Tibetan
དྲུག ། དེ་རེ་རེའང་རྐྱེན་བཞི་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་རང་ལས་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་གཟུགས། བདག་རྐྱེན་མིག་གི་དབང་པོ། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དེའི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་ཡིད་བར་མ་ཆད། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཀུན་གཞི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ། དེ་བཞིན་དུ། རྣ་བ། སྣ། ལྕེ། ལུས་བཞི་ལའང་རྐྱེན་བཞི་སོ་སོར་སྦྱར་བ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་རང་ལས་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཤེས་བྱའི་ཆོས། བདག་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་མ་གཏོགས་ཉོན་ཡིད། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དེའི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཀུན་གཞི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ། དམིགས་བསལ་ནི། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་བདག་རྐྱེན་དྲུག་པ་འགག་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དེས་བྱེད་དགོས་སོ། ། དེ་རྣམས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཡང་། གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གར་སྐྱེར་རུང་བའོ། ། བ༢ གཉིས་པ་[མཚན་ཉིད་]ནི། མཚན་ཉིད་(༡༩༩ན)བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་མཆེད་སྣང༌། ། དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་སོགས་དང༌། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རིག་པའི་གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་གང་ཞིག་ཉོན་ཡིད་ལས་རྫས་གཞན་པའོ་ཞེས་པ་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བ༣ གསུམ་པ་[གནས་ཡུལ་གྲོགས་གསུམ་]ནི། དབང་པོའི་གནས་ལས་ཡུལ་དམིགས་གྲོགས་དང་ལྡན། ། གནས་ནི་སྤྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིའང་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་ཉོན་ཡིད། ཚོགས་དྲུག་དགེ་མི་དགེར་བྱེད་པའི་གནས་འཁོར་སེམས་བྱུང་རྣམས། ཐམས་ཅད་ཟག་བཅས་སུ་བྱེད་པས་མཚན་མ་ལ་འཆིང་བའི་གནས་ཉོན་ཡིད་རྣམས་སོ། ། བྱེ་བྲག་སྒོ་ལྔའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་མིག་སོགས་རང་རང་གི་དབང་པོ་ལས། ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཏེ་དྲུག་ལ་དམིགས་ཤིང༌། གྲོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་སོགས་སེམས་སེམས་འབྱུང་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ།། བ༤ བཞི་པ་[བྱེད་ལས་འབྱུང་ཚུལ་དང་བཅས་པ་]ནི།
Chinese
六。 彼等一一亦依于四四缘而生：眼识之所缘缘，谓如自境外显现之色；增上缘，谓眼根；等无间缘，谓其前不间断之意；因缘，谓依于阿赖耶识，而生各自别别了知色之自相之识。 如是，耳、鼻、舌、身四者亦各自配合四缘。 意识之所缘缘，谓如自他异显现之所知法；增上缘，除特别者外，谓染污意；等无间缘，谓其前之作意；因缘，谓依于阿赖耶识，而生各自别别了知法之自相之意识。 特别者，谓圣者相续中无漏智慧之增上缘，须由第六刹那灭意而为。 彼等自性虽是无记，然依助缘之力，善、不善、无记三者皆可生起。 二、第二[自相]者： 自相（199页）依增上缘，生起处显现。 彼等六者之自相，谓依增上缘眼根，而显现色之生起处之根识，是为眼识之自相等；又依自之增上缘意根，而了知自境法之生起处之主要识，谓从染污意之外另有实体之第六意识，是为意识之自相。 三、第三[依处、境、助伴三者]者： 根之依处，缘于境，并具助伴。 依处者，总而言之，一切之种子依处即阿赖耶识；等无间依处即刹那灭意；意识之俱有依处即染污意；令六识聚为善、不善之依处即遍计心所等；令一切为有漏，系缚于戏论之依处即染污意。 就其别者，五门之俱有依处，谓眼等各自之根；所缘之境，谓色、声、香、味、触、法六者；助伴，谓遍行五等心、心所。 四、第四[作用及生起方式]者：
English
Six. Each of these arises relying on four conditions: the objective condition of eye consciousness is form appearing as if external to itself; the predominant condition is the eye faculty; the immediately preceding condition is the uninterrupted mind that preceded it; the causal condition is reliance on the Alaya-vijñana, from which arises a consciousness characterized by distinctly apprehending each form. Similarly, the four (consciousnesses) of ear, nose, tongue, and body are each associated with their respective four conditions. The objective condition of mind consciousness is the knowable phenomenon appearing as if distinct from itself; the predominant condition, except in special cases, is the defiled mind (klista-manas); the immediately preceding condition is the attention that preceded it; the causal condition is reliance on the Alaya-vijñana, from which arises a mind consciousness characterized by distinctly apprehending each phenomenon. Regarding the special case: the predominant condition of the stainless wisdom in the continuum of a noble being must be the sixth consciousness that has just ceased. Although the nature of these (consciousnesses) is undetermined, due to the influence of assisting conditions, they can arise as virtuous, non-virtuous, or undetermined. 2. Second, [Definition]: Definition (page 199) relies on the predominant condition, and the source of arising appears. The definition of these six (consciousnesses) is, for example, that a sense consciousness appearing as the source of arising of form, relying on the predominant condition of the eye faculty, is the definition of eye consciousness; and a principal consciousness that apprehends its own object, the source of arising of phenomena, relying on its own predominant condition, the mind faculty, which is substantially distinct from the defiled mind (klista-manas), is the definition of the sixth, mind consciousness. 3. Third, [Dwelling Place, Object, and Companion]: The dwelling place of the faculty apprehends the object and is accompanied by companions. Generally, the dwelling place is the Alaya-vijñana, which is the dwelling place of all seeds. The immediately preceding dwelling place is the immediately ceased mind. The co-emergent dwelling place of mind consciousness is the defiled mind (klista-manas). The dwelling place that makes the six collections (of consciousness) virtuous or non-virtuous are the pervasive mental factors, etc. The dwelling place that makes everything defiled and binds one to mental constructs is the defiled mind (klista-manas). Specifically, the co-emergent dwelling places of the five doors are their respective faculties such as the eye. The objects apprehended are the six: form, sound, smell, taste, touch, and phenomena. The companions are the five pervasive mental factors (kun 'gro lnga) and other mental factors. 4. Fourth, [Function and Mode of Arising]: