Tibetan
ས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་དེའང་བླ་ན་མཆིས་པ་སྐབས་མཆིས་པ་དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལས་བརྩམས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ནས་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ངེས་པའི་དོན་ལགས་ཏེ་རྩོད་པའི་གཞིའི་ གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་འབྱུང༌། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པ་ནོར་བུ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ནས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བླངས་ཏེ་ལན་ཚའི་ཆུ་རྣོན་པོས་སྤང་ནས་སྐྲའི་རེ་བའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཟས་ཀྱི་ཁུ་བ་རྣོན་པོས་སྤང་ནས་བལ་གྱི་ལྭ་བའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་ལ་ཡང་སྤང་ནས་རས་སྲབ་མོའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་བཻ་ཌཱུརྻའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཁྱེན་ནས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་མི་གཙང་བ་ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་མཛད་དེ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཛུད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་
Chinese
对于有情众生，以宣说空性的方式，转了极其稀有奇妙的第二次法轮。世尊所转的第二次法轮，是至高无上、有歧义、需要诠释的，是争论的基础。世尊从诸法无自性开始，从无生到无灭，从原始寂静到自性完全涅槃，对于进入一切乘的人们，以善妙分别，转了极其稀有奇妙的第三次法轮。世尊所转的这个法轮，是至高无上、无歧义、究竟了义的，不是争论的基础。如是说。出自《持咒自在王请问经》中：‘善男子，譬如一位精通宝石的巧匠，深知宝石的使用方法，他从各类宝石中取出一块尚未完全纯净的宝石，先用浓烈的盐水洗涤，再用毛发刷子仔细擦拭，使其得到净化。但他并不因此而停止努力，接着用浓郁的食物汁液洗涤，再用羊毛布料仔细擦拭，使其得到净化。但他并不因此而停止努力，接着又用强大的药汁浸泡，再用细薄的棉布仔细擦拭，使其得到净化。完全净化，去除杂质后，就被称为伟大的毗琉璃宝石。善男子，同样地，如来知晓尚未完全清净的有情众生界，便以无常、痛苦、无我、不净等令人厌离的言辞，使那些贪恋轮回的众生生起厌离心，从而引入神圣的佛法戒律之中。如来并不因此而停止努力，接着以空性、无相、无愿的言辞，使他们证悟如来的境界。如来并不因此而停止努力，接着宣说不退转法轮的言辞。
English
For sentient beings, the second Dharma wheel, which is extremely rare and wonderful, was turned by explaining emptiness. The second Dharma wheel turned by the Blessed One is supreme, ambiguous, and requires interpretation, serving as the basis for debate. Starting from the absence of inherent existence of all phenomena, from non-arising to non-cessation, from primordial peace to naturally complete nirvana, for those who have entered all vehicles, the third Dharma wheel, which is extremely rare and wonderful, was turned with excellent distinctions. This Dharma wheel turned by the Blessed One is supreme, unambiguous, and of definitive meaning, not a basis for debate. Thus it is said. From the *King Requested by the Lord of Mantras Sutra*: 'Son of good family, just as a skilled jeweler who knows well how to use gems, takes an impure gem from among various kinds of precious gems, washes it with strong salt water, and then thoroughly cleanses it with a hair brush. He does not abandon his effort there, but then washes it with strong food juice and thoroughly cleanses it with woolen cloth. He does not abandon his effort there, but then soaks it in the juice of great medicines and cleanses it with thin cotton cloth. Having been thoroughly cleansed and free from impurities, it is called a great beryl gem. Son of good family, similarly, the Thus-Gone One, knowing the impure realm of sentient beings, causes beings who delight in samsara to become weary with words of impermanence, suffering, selflessness, and impurity, and introduces them to the noble Dharma discipline. The Thus-Gone One does not abandon his effort there, but then causes them to realize the state of the Thus-Gone One with words of emptiness, signlessness, and wishlessness. The Thus-Gone One does not abandon his effort there, but then speaks of the wheel of non-retrogression.'
