Tibetan
ད། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཚིག་རྐང་ལས། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཉིད་སྣང་བ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་སེམས་སྒྱུ་མར་སྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ལས། གཙོ་བོའི་དཔེ་བཞི་ལས་སྒྱུ་མ་བདེན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་གྱིས། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་རྫས་གྱོ་མོ་དང་སྤྲེ་མཇུག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལས། མེད་བཞིན་དུ་རྟ་གླང་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས། ད་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་སྐྱེའི། བག་ཆགས་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བས་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཅིང་རང་དབང་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་སྨིག་རྒྱུ་ནི་སའི་རླངས་པ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཐག་རིང་པོ་ནས་ལུང་པ་ཆུས་གང་བར་མཐོང་བའོ། །གསུམ་པ་ཆུ་ཟླ་ནི། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བ་དང་། ཆུ་དྭངས་པའི་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་ན་ཆུ་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ལ་མ་ཚོགས་ན་མི་སྣང་བའོ། །བཞི་པ་གློག་ནི་བར་སྣང་གི་ཆུ་བུར་དང་རླུང་གི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་འོད་ཟེར་འཁྱུག་པར་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དཔེ་བཞི་ལས་འཕྲོག་པའི་ཟླ་བ་ནི། ཤར་ལྷོ་ཧ་རི་ཀེལླ་ན་མཚན་མོ་ཆར་བབ་པའི་ནང་པར་སྤྲིན་དེངས་ན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའམ། ཡང་ན་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཟླ་བའི་གྲོང་ ཁྱེར་གྱི་ལོགས་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པར་ཡོད་པ་ལ་ཁང་ཁྱིམ་མི་དང་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའོ། །གཉིས་པ་དྲི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་སྤྲིན་ཉེ་བའི་རྒྱུད་ལས་གྲོང་དུ་སྣང་བའོ། །གསུམ་པ་སྤྲིན་ནི། མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཕུང་སྣང་བ་དེ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་འོང་བ་དང་། དེངས་པ་ན་གང་དུ་སོང་བའི་ས་མི་རྙེད་ཀྱང་སའི་རླངས་ནམ་མཁར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྣང་བའོ། །བཞི་པ་འཇའ་ཚོན་ནི། ཉི་ཟེར་དང་སྤྲིན་གྱི་གྲིབ་མ་ཚོགས་པ་ལས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་ཐག་རིང་པོ་ནས་སྣང་ལ་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ན་གང་ཡང་མི་སྣང་བའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སེམས་རང་ལའང་བདེན་པའི་རང་བཞིན་མེད་དེ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བས་སོ་ཞེས་སྤྲོས་པ་གཅོད་པ་སྟེ། བརྟག་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །བདེན་མིན་རྫུན་མིན་དེ་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟར། །འདོད་པས་རྣལ་འབྱོར་མས་ཤེས་གྱིས། །ཞེས་དང་། སམྦུ་ཊིར། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་། །འཕྲོག་པ་ཟླ་བའི་གྲོགས་མཚུངས་དང་། །རྨི་ལམ་རྩེ་བ་ལྟ་བུར་བལྟ། །ཞེས་དང་། ཡུམ་ལས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ་སྒྱུ་མ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བརྗོད་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། །གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དཔེ་བཞི་ལས། ཁ་ཏོན་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་བདེན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་མའི་ཁ་ཏོན་ལས་སློབ་མའི་ཁ་ཏོན་བྱུང་བའི་ཚེ་བླ་མའི་ཁ་ཏོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་སློབ་མའི་ཁ་བཏོན་མི་འབྱུང་ལ། སློབ་མར་འཕོས་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྔ་ ཕྱི་དང་། སྐྱེ་འཆི་དང་། སྐད་ཅིག་གོང་འོག་གི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་བས་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མར་འཕོས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་དབུས་སུ་གནས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་འཇིག་འགྲོ་འོང་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །གཉིས་པ་མར་མེ་ནི། སྡོང་བུ་རླན་དང་བྲལ་བ་དང་། འབྲུ་མར་དང་། མེའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྣང་བའོ། །གསུམ་པ་མེ་ལོང་ནི། མེ་ལོང་གཡའ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་དང་འཕྲད་པ་ལས་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའོ། །བཞི་པ་རྒྱ་ནི། ར་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱས་པའི་རྒྱ། ལ་ཆའམ་འཇིམ་པ་ལ་བཏབ་པས་རྒྱའི་ནང་གི་རི་མོ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དཔེ་ལ་བཞི་ལས། མེ་ཤེལ་ནི། སྒྲིབ་བྱེད་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ། མེ་ཤེལ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གསུམ་འཚོགས་པ་ན་སྤྲ་བ་རླན་མེད་པ་ལས་མེ་མྱུར་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ས་བོན་ནི། སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོའ་ཡང་དོན་ཏེ། ཞིང་ས་གཤིན་པ་རྐྱེན་ནམ་ཟླ་དྲོད་གཤེར་འཛོམ་པ་ས་བོན་སྐྱོན་མེད་པ་གསུམ་འཚོགས་པས་མྱུ་གུ་སྡོང་པོ་སྙེ་མ་ནས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བའོ། །གསུམ་པ་སྐྱུར་ནི། ཤིང་ཐོག་སྐྱུར་པོ་འགའ་ཞིག་རང་གིས་ཟོས་པའི་བག་ཆགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཕ་རོལ་པོས་རང་གིས་ཟོས་པ་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཤིང་ཐོག་སྐྱུར་པོ་ཟ་བ་མཐོང་བས་སད་པར་བྱས་པ་ན་བདག་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་ཞིང་ཁར་ཆུ་འབྱུང་བའོ། །བཞི་པ་བྲག་ཆ་ནི། ཁང་པའམ་བྲག་དཔང་མཐོན་པོའི་དྲུང་དུ་སྐད་གསལ་པོ་གཅིག་བརྗོད་པ་ལས། དེ་དང་འདྲ་བའི་སྒྲ་གྲགས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འབྱུང་བས་འགགས་མེད། རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་འབྲས་བུ་ ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་འཕོས་པ་མིན་པས་སྐྱེ་མེད་དོ་ཅེས་སྔ་མ་བདུན་པོ་ཀུན་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ། རྒྱུ་འབྲས་བུར་འོངས་པའང་མེད་ཅིང་། རྒྱུ་ལ་མ་བརྟེན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའང་མེད་པས་འགྲོ་འོང་སྐྱེ་འགག་མེད་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། བརྟག་གཉིས་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། གཙུབས་ཤིང་དང་གཙུབས་སྟན་དང་། སྐྱེས་བུའི་ལག་པའི་རྩོལ་བ་ལས་མེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་འདི་གཙུབས་ཤིང་ལ་ཡང་མི་གནས། གཙུབས་སྟན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་གཅིག་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། མེ་དེ་ཡང་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྫུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མས་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དང་། །སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་བཞིན་པ། །དེ་བཞིན་འདི་ནས་འཆི་འཕོ་བ། །འགའ་མེད་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བར་སྣང་། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཁ་ཏོན་མར་མེ་མེ་ལོང་རྒྱ། །མེ་ཤེལ་ས་བོན་སྐྱུར་དང་སྒྲས། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དག །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱི་ནང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལམ་གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་བརྗོད་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་དཔེ་ལ་བཞིའི་གཞོན་ནུའི་རྒོད་པ་ནི། བུ་ཆུང་སྨྲ་མི་ཤེས་པར་རྒོད་པའི་ཚེ། རྒོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་སྨྲ་མི་ཤེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལྐུགས་པའི་རྨི་ལམ་ནི། ལྐུགས་པ་ལ་རྨི་ལམ་བྱུང་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲ་མི་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པ་གནད་ལ་ཕྲུགས་པ་ནི་མཆན་ཁུང་ལ་སོགས་པ་གཡའི་གནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཕྲུགས་པ་ན་གཡའ་བ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་འདིའོ་ཞེས་སྨྲ་མི་ཤེས་པའོ། །བཞི་པ་དབང་པོའི་བདེ་བ་ནི། འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་མྱོང་ཡང་ སྨྲ་མི་ཤེས་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དཔེ་ལ་བཞིའི་གསུམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། དབང་གསུམ་པའི་དུས་སུ་མྱོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་གསང་བའི་སྙོམས་འཇུག་ནི། འོག་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའ་སྐབས་སུ་འཆད་པ་ལྟར་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རླབས་ནི།
