Tibetan
ལ་ཕྲ་རབ་སིལ་བུ་སོ་སོར་གནས་ཀྱང་མི་འཇིག་པ་ནི་ལས་སམ་རླུང་གིས་གཟུང་བར་འདོད་པ་ལྟར། རགས་པ་ཡང་དེ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རླུང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང༌། ཤེས་པས་ཡུལ་འཛིན་ཚུལ་ཡང༌། དབང་ཤེས་ཀྱི་རང་ཡུལ་སྐམ་པས་(༢༣༨ན)ལྕགས་སྦྲམ་ལྟར་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་རྗེན་ཆེར་དུ་འཛིན་ལ། དེའང་དབང་པོས་དོན་གྱི་རང་མཚན་མཐོང་ནས་ཤེས་པས་འཛིན་པ་དང༌། དེའང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་རྒྱུ་འབྲས་ཕལ་ཆེར་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། ། གཞི་ལྔ་དུས་གསུམ་མྱང་འདས་རྫས་ཡོད་དང༌། ། འདུས་མ་བྱས་རྟག་འགོག་བདེན་དངོས་པོར་སྨྲ། ། ཤེས་པ་གཞན་རིག་ལ་སོགས་རྩ་བ་ནི། ། གསུང་རབ་ལ་བརྟེན་ཆེ་བཞི་སོགས་ཀྱིས་ཕྱེས། ། ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ། དུས་གསུམ་མྱང་འདས་རྣམས་དང༌། ཁྱད་པར་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་གི་གནས་སྐབས་ལ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་ལས་དོན་གཞན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པར་འདོད་ཅིང༌། དེའང་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཤེས་བྱ་འཇོག་མ་ཤེས་ནས་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་རྫས་སམ་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོར་ནམ་ཡང་མི་འདོད་དེ། འདུས་མ་བྱས་ལ་དེ་དག་མེད། ། ཅེས་དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དགྲ་བཅོམ་ཉམས་ནས་ཕྱིར་འོང་སོགས་སུ་འགྱུར་བ་དང༌། འགོག་བདེན་དབང་པོ་ལྔའི་ཐོབ་བྱར་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དང༌། བྲལ་བའི་རྫས་སོགས་སུ་གསུངས་པས་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང༌། རལ་གྲི་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་རང་མྱོང་རང་རིག་མི་འདོད་པས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རིག་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། སོགས་ཁོང་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འཇོག་མི་ཤེས་པ་སོགས་འདོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ཞིབ་པར་མཛོད་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། འདིར་སྨོས་སུ་མི་ལང་ངོ༌། ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྩ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཉིད་ལས་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་(༢༣༨བ)པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བཙུན་པ་ཆེན་པོ་བཞི་དང༌། ཁ་ཆེ་འདུས་བཟང༌། བཙུན་པ་གོ་ཆ་མཐའ་ཡས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་ཕྱེས་པར་གྲགས་སོ། ། པ༢ གཉིས་པ་[མདོ་སྡེ་པ་]ནི། དཔེ་སྟོན་སྡེ་པས་ཕལ་ཆེར་དེ་ལས་ལྡོག ། རྡུལ་ཕྲན་རེག་ལ་མ་འབྱར་པུསྟི་ལྟར། ། དབང་པོ་བེམ་
Chinese
犹如细微极微尘即使各自安住，却不坏灭，乃是由于业或风所执持。粗大的（法）也是由于执持彼等的风将其汇聚于一处。识识取境的方式也是，根识以其自境（238a）如同铁钩般，以无相、触及、清晰直接的方式识取。并且，当根（识）见到义的自相后，由识来识取。而且，由于过去和未来不具有生起识的作用，因此所取和能取（的）因果，大多被认为是同时生起的。 \t\t\t五基三世涅槃是实有， \t\t\t无为常灭谛说为实物。 \t\t\t识他证等之根本， \t\t\t依圣教由四大论师等区分。 \t\t\t所知五基、三世、涅槃等，特别是与不相应行（法）所安立的刹那有别，是独立于彼的实有。三无为法被认为是常恒的。而且，由于不了解安立自性非实有的所知，所以（他们）承许它们是遍计所成的实法或实物。但他们从未承认无为法是实物，或是有作用的、有为法的实物。 \t\t\t无为法无彼等， \t\t\t故彼无因果二者。 \t\t\t又，阿罗汉失坏后会再还入（轮回）等；（他们）说灭谛是五根所能获得，是诸法中最为殊胜，是离缚之实物等，因此是实物；如同刀剑不能自割，（他们）不承许识有自证自知，因此认为一切识都是他证；等等，从（《俱舍》）内（论）中，对于仅遮止人我（的）非遮（无遮）不能安立为真如等，如此产生了许多不共的观点，这些应从《（阿毗达磨）俱舍论》中详细了解，此处无法详述。 \t\t\t此宗派的根本，是依于圣教中随宜宣说（238b）的部分，由四大长老、迦湿弥罗（Kashmir）的僧伽跋陀罗（Samghabhadra）、无边贤（Gōcha Taa Yas）等清晰区分而闻名。 \t\t\t2. 第二[经部宗]： \t\t\t随经部宗大多与此相异。 \t\t\t如同细微尘不黏附于书本。 \t\t\t根（识）是无情
