གསལ་སྟོང་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐོལ་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་གསལ་སྟོང་དུ་རྟོགས་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་པས། ད་རྟོག་པ་འགྱུས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་གསུམ་ཀ་གསལ་སྟོང་དུ་རྗེན་ནེ་འདུག་པས། རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་གཉིས་ངོ་མ་ཤེས་པར་ཡིད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཟུང་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད། དེ་སྔོན་རྟོག་པ་ངོ་མ་ཤེས་པས་སྒོམ་དུས་སོང་ཞིང་མ་རིག་པ་ཡིན། དེ་ངོ་ཤེས་ན་རྟོག་པ་ཁོ་རང་སྒོམ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ འདུ་བ། །ད་སྒོམ་གྱི་རྩ་བ་རྟོག་པ་ལ་གྱིས། །དེ་སྔ་རྟོག་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན། དེ་མི་རྟོག་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རྟོག་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་གང་ཤར་བའི་རྟོག་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་གྱིས་ལ་རྟོག་པ་མ་སྐྱེས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ངང་དུ་ཞོག་སྤྲོ་མི་དགོས། སྐྱེས་ན་སྐྱེས་པའི་ངང་དེར་ཞོག་ལ་བསྡུ་མི་དགོས་རེ་དོགས་ཀྱི་བསམ་པ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར། སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་རྟོག་པ་རང་ལ་གྱིས་དང་། རྟོག་པ་དེ་སེམས་ལས་མ་འདས། སེམས་དེ་ནི་རང་
Chinese
從最初就見到本質，並且對於它的好壞時期的所有方面反復觀察並加以澄清。不是處於黑暗無光的缺陷狀態，而是處於明亮清晰、赤裸裸的狀態，所有分別念的標誌都平息於自身，並一心安住於善的本質中的寂止，無有缺失，鬆坦舒適，不可言說且可以體驗，安住並觀察於那樣的狀態中，就能夠了悟到遠離生滅、顏色、形狀，並且連“是那樣”的聲音也不存在，而是能夠了知遠離生滅的某種東西存在，了悟到這一點，要知道這就是從無有證悟中生起勝觀。第二十二座。按照第二種觀察方式去做，如果所有的分別念的變動都顯得是空性、遠離生滅，那就是空話。如果無有痕跡地消失，那就是稍微生起了一點。如果連“沒有抓住”的聲音也不存在，並且在無有明、無有執著中，無有抓住地同時顯現和解脫，那就是認識了。此外，對於念頭、念頭所認識的對象、處所、時間，以及變動時的心、之前的念頭等等，也無有好壞和少許差別地，明亮、覺知、赤裸地了悟，以及在念頭收回之後，或者念頭消失之後，不是變成明空，而是如果了悟到突生的念頭是明空，那就是認識了。現在，念頭的變動、安住和念頭自身的本質三者都赤裸裸地處於明空之中，因此，對於念頭和非念頭兩者，如果沒有真正認識，只是以心的虛構來執取，那就沒有任何差別。以前因為沒有真正認識念頭，所以浪費了禪修的時間，那是無明。如果認識了它，念頭自身就會被視為禪修和智慧。 現在，將禪修的根本放在念頭上。以前是念頭自身遮蔽了自身而沒有被看到。與其在非念頭上禪修，不如學會在念頭上禪修更為殊勝，因此要認識任何生起的念頭，如果念頭沒有生起，就安住在沒有生起的狀態中，不需要造作。如果生起了，就安住在生起的狀態中，不需要收攝，不要有任何希望和恐懼的想法。將禪修的本質放在念頭自身上，念頭沒有超出心，心就是自
English
From the very beginning, see the essence, and repeatedly observe and clarify all aspects of its good and bad times. Not being in a state of dark obscurity, but being in a state of bright clarity, nakedness, all the signs of discursive thoughts are pacified in themselves, and the abiding of peace single-mindedly in the essence of virtue, without defects, relaxed and comfortable, inexpressible and able to be experienced, by abiding and observing in that state, one can realize that it is free from arising and ceasing, color, and shape, and even the sound of "it is like that" does not exist, but there is something that can be known to be free from arising and ceasing, realizing this, know that this is the arising of insight from non-realization. Twenty-second session. By doing according to the second way of observing, if all the movements of discursive thoughts appear to be emptiness, free from arising and ceasing, then it is empty talk. If it disappears without a trace, then it has arisen a little. If even the sound of "not grasping" does not exist, and in the absence of clarity and grasping, appearing and liberation are simultaneous without grasping, then it is recognition. Furthermore, for thoughts, the object of thought, place, time, and the mind at the time of movement, previous thoughts, etc., without good or bad and slight difference, clearly, knowingly, and nakedly realizing, and after the thought is withdrawn, or after the thought disappears, not becoming clear emptiness, but