Tibetan
ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དེར་འཛིན་པའོ། ། མིང་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་གཟུང་བྱའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ལྟ་བུའོ། ། རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རྟོག་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བཏགས་པའི་བཏགས་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལམ་དུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ཡིན་ནོ། ། ད༢ གཉིས་པ་[མིང་]ནི། དེར་བཏགས་བླ་དྭགས་ཚིག་སྤྱི་མིང་ཡིན་ལ། ། དངོས་འབྲེལ་འདུས་པ་ཐ་(༢༠༦བ)དད་གྲགས་མ་གྲགས། ། མིང་གི་ངོ་བོ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བཏགས་པའི་བླ་དྭགས་ཚིག་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་མིང་དུ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན། བུམ་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་དེ་ལས་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་ཤིང་། དེ་ཡང་རྣ་བར་ཚོར་བ་དེ་མ་ཡིན་པར་དེའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་སྣང་བ་དེའོ། ། འདི་ལ་དབྱེ་བ་བསྡུ་བ་ནས་བཞི་བཅུ་ཙམ་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་དྲུག་ཏུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་མིང་ནི། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ། འབྲེལ་བའི་མིང་ནི། བུམ་པ་འདི་ནི་ཆེའོ། །བུམ་པ་འདི་ནི་ཆུང་ངོ་སྙམ་པའི་སྒྲ་སྤྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ། འདུས་པའི་མིང་ནི། གསེར་བུམ་དང༌། དངུལ་བུམ་དང༌། ཟངས་བུམ་འདི་རྣམས་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་མང་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་སྒྲ་སྤྱི་ལྟ་བུ། ཐ་དད་པའི་མིང་ནི། དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། བུམ་པ་འདི་རྣམས་ནི། གསེར་དང༌། དངུལ་དང༌། ཟངས་ཀྱི་བུམ་པའོ་ཞེས་ཁྱད་གཞི་གཅིག་ལས། བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་སྒྲ་སྤྱི་ལྟ་བུ། གྲགས་པའི་མིང་དང་མ་གྲགས་པའི་མིང་ནི། ཡུལ་དུས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ། དཔེར་ན། ཧསྟི་སྟེ་ལག་ལྡན་ཅེས་པའི་སྒྲ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་གྲགས་ཤིང༌། ལག་པ་དང་ལྡན་ཀྱང་བ་ལང་ལ་མ་གྲགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ད༣ གསུམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་རྟོག་སྟེ། ། མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཉོན་མོངས་མི་མོངས་སོགས། ། རྣམ་རྟོག་གི་ངོ་བོ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་ལ། མཚན་བཅས་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཙོ་བོར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དང༌། བརྒྱལ་བ་དང་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་གཏན་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དམན་པ་ལ་དགག་(༢༠༧ན)པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདོད་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང༌། གཉིས་པ་ནི། དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང༌། ལུང་མ་བསྟན་དང༌། ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སོ། ། སོགས་ཁོངས་ནས། ཡུལ་ལ་འཇུག་པ། འཚོལ་བ་པོ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣམ་རྟོག་གསུམ་དུའང་དབྱེར་ཡོད་དོ། ། ད༤ བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། བརྗོད་དང་རྟོག་པ་ལས་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད། ། ངག་གིས་བརྗོད་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། ད༥ ལྔ་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི། ལམ་ཤེས་མཉམ་རྗེས་ཡང་དག་ཤེས་པ་སྟེ། ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མཚན་ཉིད་སོགས་དང་ལྡན། ། རྟེན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདི་རུ་འདུས། ། ལམ་གྱི་ཤེས་པ་མཉམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང༌། རྗེས་ཐོབ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མ་འདས་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སོགས་ཁོངས་ནས། དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་གཞན་ཡང་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་རྟོག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། ་རྣམ་རྟོག་གི་ཡུལ་ཡིན་ལ། རྣམ་རྟོག་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིང་ནི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་འབྱུང་བའི་གཞིའམ་(༢༠༧བ)གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། རྒྱུ་མཚན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དང་ཡང་དག་ཤེས་པ་གཉིས་རྫས་ཡོད་ཡིན་ལ། མིང་ནི་བཏགས་ཡོད་དོ། ། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དུ་འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རྫས་ཡོད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་བཏགས་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་པའོ། ། རྒྱུ་མཚན་ལས་འཛིན་པའི་ཆ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། མིང་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་གཞན་དབང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་བོ། ། འདིར་ཆོས་ལྔ་ཞེས་པའི་ཆོས་ནི་དོན་ཆོས་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཞི་ལ་འཇུག་ཅིང༌། ཡང་ན། དངོས་པོ་ལྔ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། ། དེའང་། མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཉིས་ལས། མཚན་གཞི་ཆོས་དང༌རྟེན་བརྟེན་པ་གཉིས་ལས། རྟེན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལྔ་པོ་འདིར་འདུ་བ་ཡིན་པས་ཆོས་ལྔ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བར་མཛད་དོ། ། ཐ༢ གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་གསུམ་བཤད་པ་ལ་ལྔ། ད༡ ཀུན་བརྟགས། ད༢ གཞན་དབང༌། ད༣ ཡོངས་གྲུབ། ད༤ བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བསྡུ། ད༥ སྟོང་ཉིད་གསུམ་དང་མཚན་གཞིར་འཇུག་ཚུལ་ལོ། ། ད༡ དང་པོ་ནི། བརྗོད་དང་རྟོག་པས་བརྟགས་རྣམས་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། ། གང་ཟག་བདག་སོགས་མཚན་ཉིད་ཆད་པ་དང༌། ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་པ། ། ལྟོས་ནས་བཏགས་གསུམ་ཡང་ན་རྣམ་པ་བཅུ། ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དང་བློ་རྣམ་རྟོག་གིས་བརྟགས་པའི་གདགས་བྱ་རྣམས་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བུམ་པའོ་ཞེས་སྒྲས་བཏགས་པའི་གདགས་བྱ་དེ་ཡིན་ལ། འདོགས་བྱེད་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཀྱིས་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། དབྱེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གང་ཟག་གི་(༢༠༨ན)བདག་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་དེར་འཛིན་གྱི་གཟུང་བྱ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཆད་པའོ། ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བརྟགས། ཆུང་ངུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོ། ཤར་ལ་ལྟོས་ནས་ནུབ་ཏུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། ཡང་ན། གདགས་གཞི་དང་། འདོགས་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སམ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཀུན་བརྟགས་གཉིས། ཡང་ན། ལངྐར་གཤེགས་པ་རྒྱ་གར་འགྱུར་ལས་ཚིགས་བཅད་དུ་རྣམ་པ་བཅུར་གསུངས་ཀྱང་རྒྱས་བཤད་དུ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར། རྒྱ་ནག་འགྱུར་ལས། ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། སྨྲ་བའི་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི། ནོར་གྱི། རང་བཞིན་གྱི། རྒྱུའི། ལྟ་བའི། རིགས་པའི། སྐྱེ་བར། མི་སྐྱེ་བར། འབྲེལ་པར། བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་སོ། ། ད༢ གཉིས་པ་[གཞན་དབང་]ནི། གཞན་དབང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་རྣམ་རིག་ཙམ། ། ཀུན་ཉོན་ས་བོན་ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀའི་ངོར། ། མ་གྲུབ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་དྲུག་ཏུ་དབྱེ། ། གཞན་དབང་ནི། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། རང་གི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་དེ་དང་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐུན་པའམ་རུང་བ་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དེའང་གཞན་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་དེའི་དབང་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་རིག་དང་བཅས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་གསལ་རིག་ཙམ་ཞིག་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་རང་ཚུགས་སུ་གནས་པ་ཡིན་པ་ལས། བག་ཆགས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣ་(༢༠༨བ)ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དབྱེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་གྱི་གཞན་དབང་དང༌། ཤེས་རིག་དག་པས་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཁ་མ་བསྒྱུར་བས་ཀུན་ཉོན་རྣམ་བྱང་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་སམ། ཡང་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བདེན་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞན་དབང༌། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་བདེན་མེད་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་སུ་དབྱེའོ། ། ཡང་ལང་གཤེགས་ལས་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་ན། མིག་ཤེས་དང་དེའི་ཡུལ་གཟུགས་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང༌། དེ་དག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཉོན་ཡིད་དང༌། ཀུན་གཞི་སྟེ་དབྱེ་སྒོ་དང་པོ་དང༌། དེའི་རིགས་འདྲེས་གཞན་རྣམས་ལའང་སྦྱར་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ལ་ཚོགས་དྲུག་གི་ཆ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བར་བྱའོ། ། ད༣ གསུམ་པ་[ཡོངས་གྲུབ་]ནི། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བཞིན་ཉིད། ། རང་བཞིན་དག་པ་གློ་བུར་དྲི་མེད་དང༌། ། ལམ་ཤེས་གསུང་རབ་དམིགས་ཡུལ་གྲུབ་པ་བཞི། ། གདོད་མའི་དོན་དམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ཞིང༌། དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང༌། ཆོས་ཅན་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་མང་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆ་དང༌། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་དང༌། ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལམ་སྒོམ་པའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བར། རང་བཞིན་ཡོངས་གྲུབ། དྲི་མེད་ཡོངས་གྲུབ། ལམ་ཡོངས་གྲུབ། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིར་གསུངས་པ་དང༌། དབུས་མཐའ་རྣམ་(༢༠༩ན)འབྱེད་དུ། འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུའང་བསྟན་པར་མཛད་དོ། ། ད༤ བཞི་པ་[བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བསྡུ་]ནི། ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་གཡེང་རྣམ་རྟོག་བཅུ། ། རྣམ་རིག་བཅུ་གཅིག་ཡོངས་གྲུབ་དགུ་སོགས་གསུངས། ། གཞན་དབང་སྣང་ཆ་འཁྲུལ་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཕྱིར། ། དབྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་གཉིས་སུ་འདུ། ། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་ཐེག་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ། ཐོག་མར་ཀུན་བརྟགས་དང་འབྲེལ་བ་རྣམ་གཡེང་གི་རྣམ་རྟོག་བཅུ་ནི། མེད་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྒྲོ་འདོགས་པར། སྐུར་འདེབས་ཀྱི། གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི། དུ་མར་འཛིན་པའི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི། ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པ། མིང་ལ་དོན་དུ། དོན་ལ་མིང་དུ་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ལ། དེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དངོས་སོ། ། སྤྱིར་རྩ་བའི་རྣམ་རྟོག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག །རྣམ་ཤེས་དྲུག་མཚན་སྣང་གི་རྣམ་རྟོག །བདེ་སྡུག་ཚོར་བ་སོགས་མཚན་མ་འགྱུར་བའི་རྣམ་རྟོག །རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བ་མཚན་མ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་རྟོག །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་བློ་གཞོལ་བ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་རྟོག །བདག་ལྟ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་རྟོག །མི་རྟག་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག །ལྟ་ངན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སུ་བཤད་ཅིང༌། འདོགས་བྱེད་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། དེ་དག་གིས་བཏགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་ཡང༌། ཕྱི་མའི་དབྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་བསླབ་པར་དམིགས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་(༢༠༩བ)དབང་ལས་འཕྲོས་པའི་རྣམ་རིག་བཅུ་གཅིག་ནི། རྣམ་ཤེས་ཙམ་བག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །མིག་ཤེས་དབང་པོར་སྣང་བ་ལུས་ཅན་གྱི་རྣམ་རིག །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཟ་བ་པོའི་རྣམ་རིག །ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱའི་རྣམ་རིག །མིག་ཤེས་སོགས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་རིག །ལོ་དང་ཟླ་བ་སོགས་དུས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་གྲངས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ནགས་ཚལ་དང་རི་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །ཐ་སྙད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །གཞན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཞིག་དེར་སྣང་བ་དང༌། བར་པ་བཞི་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཐ་མ་གཉིས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཡོངས་གྲུབ་ལའང་རྣམ་པ་དགུར་ཡུམ་རྒྱས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་དང༌། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དང༌། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དང༌། རྟོག་གེའི་ལམ་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་སུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་དོ། ། སོགས་ཁོངས་ནས། ཡོངས་གྲུབ་(༢༡༠ན)ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་མཚོན། གཞན་གཉིས་ལའང་དུ་མར་འགྱུར་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། གཞན་དབང་གི་སྣང་ཆ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང༌། དེ་འཆར་བའི་གཞི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པའང་ཀུན་བརྟགས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དབྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུའོ། ། སྤྱིར། ཀུན་བརྟགས། གཞན་དབང་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་དེ་དང༌། ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཆ་ཡིན་ལ། གཞན་དབང་ནི་དེ་ལྟར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་འདོགས་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ཞིང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་གཉིས་པོ་དེ་དང་དེའི་ཆོས་ཡིན་པས་ནི། དེ་གསུམ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔྱད་ན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔྱད་ན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་བོ། ། ད༥ ལྔ་པ་[སྟོང་ཉིད་གསུམ་དང་མཚན་གཞིར་འཇུག་ཚུལ་]ནི། མེད་དང་ཡོད་དང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། ། མཚན་གཞིར་འཇུག་ཚུལ་སྣང་ཆ་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། ། གསལ་རིག་གཞན་དབང་སྤྲོས་བྲལ་ཡོངས་གྲུབ་བོ། ། འདི་ལ་གཉིས། དང་པོ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་ནི། མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། གཞན་དབང་ནི། ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་དང༌། ཡོངས་གྲུབ་ནི། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་ཚུལ་ཤེར་ཕྱིན་ལྔ་བརྒྱ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ལ་དངོས་པོ་(༢༡༠ན)མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཉ༣ གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་མཚན་གཞི་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན། མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བའམ་ཡིད་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཡང་རུང༌། བུམ་པར་སྣང་བའི་དུས་ན་བུམ་པར་འཛིན་པའི་ཆ་དེ་ཀུན་བརྟགས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཙམ་དེ་གཞན་དབང་དང༌། ཀུན་བརྟགས་དེ་དང་གཞན་དབང་དེ་མེད་པའི་ཤུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་སྡང་ལྟ་བུ་ལ་དཔེར་མཚོན་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་སམ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ན་ཆགས་སྡང་གི་སྣང་ཆ་དུང་ངེ་བ་དེ་ཀུན་བརྟགས་དང༌། དེའི་རིག་པ་གསལ་རིག་གི་ཆ་དེ་ནི་གཞན་དབང་དང༌། ཐམས་ཅད་ལ་རོ་མཉམ་དུ་ཁྱབ་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། ། འདིར་རོ་མཉམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། དཔེར་ན། ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་ཤེས་གསལ་