Tibetan
དང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྩ་བ་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པས། མདོ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་འགྲེལ་བར་མཛད་ དེ། དང་པོ་གདུལ་བྱ་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་བསྐུལ་ནས་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། དེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། ཐ་མ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་ལུང་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྡུ་བར་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དྲངས་ནས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་མཐར་ཐུག་གི་ངེས་དོན་དུ་མཛད་ཅིང་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ༌། །འོན་ཀྱང་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་བར་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པར་ནི་མ་གསུངས་ཤིང༌། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་རྩ་འགྲེལ་དུ་ངེས་དོན་ཡིན་པར་དམིགས་སུ་གསུངས་ཤིང༌། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་རྣམ་པར་རིག་པར་གྲུབ་པ་ལས་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཀ་ངེས་དོན་དུའང་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གཟུངས་དབང་གི་མདོའི་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་ངེས་དོན་དུ་མཛད་ཅིང་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ། དེ་ཉིད་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དང་མཐུན་པར་བོད་སྟོན་རྣམས་ཀྱང་མི་འདོད་ཀ་མེད་བྱུང་སྟེ་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་བྱམས་པའི་བརྒྱུད་པ་རྣལ་མ་འཛིན་པ་དག་ནི་ལུགས་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་བའི་ཟླ་བས་ནི། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མ་བྱས་པར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་ཙམ་ཞིག་དབྱེ་བར་མཛད་དོ། །འདིའི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་མ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་གཉིས་ལ་དྲང་ངེས་དང་མཆོག་དམན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཅལ་ཅོལ་མང་པོ་བོད་སྟོན་རྣམས་ལ་བྱུང་བར་སྣང་སྟེ། དེའང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་མདོ་འདི་ལ་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་བརྒྱད་དུ་གསུངས་པའི་གཞན་རྣམས་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་གཉིས་ཀར་ངེས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ འཇུག་མཉམ་ཡིན་ཀྱང༌། བརྒྱད་པ་བདག་མེད་པ་ལ་ཟླ་བས་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་ངེས་དོན་དུ་བཞག་པ་དེ། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེས་ནས། དེའི་དོན་གྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས
Chinese
以完全清净的三轮之语，使具有各种自性之因的众生进入如来之境。如是说。二是，注释师根本弥勒的化身无著，解释了后部经藏的意义。 首先，以厌离之语劝导那些贪恋轮回的所化众生，使之进入寂静之道；然后，以空性之语使之完全成熟于大乘；最后，以不退转法轮之语，使之进入如来之境，并获得大授记。圣无著引用《摄大乘论》的《分别圣教论》之文，将最后法轮作为究竟的了义，世亲等也随之效仿。然而，无著兄弟并未说中间法轮是不了义，而是在《释量论》的根本和注释中特别说明是了义。大车轨怙主法护从唯识的角度也说两个法轮都是了义。圣龙树将《总持自在王经》的三种行为作为了义，圣天也同样如此。因此，藏地的学者们也不得不接受它与《解深密经》的初、中、后三时相符，因为事实上就是如此。后来的注释家们，那些持有弥勒真实传承的人，不会超越这个体系。解释龙树论著的月称，没有做初、中、后三时的区分，只是以不尽的智慧区分了佛经要义的了义和不了义。由于没有如实考察此意，藏地的学者们对中、后两个法轮产生了许多关于了义不了义和优劣的胡言乱语。正如前面所说，虽然此经中说的八种区分了义不了义的其他方面，中、后两个法轮都同样属于了义的范畴，但是，第八个无我，月称只是将二我空性作为了义，这一点被无著兄弟及其追随者很好地区分开了，并被那些理解其意义的人们所考察。
English
Through speech that completely purifies the three wheels, those sentient beings who possess various natures of causes are made to enter the realm of the Tathagata. Thus it is said. Secondly, the commentator, the root Maitreya's incarnation Asanga, explained the meaning of the later sutras. First, those trainees attached to samsara are encouraged by the words of renunciation to enter the path of peace; then, they are fully matured into the Mahayana by the words of emptiness; and finally, by the words of the irreversible wheel, they enter the realm of the Tathagata and obtain the great prophecy. The noble Asanga quoted the text of the *Distinguishing the Teachings* from the *Compendium of the Mahayana*, making the final wheel the definitive meaning of the ultimate, and Vasubandhu and others also followed suit. However, the brothers Asanga did not say that the intermediate wheel was provisional, but specifically stated in the root and commentary of the *Exposition of Valid Cognition* that it was definitive. The great chariot master, the glorious Dharmapala, also explained from the perspective of consciousness-only that both wheels are definitive. The noble Nagarjuna made the three practices of the *Sutra of the King of Dharanis* definitive, and the noble Aryadeva did the same. Therefore, the Tibetan scholars also had no choice but to accept that it is in accordance with the three times of the beginning, middle, and end of the *Samdhinirmocana Sutra*, because that is how it actually is. Later commentators, those who hold the true lineage of Maitreya, do not go beyond this system. Chandrakirti, who explained Nagarjuna's treatises, did not make the distinction of the three times of beginning, middle, and end, but only distinguished the definitive and provisional meanings of the essential points of the sutras taught by inexhaustible wisdom. Due to not having examined this meaning as it is, many nonsensical talks about the definitive and provisional meanings and superiority and inferiority have arisen among the Tibetan scholars regarding the middle and final wheels. As mentioned above, although the other aspects of the eight distinctions of definitive and provisional meanings mentioned in this sutra, both the middle and final wheels equally belong to the category of definitive meaning, however, the eighth, selflessness, Chandrakirti only regards the emptiness of the two selves as definitive, which was well distinguished by the brothers Asanga and their followers, and examined by those who understand its meaning.