if one realizes that the sudden thought is clear emptiness, then it is recognition. Now, the movement of thoughts, abiding, and the essence of thoughts themselves are all nakedly in clear emptiness, therefore, for the two, thought and non-thought, if one does not truly recognize them, but only grasps them with the mind's fabrication, then there is no difference at all. Previously, because one did not truly recognize thoughts, one wasted the time of meditation, which was ignorance. If one recognizes it, the thought itself will be regarded as meditation and wisdom. Now, place the root of meditation on thoughts. Previously, it was the thought itself that obscured itself and was not seen. Rather than meditating on non-thought, it is more excellent to learn to meditate on thought, so recognize any thought that arises, and if the thought does not arise, abide in the state of non-arising, there is no need to fabricate. If it arises, abide in the state of arising, there is no need to gather it, do not have any thoughts of hope and fear. Place the essence of meditation on the thought itself, the thought does not go beyond the mind, the mind is self-
Tibetan
གྲོལ་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གྲོལ་བྱ་གྲོལ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་གང་ཤར་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་མ་བཅོས་ཤིང་མ་ཡེངས་པར་བཞག་གོ །ཐུན་ཉེར་གསུམ། སྣང་ཐོག་ནས་བལྟས་པས་ཡུལ་དེའང་སལ་ལེ་མ་འགགས་པ་དེ་ལ་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དེའང་འཛིན་མེད་དུ་ཐལ་ལེ་བ། ཡུལ་དེ་ཡང་ཕ་གིར་འདུག་སྙམ་པའི་སྐད་དེ་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་བུ་ཆུང་ལྷ་ཁང་ལ་བལྟ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་ཡུལ་མེད་ལྷང་ངེ་བ། སྣང་སེམས་གཉིས་ཐ་དད་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་རང་མདངས་མ་འགགས་པར་སྣང་བ། སེམས་ལས་སྣང་བ་གུད་དུ་སོང་བའམ། ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་གསལ་སྟོང་དུ་ཤར་བ་ན། དེ་ནི་སྣང་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པས་དེ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐུན་ཉེར་བཞི། ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟས་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཚ་གྲང་སོགས་ཆོར་བར་སྣང་བ་སྣང་སྟོང་དུ་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་ནས་འཛིན་པ་འཐས་པ་མ་གཏོགས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་ལུས་སེམས་གང་གིས་ཚོར་ སོགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ཞིག་ལ་ལེགས་པར་གཏད། གཟིར་ནས་བལྟས་པས་རང་ལོག་ཏུ་སོང་། སྣང་བ་འཛིན་མེད་དུ་ལྷང་ངེ་བ་ཞིག་ཡོང་བས་དེའི་དུས་ན་རང་དང་སྣང་བ་སྣང་སྟོང་ཡུལ་མེད་དུ་ལྷང་ངེ་འདུག་ན། དེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བབས་སམ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། རང་དང་སྣང་བ་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས། སེམས་ཀྱང་རང་མདངས་མ་གཏོགས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ལུས་སེམས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་སེམས་ཁོ་ནས་བཏགས་ནས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའོ། །ཐུན་ཉེར་ལྔ། གནས་འགྱུ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་བལྟས་པས་དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་རྟོག་སྒོམ་དུ་ཤེས་ནས། གནས་འགྱུ་གཉིས་ལ་གཅིག་ལས་མེད་པར་ཤེས། འཆར་ལུགས་རེ་མོས་སུ་འཆར་ཞིང་གནས་དུས་སུ་མི་འགྱུ། འགྱུ་དུས་མི་གནས། བྱེད་མཁན་སེམས་གཅིག་པུས་བྱེད་པར་འདུག་ཅིང་གཉིས་པོ་འདིའི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པ་དེ་ལས་མ་འདས། དེའང་རྟོག་པ་ཚུར་བཀུག་ནས་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་མཐོང་བ་མིན་པར་ཐོག་མའི་ཐོལ་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ཀ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་རྟོགས་ན། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་ཤིང་གནས་འགྱུའི་བར་ལག་འགྱེལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས་སེམས་མི་རྟོག་པ་ལ་གསལ་