English
Just as extremely subtle particles, even though they remain separate, do not disintegrate, this is held to be due to karma or wind. Gross (phenomena) are also gathered into one place by the wind that holds them. The way consciousness apprehends its object is also that sense consciousness apprehends its own object, (238a), directly, vividly, and without aspect, like an iron hook. Furthermore, when the sense faculties perceive the specific characteristic of an object, consciousness apprehends it. Moreover, because past and future do not perform the action of generating consciousness, it is asserted that the apprehended object and the apprehending subject, as cause and effect, mostly arise simultaneously. \t\t\tThe five bases, three times, nirvana are substantially existent; \t\t\tUncompounded, permanent cessation truth are spoken of as real entities. \t\t\tThe root of other-cognition etc. for consciousness, \t\t\tIs distinguished based on the scriptures by the Four Great Ones and others. \t\t\tThe five bases of knowables, the three times, nirvana, etc., and especially the non-associated formations, are substantially existent, independent entities distinct from the momentary states upon which they are posited. The three uncompounded phenomena are considered permanent. Moreover, because they do not understand how to posit knowables that are not substantially established in their own nature, they assert them as substantially or really existent through universal imputation. However, they never assert uncompounded phenomena as real entities, nor as compounded entities capable of performing functions. \t\t\tThe uncompounded lack these; \t\t\tTherefore, they are asserted to be without both cause and effect. \t\t\tFurthermore, when an Arhat falls from their state and returns (to cyclic existence), etc.; (they say that) the truth of cessation is to be attained by the five faculties, is supreme among all phenomena, and is a substantial entity of liberation, etc., therefore it is asserted to be a real entity. Just as a sword cannot cut itself, they do not accept self-experiencing or self-cognition for consciousness, and thus they assert all consciousness to be other-cognition. From within (texts like the Abhidharmakośa), many uncommon assertions arise, such as not being able to posit as suchness a mere non-affirming negation that negates the self of a person, etc. These should be known in detail from the Abhidharmakośa, but are not suitable to be elaborated here. \t\t\tThe root of this tenet system is said to have been clearly distinguished, relying on what was taught appropriately in the scriptures themselves (238b), by the Four Great Venerables, Kasmiri Samghabhadra, Gōcha Taa Yas (Gocha Tayas), and others. \t\t\tP2. Second, [Sautrāntika]: \t\t\tThe Sautrāntika mostly differs from this. \t\t\tLike fine dust not clinging to a book. \t\t\tThe sense faculties are inert.