Chinese
ད། །外境见为颠倒。 句子中说：一切法皆是心之显现。 第二，论证心如幻术分二： 四个主要的例子，如果认为幻术是真的，那不是的。 例如，幻术的材料，如贝壳和猴尾等，通过咒语的加持，本来没有的，却显现为马、牛和房屋等多种事物。 同样，心本身也是从各种错觉的习气之因中，现在自己的心显现为各种事物而生起。 如果没有习气就不会生起，因此在胜义谛中，没有什么是真实存在且自主产生的。 第二，阳焰是地面的蒸汽被风吹动，从远处看，山谷好像充满了水。 第三，水月是天空没有被云遮蔽，月亮的光环出现，以及水清澈这三个条件聚合时，水中会显现月亮的影像，不聚合时则不显现。 第四，闪电是空中水泡和风的条件聚合时，会显现非常明亮的光芒闪烁。 第二，四个分支的例子中，抢夺的月亮是，在东南方的哈日凯拉，夜晚下雨的时候，云层消散，在海中会显现本来没有的城市景象。 或者，国王辛格哈拉的城市墙壁非常清澈，上面会映出房屋、人和马牛等影像。 第二，询问的城市是，从地方的特点和云彩接近的缘故显现为城市。 第三，云彩是，空中显现的云团，最初产生时从哪里来，消散时到哪里去，找不到它的所在地，但它是从地面的蒸汽在空中形成的缘故而显现的。 第四，彩虹是，阳光和云的阴影聚合，从远处显现出各种颜色，但走到近处时什么也看不见。 这些说明了心本身也没有真实的自性，而是心的各种变化的威力，依赖于各种因缘而产生各种结果。因此，这是为了断除戏论。 《二观察》中说： 自性本来未曾生， 真实非真亦非假， 一切如水中之月， 瑜伽母如是知晓。
English
Da. Seeing external objects is a delusion. The verse says: All phenomena are appearances of the mind. Second, proving the mind as illusion has two parts. Among the four main examples, if you think the illusion is real, it is not. For example, the materials of illusion, such as shells and monkey tails, are blessed by mantras. Although they do not exist, they appear as many things such as horses, cattle, and houses. Similarly, the mind itself arises from the cause of habitual tendencies of various delusions. Now, one's own mind arises as various appearances. If there are no habitual tendencies, it will not arise. Therefore, in ultimate truth, there is nothing that is truly established and arises independently. Second, mirages are the vapors of the earth blown by the wind, and from a distance, the valley appears to be filled with water. Third, water moons are when the sky is not obscured by clouds, the moon's halo appears, and the three conditions of clear water are met, the image of the moon appears in the water, but if they are not met, it does not appear. Fourth, lightning is when the conditions of water bubbles and wind in the sky are met, a very bright light appears to flash. Second, among the four examples of branches, the stolen moon is when, in the southeast of Harikela, at night when it rains, the clouds dissipate, and the objects of a city appear in the ocean even though they do not exist. Or, the walls of King Simhala's city are very clear, and the images of houses, people, horses, cattle, etc., appear on them. Second, the city of inquiry is, from the characteristics of the place and the proximity of the clouds, it appears as a city. Third, clouds are, the masses of clouds that appear in the sky, where do they come from when they first arise, and where do they go when they dissipate? One cannot find their location, but they appear from the cause of the earth's vapors forming in the sky. Fourth, rainbows are when sunlight and the shadows of clouds gather, various colors appear from a distance, but when you go near, nothing appears. These explain that the mind itself has no true nature, but the power of various changes of the mind, relying on various causes and conditions, produces various results. Therefore, this is to cut off elaboration. In the 'Two Examinations' it says: Nature is primordially unborn, True nor untrue, likewise, All are like the moon in water, Thus yoginis know.