Chinese
解脱之体性，即是明空赤裸之法身，由于已脱离能解脱与所解脱。如是证悟，即是于分别念上生起胜观，故能与明空双运之法身相认。总而言之，应于任何显现生起时，便认识其本性，并于其上不作改变，亦不散乱安住。第二十三座。从显现的角度观察，彼处之境亦清晰而不受阻碍，而能观之心亦无执而坦然。境亦无彼处存在之声响，如孩童观望寺庙一般。显现无处而空旷。显现与心识二者无有差别，心之自性光明显现而不受阻碍。显现非由心识分离，亦非成立于他处，而是明空显现。此乃于显现上生起胜观，故应知此为显空双运之法身。第二十四座。如是观身心二者，则二者既非一亦非异，而是明空双运，如水中之月，冷热等感受亦自然显现。由于未能证悟显空，习气之力增长，故由心识假立并执着，然实际上身心皆无感受等之所依，应善加安住于此显现。若以逼迫之方式观察，则会适得其反。显现将变得无执而空旷，此时，自身与显现皆于显空无处而空旷安住。此乃为实相之自性，亦是心之体性。自身与显现及心识一切皆是心。心亦唯是自性光明，除此之外别无成立，故身心亦无有差别，仅是由心识假立安住而已。第二十五座。如是观待住与动二者，则能知二者之分别念即是禅修。知住与动二者无有差别。显现方式轮流显现，住之时不动，动之时不住。行者唯以一心而行，二者之体性未曾超出明空赤裸。此非由收摄分别念而见明空赤裸，而是于最初顿生之分别念当下证悟明空赤裸。如是则能知心之实相，住与动之间则称之为间隙，故心不分别念而明
English
The nature of liberation is the clear and empty naked Dharmakaya, because it is free from the object and subject of liberation. To realize it in this way is to give rise to insight (vipashyana) in conceptual thought, so it is to recognize the Dharmakaya of the union of clarity and emptiness. In short, whatever arises, recognize its nature, and leave it uncorrected and undistracted. Session twenty-three. Looking at the appearance, that place is clear and unobstructed, and the mind that looks at it is also free from grasping. There is no sound of the place being over there, like a child looking at a temple. Appearances are empty and clear without a place. The two, appearance and mind, are not different, and the self-luminosity of the mind appears without obstruction. Appearance is not separated from the mind, nor is it established in another place, but appears as clarity and emptiness. This is the arising of insight in appearance, so it should be known as the Dharmakaya of the union of appearance and emptiness. Session twenty-four. Looking at the two, body and mind, in this way, they are neither one nor different, but the union of clarity and emptiness, like the moon in water, and feelings such as hot and cold appear naturally. Because of not realizing appearance and emptiness, the power of habitual tendencies increases, so it is imputed and grasped by the mind, but in reality, neither body nor mind has a basis for feelings, etc. Settle well on this appearance. If you look at it in a forced way, it will backfire. Appearance will become non-grasping and clear, and at that time, oneself and appearance will be clear and empty without a place. This is the nature of reality, and it is also the nature of mind. Oneself, appearance, and all minds are mind. Mind is also only self-luminous, and nothing else is established, so body and mind are also inseparable, and are only imputed and established by mind. Session twenty-five. Looking at the two, abiding and moving, in this way, one knows that the conceptual thoughts of the two are meditation. Know that there is no difference between abiding and moving. The way of appearing appears in turn, and does not change when abiding, and does not abide when moving. The actor is only one mind, and the nature of these two has not gone beyond the clear and empty nakedness. This is not seeing the clear and empty nakedness by retracting conceptual thoughts, but realizing the clear and empty nakedness in the very first spontaneous conceptual thought. In this way, one knows the reality of the mind, and the space between abiding and moving is called the gap, so the mind is clear without conceptual thought.