Tibetan
པོ་ཕྱི་དོན་ལྐོག་ན་མོ། ། ཤེས་པས་མཐོང་མིན་རྣམ་པ་དོན་དུ་མྱོང༌། ། དཔེ་སྟོན་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པས་བྱེ་སྨྲ་ལས་ཕལ་ཆེར་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲ་བས་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་པས་མི་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ཀ་ཏྱཱའི་བུས། ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས། ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཤཱ་རིའི་བུས། ། གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཽངྒལ་བུས། ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ནི་ལྷ་སྐྱེད་ཀྱིས། ། འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་གསུས་པོ་ཆེས། ། ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་གང་པོས་བྱས། ། ཞེས་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་སོ་སོས་རང་དབང་དུ་བརྩམས་པས་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང༌། ལུང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་དང༌། གཟུགས་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ལ་རྩོམ་བྱེད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་དེས་བརྩམས་པའི་རགས་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་བསྐོར་བ་མ་འབྱར་ལ་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་པ་པོ་ཏི་བསྡམས་པ་ལྟར་འདོད་པ་དང༌། དབང་པོ་ནི་བེམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མཐོང་བྱེད་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་དོན་ནི་ལྐོག་ན་མོ་ཞེས་པ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན། དེས་ན་རྣམ་པ་ཞེས་པ་དོན་གྱིས་གཏད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དོན་འགག་ཀྱང་དེས་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དོན་དང་འདྲ་བར་མྱོང་བས་དེ་མྱོང་བར་གདགས་ཤིང༌། ཤེས་པས་ཡུལ་འཛིན་པ་རྣམ་པས་བར་དུ་ཆོད་པར་འཛིན་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་མིན་པར་སྔ་ཕྱིར་འདོད་དོ། ། འདི་ལ་ཕྱི་དོན་ལྐོག་ན་མོ་ཞེས་ཟེར་ལ། འདི་(༢༣༩ན)དང་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་གཉིས་སྣང་བ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་། གཏོད་བྱེད་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱིས་འབྱེད་པའོ། ། གཟུགས་སེམས་ཚོར་འདུ་སེམས་པ་རྫས་སུ་ཡོད། ། གཞན་རྣམས་བཏགས་ཡོད་མཁའ་སོགས་མེད་པར་དགག ། རང་རིག་གཞན་རིག་དུས་གསུམ་བཏགས་དངོས་སོགས། ། དགེ་འདུན་སྲུང་དང་དཔལ་ལེན་སོགས་ཀྱིས་བཞེད། ། ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་ལས། གཟུགས་སེམས་གཉིས་དང་། སེམས་བྱུང་ཚོར་འདུ་གཉིས་སམ། སེམས་པ་དང་གསུམ་རྣམས་རྫས་ཡོད་ཡིན་གྱི། གཞན་མཐའ་དག་ཆ་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པར་འདོད་མོད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ཡོངས་གཅོད་དུ་རི་རྭ་དང་འདྲ་བར་ངོ་བོ
Chinese
外境是隐蔽的。 非识所见，却以形相体验其义。 例如：经部师（Sautrāntika）以大多与说一切有部（Sarvāstivāda）相悖的方式主张，不认同刚才所说的那些。 正如所说： 《入智论》乃迦旃延子（Kātyāyana）所作， 《发智论》乃世友（Vasumitra）所作， 《法蕴论》乃舍利子（Śāriputra）所作， 《施设论》乃目犍连子（Maudgalyāyana）所作， 《识身论》乃提婆设摩（Devaśarman）所作， 《众生种类》乃大腹（Mahākātyāyana）所作， 《界身论》乃富楼那（Pūrṇa）所作。 如此，这七部阿毘达磨（Abhidharma）圣典，由那些阿罗汉（Arhat）各自独立撰写，被认为是论典。以及《法蕴论》的言说，其中声音，它自身的特性，与论典的量相等，被摄入色蕴（Rūpaskandha）之中。色，如前所述，是两种：组成（色）的极微（paramāṇu）和由它们组成的粗大（色）。并且，认为这些极微，不相黏合，没有间隙，其触觉感受如同经卷捆绑在一起。由于根（indriya）是无知觉的（inert），故不是见境者。外境是“隐蔽的”，因为是已灭的，故非识（vijñāna）所见。因此，所谓“行相”（ākāra）是境所赋与的识（vijñāna）自身的显现。即使境已灭，由其所安立的识之行相，如同境一般被体验，因此称之为体验。并且，识执取所缘（ālambana）是通过行相而间断地执取。所取（grāhya）与能取（grāhaka），因与果，不认为是同时的，而是前后相续的。 此谓“外境是隐蔽的”。此（239页正面）与唯识宗（Cittamātra）的相分真实派（sākārādvayavādin）二者，其显现是识（vijñāna）这一点是相似的。但以能赋与（显现）的外境是否存在而区分。 色、心、受、想、思实有； 其他（法）是假有；虚空等（无为法）被否定为无； 自证（svasaṃvitti）、他证、三世（trīkāla）等皆是假有之物； 僧伽罗刹（Saṅgharakṣita）和室利罗他（Śrīlābha）等宗师所持。 在所知五事中：色、心二者，以及心所（citta-saṃprayukta）中的受、想二者，或心和三者，是实有。其余一切，被认为是依部分假立的假有之法，以及非有（non-existent）。并且，虽然虚空等三无为法（asaṃskṛta）被认为是常（permanent），但这仅仅是遮止无常，如同山角一般，是遍计所执的非有遮破，其本质...
English
External objects are hidden. Not seen by consciousness, yet experienced as an aspect in meaning. For example: The Sautrāntikas (经部师), by asserting mostly in opposition to the Sarvāstivādins (说一切有部), do not accept what has just been said. As it is said: The *Jñānaprasthāna* by Kātyāyana, The *Prakaraṇapāda* by Vasumitra, The *Dharmaskandha* by Śāriputra, The *Prajñaptiśāstra* by Maudgalyāyana, The *Vijñānakāya* by Devaśarman, The *Categories of Beings* by Mahākātyāyana, The *Collection of Elements* by Pūrṇa. Thus, these seven Abhidharma treatises were independently composed by those Arhats, and are considered to be treatises. And the discourse on the Dharma-skandha, where sound, its own characteristic, is equal to the measure of the treatise, is subsumed under the form-skandha. As for form, like before, there are two: the composing subtle particles (atoms) and the gross composed of them. And it is held that these subtle particles are not entangled, are without gaps, and are perceived as contiguous, like bound volumes of scripture. Because the sense faculties are material (inert), they are not the perceivers of objects. And because external objects are said to be 'hidden', meaning past, they are not seen by consciousness. Therefore, what is called 'aspect' (ākāra) is the appearance of consciousness itself, which is presented by the object. Even when the object ceases, the aspect of consciousness established by it is experienced as similar to the object, and thus that is designated as experience. And consciousness apprehends the object by being interrupted by aspects. And the apprehended and apprehender (grāhya-grāhaka), cause and effect, are not simultaneous but are held to be successive. This is called 'external objects are hidden'. This (page 239 recto) and the Cittamātra (Mind-only) who assert true aspects are similar in that the appearance is consciousness. But they are distinguished by the presence or absence of the external object that presents (the appearance). Form, mind, feeling, perception, and volition exist substantially; Others are nominally existent; space and so forth are negated as non-existent; Self-awareness, other-awareness, the three times are nominally existent entities, etc.; Held by Saṅgharakṣita and Śrīlābha, etc. From the five bases of knowables: Form and mind, and the two mental factors of feeling and perception, or mind and the three, are substantially existent. All others are held to be nominally existent entities designated on parts, and non-existent. And although space and the other three unconditioned phenomena are held to be permanent, they are merely the negation of impermanence, a complete severance of non-existence, like a mountain horn, whose essence is...