Tibetan
ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གིས་ཟིན་པར་བརྗོད་པའི་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་རྣམས་རང་གི་བརྗོད་བྱར་མ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱ་གོ་བྱེད། དཔེར་ན། བ་གླང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། ། རྗོད་བྱེད་ལ་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་དང༌། གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་གྱི་སྒྲ་དང༌། མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་གསུམ། མཚན་ཉིད་རིམ་པ་(༡༡༦བ)བཞིན། ཚིག་ཕྲད་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་འོག་དེ་མ་ཐག་པར་སྦྱར་ནས་རྗོད་བྱེད། ཁྱད་གཞི་འོག་དེ་མ་ཐག་པར་སྦྱར་ནས་རྗོད་བྱེད། བྱ་བ་སྲིད་པའི་འོག་དེ་མ་ཐག་པར་སྦྱར་ནས་རྗོད་བྱེད། དཔེ་རིམ་བཞིན། ནག་པ་འཕོངས་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་འཕོངས་སྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང༌། མཚོ་སྐྱེས་ལ་སྔོན་པོ་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། ། རྗོད་བྱེད་ལ་འཆད་དུས་ཀྱིས་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་དང༌། དེས་ཟླས་དྲངས་པའི་དངོས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་གཉིས། ཕྱི་མ་ནི། བུམ་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ལྟ་བུ། ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་ལ་དབྱེ་ན། དངོས་ཀྱི་ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་དང༌། ཤུགས་ཀྱི་ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་གཉིས། དཔེ་རིམ་བཞིན། བུམ་པ་དངོས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་བུམ་པ་ཤུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བུམ་པ་མི་རྟག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། ། ཞར་བྱུང་ལ། ཡི་གེ་དང་། གང་ཟག་གཉིས་ལས། ཡི་གེའི་མཚན་ཉིད་ནི། རེ་རེ་བས་དོན་སྟོན་མི་ནུས་ཀྱང་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཡན་ཆད་ཚོགས་ན་དོན་སྟོན་རུང་གི་སྐད་ཅིག་དུ་མ་ཅན་གྱི་སྒྲ། དབྱེ་ན། ཨཱ་ལི་སོགས་དབྱངས་ཡིག་དང༌། ཀ་ཁ་སོགས་གསལ་བྱེད་གཉིས་སོ། ། གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕུང་པོ་ལྔའམ་བཞིའི་ཚོགས་རྒྱུན་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད། དཔེར་ན། ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུའོ། ། ཤེས་རིག་ཚད་མ་ཚད་མིན་རྟོག་རྟོག་མེད། ། འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་རང་རིག་གཞན་རིག་སྟེ། ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བཅས་སོ། བློ། རིག་པ། ཤེས་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ། དབྱེ་ན། ཚད་མ། ཚད་མིན། རྟོག་པ། རྟོག་མེད། འཁྲུལ། མ་འཁྲུལ། རང་རིག །གཞན་རིག །སེམས། སེམས་བྱུང་བཅས་བཅུའོ། ། དེ་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་ཡུལ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་བློ། ཚད་མིན་བློའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་ཡུལ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བློ། རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གི་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ན་སྤྱི་མཚན་ཡིན་དགོས་པ། རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཤེས་པ་གང་ཞིག །རང་གི་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ན་རང་མཚན་དང་གཞི་མ་གྲུབ་གང་(༡༡༧ན)རུང་ཡིན་དགོས་པ། འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ། མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་རིག་པའི་ཤེས་པ། རང་རིག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས། གཞན་རིག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། གཟུང་བའི་རྣམ་ཤེས། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་དང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡུལ་ཙམ་རིག་པ། དབྱེ་ན། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གམ་བརྒྱད། སེམས་བྱུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རིག་པ། དབྱེ་ན། ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གོ། ། སྔ་མ་རྣམས་ལའང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། ། མངོན་སུམ་ལ། ། དབང་ཡིད་རང་རིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཞི། ། དངོས་སྟོབས་གྲགས་པ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་སོགས། ། དབྱེ་སྒོ་མང་ཞིང་ཚད་འབྲས་ཞར་ལས་རྟོགས། ། ཚད་མ་ལ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང༌། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ་གང་ཞིག །རང་ཡུལ་གསར་དུ་རྟོགས་པ། འདི་མངོན་སུམ་བཞི་ཀ་ལ་འགྲེའོ། ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ། དབྱེ་ན། དབང་པོའི། ཡིད་ཀྱི། རང་རིག །རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་བཞིའོ། ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པ། དབྱེ་ན། གཟུང་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སོགས་ལྔ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། དབྱེ་ན། གཟུང་འཛིན་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ལྔ། གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཁ་ནང་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་པའི་འཛིན་རྣམ་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ། བཞི་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་(༡༡༧བ)བྲལ་མ་འཁྲུལ་པ། དབྱེ་ན། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་གསུམ། དཔེ་རིམ་བཞིན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དང༌། རང་རྒྱལ་གྱི་མཐོང་ལམ་ལྟ་བུའོ། ། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཡུལ་ལྐོག་གྱུར་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་བློ། དབྱེ་ན། གསུམ་ལས། དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ནི། བྱས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ལྟ་བུ། གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་ནི། རྟོགས་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་རུང་དུ་རྟོག་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ནི། དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་རྟོགས་པའི་བློ་ལྟ་བུའོ། ། སོགས་ཁོངས་ནས། རང་ལས་ངེས་དང༌། གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་འདི་ལས་འཕྲོས་པས་མཚོན་དབྱེ་སྒོ་མང་ཞིང༌། ཚད་འབྲས་ཀྱང་འདི་དག་གི་ཞར་བྱུང་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་རྣམ་གཞག་མང་ཡང་། མདོར་ན། རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། སྔོ་འཛིན་མ་འཁྲུལ་བ་མཚན་གཞི། ཤེས་པ་ཡུལ་དོན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་མཚན་ཉིད། གཟུགས་དོན་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བ་ཚད་འབྲས་སོ། ། རྗེས་དཔག་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་གཞལ་བྱ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་ཤར་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་འབྲས་བུའོ། ། པ༣ གསུམ་པ་[རྟོགས་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་]ནི། རྟོགས་བྱེད་འགལ་འབྲེལ་དགག་སྒྲུབ་སྤྱི་བྱེ་བྲག ། གཅིག་དང་ཐ་དད་སེལ་འཇུག་སྒྲུབ་འཇུག་གཞན། ། མཚན་མཚོན་རྫས་ལྡོག་རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས་སོ། ། ཡུལ་ལམ་ཤེས་བྱ་དེ་རྟོགས་པར་(༡༡༨ན)བྱེད་པའི་ཐབས་ལ། འགལ་བ། འབྲེལ་བ། དགག་པ། སྒྲུབ་པ། སྤྱི། བྱེ་བྲག །གཅིག་དང་། ཐ་དད། སེལ་འཇུག་དང༌། སྒྲུབ་འཇུག །གཞན་སེལ། མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་བྱ། རྫས་ཆོས་དང་། ལྡོག་ཆོས། རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། ། དེ་ལ་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། མི་མཐུན་པར་གནས་པ། སྣང་མུན་ལྟ་བུ། འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད། ཆོས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་བཀག་ན་ཆོས་དངོས་ཁེགས་པ། གསེར་གྱི་བུམ་པ་ལྟ་བུ། དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་གང་ཞིག །ཁྱོད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་ཁྱོད་ཀྱི་དགག་བྱའི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་ལྟོས་པ། སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་གང་ཞིག །ཁྱོད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་ཁྱོད་ཀྱི་དགག་བྱའི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ལྟ་བུ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། དུ་མ་ལ་རྗེས་འགྲོ་བྱེད་པ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཁྱོད་ཆོས་དེ་ཡིན། ཁྱོད་ཆོས་དེ་ལ་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། ཁྱོད་མ་ཡིན་ཅིང་ཆོས་དེ་ཡིན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གསེར་བུམ་ཁྱོད་ཆོས་དེ་ཡིན། བུམ་པ་དང་གསེར་གཉིས་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། གསེར་བུམ་མ་ཡིན་ཅིང་བུམ་པའི་ཆོས་དེ་ཡིན་པའི་ཟངས་བུམ་རྫ་བུམ་དུ་མ་གྲུབ་པའོ། ། གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་གང་ཞིག །རྟོག་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་འཆར་བ། དཀར་པོ་ལྟ་བུ། ཐ་དད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གཞི་གྲུབ། ཆོས་དེ་དང་དངོས་མིང་ཐ་དད་དུ་གོ་བྱ། རྫས་ཐ་དད་ཀ་བུམ་ལྟ་བུ། ལྡོག་པ་ཐ་དད་བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུ། སེལ་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཞིག །ཆོས་དེ་དང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་པའི་ཆོས་ཀུན་ཡོད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ། བུམ་པར་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུ། སྒྲུབ་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཞིག །ཆོས་དེ་དང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་པའི་ཆོས་ཀུན་ཡོད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ། དོན་སྤྱི་ལ་གཏོད་པ་(༡༡༨བ)ལྟ་བུ། ཡང་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་ནས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དང་ཆ་ཤས་ཕྱེ་ནས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་རུང་ངོ༌། ། གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གི་བསལ་བྱ་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས། འདི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཅེས་པས་བུད་མེད་ཡིན་པ་སེལ་བའམ། རི་མེད་ཅེས་པས་རི་ཡོད་པ་སེལ་བ་ལྟ་བུ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དོན་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། དོན་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བ། འདིར་དོན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་པ། རྫས། ཡོད། ཆོས་གསུམ་སྟེ། རྡུལ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ། དངོས་པོར་ཡོད་པ། ཆོས་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་དོན་གཅིག་པས་ཆོས་སུ་ཡོད་པའོ། ། མཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཐ་སྙད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ། མཚོན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཐ་སྙད་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བ། ཐ་སྙད་ཆོས་གསུམ་ནི། ཤེས། བརྗོད། འཇུག་གསུམ་མོ། ། ཞར་ལ་མཚན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་མཚོན་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་དབྱེ་ན། མ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན། ཁྱབ་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན། མཚན་གཞི་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གསུམ། དཔེ་རིམ་བཞིན། བ་ལང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ནོག་སོགས་འདུས་པ་ཁྲ་བོ་བཀོད་པའི་ཚེ། ནོག་སོགས་འདུས་པ་ཁྲ་བོས་བ་ལང་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་དང༌། བ་ལང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མགོ་ལྡན་བཀོད་པའི་ཚེ། མགོ་ལྡན་གྱིས་བ་ལང་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རྟ་བ་ལང་དུ་མཚོན་པ་ལ་ནོག་སོགས་འདུས་པ་བཀོད་པའི་ཚེ། ནོག་སོགས་འདུས་པ་རྟ་ལ་མི་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན། ལྟར་སྣང་བརྒྱད་དུ་དབྱེའོ། ། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིདནི་། སྐྱེས་བུའི་དགོས་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པ། གཟུགས་ལྟ་བུ། རྫས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྫས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ། ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟོག་པ་ལ་རིགས་མི་མཐུན་ལས་ལོག་པར་སྣང་བའི་ཆོས་གང་ཞིག །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ། རྟོག་པ་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལྟ་བུ། ལྡོག་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟོག་པ་ལ་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་(༡༡༩ན)གང་ཞིག །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ། རྟོག་པ་ལ་གཟུགས་མི་རྟག་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། ། རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ཡང་དག ། མ་ཚང་ལྟར་སྣང་འགལ་རྟགས་ལ་སོགས་དོར། ། དཔེ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ། ། རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས། རྗེས་ཁྱབ། ལྡོག་ཁྱབ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། དེའང་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟགས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཤེས་འདོད་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཚུལ། རྗེས་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟགས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ལྟར་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཚུལ། ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟགས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ལྟར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཚུལ། དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བཀོད་པའི་ཚེ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན། སྒྲའང་བྱས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། སྒྲ་ནི་རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ། བྱས་པ་ནི་རྟགས་སམ་གཏན་ཚིག །བུམ་པ་ནི་མཐུན་དཔེ་སྟེ། དེའང་རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་དུ་བཀོད་པའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་བྱས་པ་དེ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་ངག་འགོད་མཁན་དང་འགོད་ཡུལ་གཉིས་ཀའི་བློ་ངོར་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན། བྱས་པས་རྗེས་ཁྱབ། རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པས་ཁྱབ་པ་ལྡོག་ཁྱབ་བོ། ། རྟགས་ཡང་དག་ལ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འབྲས་བུ། རང་བཞིན། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རང་དོན་དང༌། གཞན་དོན་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གཉིས། སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས། དོན་སྒྲུབ་དང་། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་གཉིས་(༡༡༩བ)ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དབྱེར་ཡོད། ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བ་ནི་རྟགས་ལྟར་སྣང་སྟེ། དེ་ལའང་། འགལ་བའི་རྟགས། མ་ངེས་པའི་རྟགས། མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པའི། རྟགས་ལྟར་སྣང་རྣམས་ནི་དོར་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་དཔེ་ཡང་། ཡང་དག་དང་། ལྟར་སྣང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་རྗེས་ཁྱབ་སྔོན་དུ་ངེས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་བུམ་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། མི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ལྡོག་ཁྱབ་དངོས་སུ་ངེས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་དཔེར་ནམ་མཁའ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དཔེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞིར་གཟུང་ཞིང༌། ངེས་པར་མི་ནུས་པ། གཞན་ཡང་། རྟགས་དང་དཔེའི་སྐྱོན་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་མཚོན་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དོར་བར་བྱའོ། ། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་རྒོལ་གཉིས་མཐུན་གྲུབ་ཀྱི། ། ཚུལ་གསུམ་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་དང༌། ། རྟགས་བསལ་སུན་འབྱིན་ཐལ་འགྱུར་ལ་སོགས་པ། ། ལྟར་སྣང་དོར་ནས་ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ། ། འདི་ནི་ཕྱི་རབས་རྣམས་ལ་གྲགས་ཆེ་སྟེ། ། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གམ་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྒྲུབ་ངག་འགོད་མཁན་དེ་རྒོལ་བ་རང་དང་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀར་མཐུན་སྣང་གྲུབ་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་འགོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན། དེ་ལའང་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་ནི། གང་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པའོ་ལྟ་བུའི་ངག ། ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་ནི། གང་རྟག་ན་མ་བྱས་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། ནམ་(༡༢༠ན)མཁའ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ལྟ་བུ། སྒྲུབ་ངག་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྒྲུབ་ངག་གང་ཞིག །བློའམ་དོན་ནམ་སྒྲ་གང་རུང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་ལས་འགལ་བ། རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟོད་གོ་བར་བྱ་བ། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དེ་ལ། རང་དོན་དང་། གཞན་དོན་གཉིས། གཉིས་ཀ་ལ། ཡང་དག་དང་། ལྟར་སྣང༌། བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གང་ཞིག །ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྐྱོན་ལ་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་པས་སྐྱོན་ཅན་དུ་གོ་ནུས་པའི་ངག ། དེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལས་ལྡོག་པ། ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ལན་གྱིས་ལྡོག་མི་ནུས་པའི་ཐལ་ངག ། དེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལས་ལྡོག་པ། སོགས་ཁོངས་ནས། རྒོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕྱོགས་སྔ་མ་འཇོག་ནུས་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕྱོགས་སྔ་མ་སུན་འབྱིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག ། དཔའ་བོའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་པ་རྒྱལ་ཕམ་ཤན་འབྱེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གོ།། དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་ལྟར་སྣང་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་དོར་ནས། ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་གཞལ་ཞིང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། བསྡུས་པ་བརྩི་བའི་དགོས་པ་ནི། བློ་གྲོས་གསར་བུ་བ་རྣམས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་ཁྲིད་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའང་ཆོས་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཞག་པས་རྩོད་གཞི་གཅེར་མཐོང་དུ་ངོས་ཟིན། དེ་ཟིན་པས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་གནད་ལོངས། དེས་བློ་གྲོས་ན་འཕར་བས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་འཇུག་པ་ན། རྟགས་མ་གྲུབ། ཁྱབ་པ་མེད། འདོད་ལན་གསུམ་པོ་མ་འདྲེས་པར་འདེབས་ནུས་པས་གཞན་གྱི་སྤོབས་པ་འཕྲོག་ཅིང༌། གཞན་གྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་ཁྱབ་དམིགས་ཐེངས་པར་འགྱུར་རོ། ། (༡༢༠བ)རིག་པའི་ལམ་སྲོལ་ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་པ་འདི་ནི་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་དེང་སང་གྲགས་ཆེ་བས་དེའི་བརྡ་ཁྱད་སོར་བཞག་པའོ། ། སྟེ་ཞེས་པ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲའོ། ། པ༤ བཞི་པ་[ལུགས་སྲོལ་གཞན་ཞར་བྱུང་དུ་སྨོས་པ་]ནི། རིག་གཏེར་ཐུན་མིན་རིག་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ། སྔ་རབས་པ་ཡི་ལུགས་སོགས་ཐ་དད་དོ། ། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཏེར་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པ་ནི། ཤེས་བྱ་སྤྱི་ལྡོག་ནས་ངེས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་བྱེད་ཚད་མའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བསྡུ་བའི་སྒོ་གཉིས་དང་རིགས་པའི་ཚུལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་དང་པོ་ཉིད་དང༌། རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱ་བོད་གཉིས་