Chinese
ཞེས་དང་། 《三摩地王经》云：“如乾闼婆城，如幻如阳焰，如夺命月友，如梦境嬉戏。”又如《母经》中说，从色法乃至一切智之间都如幻术一般。导师说，这是因为它们是影像的缘故。第三，论证幻象无自性，分为论证显现是缘起，以及论证缘起不可言说两部分。首先是第一部分，在四种主要例证中，首先是念诵：如果认为从因缘聚合而产生是真实的，那并非如此。当弟子的念诵从上师的念诵中产生时，并非不依赖上师的念诵，弟子的念诵就不会产生。就像没有转移到弟子身上一样，无论是前后的言说，还是生死的时刻，还是前后刹那的状态，不依赖于前一个前一个，后一个后一个就不会产生，因此称为无有间断。因为前一个没有转移到后一个，所以没有产生。因此，因为没有停留在中间，所以没有生灭、去来、无有边际和中心，因此从增益和损减的边解脱。如此生起定解。第二，灯：从树干没有湿气，油和火的因缘聚合而显现。第三，镜子：镜子完全清除了污垢，与面容的形象相遇，镜子中就会显现影像。第四，印章：用铜等制作的印章，盖在泥土或黏土上，就会出现与印章内部图案相似的影像。第二，在四种辅助例证中，首先是火镜：遮蔽的云彩消散，火镜非常清澈，太阳的光芒非常明亮，这三者聚集在一起，干燥的艾草就会迅速生火。第二，种子：也就是绿色稻苗的顶端。肥沃的田地，适宜的季节，温暖和湿润，没有损坏的种子这三者聚集在一起，就会从幼苗生长到树干和稻穗。第三，酸味：某人曾经吃过酸味水果，在相续中留下了习气，当他看到别人吃与自己吃过的同类酸味水果时，就会被唤醒，从而口水直流，口中生津。第四，回声：在房屋或高耸的悬崖边
English
And, the Samadhiraja Sutra says: "Like a city of gandharvas, like illusion and mirage, like a friend of the moon who snatches life, like a dreamlike play." Also, as stated in the Mother Sutra, from form to omniscience is like an illusion. The teacher says that this is because they are images. Third, proving that illusion has no intrinsic nature, divided into two parts: proving that appearance is dependent origination, and proving that dependent origination is inexpressible. First, the first part, in the four main examples, the first is recitation: If it is thought that it is true that it arises from the gathering of causes and conditions, it is not so. When the disciple's recitation arises from the teacher's recitation, the disciple's recitation will not arise without relying on the teacher's recitation. Just as it is not transferred to the disciple, whether it is the previous and subsequent speech, or the moment of birth and death, or the state of the previous and subsequent moments, without relying on the previous one, the subsequent one will not arise, so it is called uninterrupted. Because the previous one has not been transferred to the subsequent one, there is no arising. Therefore, because it does not stay in the middle, there is no birth, death, going, coming, no edge and center, so it is liberated from the extremes of addition and subtraction. Thus, definite understanding arises. Second, the lamp: it appears from the gathering of causes and conditions of the trunk without moisture, oil, and fire. Third, the mirror: the mirror is completely cleared of dirt, and when it meets the image of the face, the image will appear in the mirror. Fourth, the seal: a seal made of copper, etc., stamped on mud or clay, will produce an image similar to the pattern inside the seal. Second, in the four auxiliary examples, the first is the fire mirror: the obscuring clouds dissipate, the fire mirror is very clear, and the sun's rays are very bright. When these three gather together, dry wormwood will quickly ignite. Second, the seed: that is, the tip of the green rice seedling. Fertile fields, suitable seasons, warmth and moisture, and undamaged seeds gather together, and will grow from seedlings to trunks and ears of rice. Third, sourness: someone has eaten sour fruit, and has a habit in the continuum. When he sees others eating the same kind of sour fruit that he has eaten, he will be awakened, and saliva will flow from his mouth. Fourth, echo: in a house or on a high cliff