Tibetan
ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་རྟེན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བཤད་པའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཆོས་འབྱུང་ཞེས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་ཉིད། འདིར་བརྟེན་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ངེས་དོན་དང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་ལས། ཡིག་དོན་ལྟར་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་དང་སྦྱར་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨ་ཡིན་ཏེ། འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་མལ་འདོད་ཆགས་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་དང་། ནམ་མཁས་དངོས་པོ་གོ་འབྱེད་པ་ལྟར་ (༢༦༤)དགའ་བ་བཞིའི་གོ་འབྱེད་པས་ཆོས་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །བྷ་ག་ཞེས་བྱ་བའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་དེ། ཟག་བཅས་འཇོམས་པ་དང་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྔར་བརྗོད་པ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འདུ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་སྟོབས་ལས་བདེ་བ་ཞུ་བདེ་དང་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་རང་གི་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་གཅོད་པས་བདེ་བ་ལ་འཁོར་ལོར་བརྗོད་ལ། རིགས་པ་ཇི་བཞིན་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་བརྟེན་པ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་རོལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀུནྡ་ལྟ་བུའི་ཁུ་བ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བར་འབྱུང་བས་སོ། །ངག་དོན་བསྡུ་ན། རྣལ་འབྱོར་པས། ལས་རྒྱ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཞུ་བདེ་སྐྱེས། དེས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྒྲིབ་པ་བཅོམ་ནས་དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཆོས་ཉིད་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་སྟོང་ལྷན་སྐྱེས་འཆར་ (༢༦༥)བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའོ། །རང་བྱིན་རླབས་དང་སྦྱོར་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་པདྨ། བྷ་ག་གཏུམ་མོའི་མེ། སྒོམ་པ་ནི་འབར་འཛག །གཞན་རྣམས་ཀྱི་དོན་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ལྷན་སྐྱེས་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པ། དགའ་བ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ལྷན་སྐྱེས་ངོས་བཟུང་བ། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷན་ཅིག་ནས། སྐྱེས་རྣམ་བཞི། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་པ་དཔེའི་ལྷན་སྐྱེས་དང་། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པའི་ཆ་དང་ཅུང་ཟད་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དོན་དམ་ནི་སྣང་བ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ། ཞུ་བདེའི་ལྷན་སྐྱེས་ནི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ། རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ནི་འདུ་བྱེད་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཞུ་བདེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་ (༢༦༦)གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཙུན་མོ་སྟེ་བུད་མེད་ནི་ཤེས་རབ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཐབས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལའང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལས། ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་ཕྱི་ནས་དེ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས། དེ་ལས་རེ་ཞིག་དང་པོར་སྐྱེས་བུ་ཐབས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ནི། དེའི་རྟེན་ཁུ་བ་ཀུན་རྫོབ་ལྷན་སྐྱེས་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་བརྟེན་པ་བདེ་བ་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་མོ་ཤེས་རབ་ལའང་གཉིས་ཏེ་དེའི་རྟེན་ཁུ་བ་ཀུན་རྫོབ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཟག་བཅས་ཞུ་བདེའི་དགའ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་བཞིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི། འདི་ལྟར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག་དགའ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཁྱད་དགའ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱེ་བས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་འོག་གི་ (༢༦༧)ཤློ་ཀ་གཅིག་ས་བཅད་འདིའི་ཁོངས་སུ་འཆད་པར་མཛད་དེ། སྐྱེ་མེད་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལའང་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་། དགའ་བ་དང་པོ་དཔའ་བོ་ཉིད། ཅེས་པ་ཐབས་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣལ་འབྱོར་མ། ཞེས་ཤེས་རབ་ཏུ་བཞག་ལ། ཤིན་ཏུ་བདེ་དགའ་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བས་ཐམས་ཅད་དེ་གོང་མ་གཉིས་ཀ་དེས་ཡུལ་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་། གསུམ་པ་དེའི་བདེ་བ་ཐབས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡང་དག་པར་རིག་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དགའ་བ་དང་པོ་ནས། བསྒོམ་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགའ་བ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལའང་། དཔེ་སོགས་གསུམ་ཤློ་ཀ་གསུམ་གྱིས་རིམ་བཞིན་འཆད་པའི་དང་པོ་དཔེའི་ཁྱ
Chinese
如是说。上面在讲述生起次第时，曾将“虚空界为法生处”作直解。此处结合究竟次第而说。若按字面意思与坛城轮相联系，则虚空界是智慧之莲，如莲花生于泥中而不染其污，同样不为世俗贪欲所染。虚空能使事物显现， (264)同样，四喜能使事物显现，故可作如是联系。所谓“bhaga”也指俱生智，因其能摧毁有漏，且具足不坏安乐之分。之前所说的“修习”是指以方便、智慧、觉受三者和合而入定，是生起智慧之方便。由此力，体验融乐和自性俱生，以此断除自身之障碍，故安乐被称为轮。如理作意即如理思维，这是各自以自证智所为之事。所谓“天”在此指从身体生起的天，所依是胜义菩提心，即享用大乐者。所谓“如何生起”是指将所依，如世俗的昆达（kunda）视为精液，依此而生起智慧之理。总而言之，瑜伽士通过入于业印，生起世俗菩提心的融乐。由此摧毁痛苦和障碍，从而生起胜义菩提心，法性自证智，乐空俱生的显现。 (265)如是。若与自加持相结合，则虚空界为四轮之莲，bhaga为拙火之火，修习为降提。其他意义相同。第二（部分）有四：显示俱生之分类，讲述四喜之差别，特别确定俱生，以及认识俱生的方法。第一是：“俱生有四种”如是说。从体性的角度来说，俱生有两种：从世俗菩提心生起的世间譬喻俱生，以及从修习力生起的超世间真实俱
English
Thus it is said. Above, when explaining the stages of generation, it was said directly that "the realm of space is the origin of Dharma." Here, it is spoken in conjunction with the definitive meaning of the completion stage. If, according to the literal meaning, it is connected with the mandala wheel, then the realm of space is the lotus of wisdom, just as the lotus is born from mud but is not stained by its impurity, similarly, it is not stained by ordinary desire. Just as space reveals objects, (264)Similarly, the four joys reveal things, so they can be connected in accordance with the Dharma. The so-called "bhaga" also refers to the co-emergent wisdom, because it can destroy the contaminated and possesses the share of immutable bliss. The "practice" mentioned earlier refers to entering into samadhi with the combination of skillful means, wisdom, and perception, which is the means of generating wisdom. From this power, experiencing the melting bliss and the innate co-emergence cuts off one's own collection of obscurations, so bliss is called a wheel. Appropriate reasoning is appropriate thinking, which is what each individual does with their own self-aware wisdom. The so-called "deity" here refers to the deity that arises from the body, the support of which is the ultimate Bodhicitta, that is, the one who enjoys great bliss. The so-called "how it arises" refers to identifying the support, such as the conventional kunda, as semen, and based on this, the way in which wisdom arises. In short, the yogi, by engaging in karma mudra, generates the melting bliss of conventional Bodhicitta. By destroying suffering and obscurations, the ultimate Bodhicitta, the self-aware wisdom of Dharmata, the co-emergent bliss and emptiness arises. (265)Thus it is. If combined with self-blessing, the realm of space is the lotus of the four wheels, bhaga is the fire of tummo, and practice is blazing and dripping. The meanings of the others are the same. The second (part) has four: showing the classification of co-emergence, explaining the differences of the four joys, specifically identifying co-emergence, and what is the method for realizing it. The first is: "There are four kinds of co-emergence," as it is said. From the perspective of essence, there are two kinds of co-emergence: the worldly example of co-emergence arising from conventional Bodhicitta, and the transcendental true co-
Chinese
俱生之差别有两种。其中，世俗是具有形象之分且稍微具有遮蔽性的，而胜义是无显现且无遮蔽的。融乐俱生是从身体的造作一起产生而生的，自性俱生不是从造作产生，而是安住于俱生的自性中。其中，融乐世俗的俱生依靠于所依而 (266)转变为二，暂时就男性来说，明妃即女性是智慧俱生，而男性瑜伽士则被说是方便俱生。其中也从本体的角度有世俗和胜义的差别，在分为方便和智慧之后，各自的差别又转变为两种，因此，首先男性方便俱生的差别有两种，即它的所依是精液世俗俱生，以及从它产生的所依之乐是胜义俱生。如同男性一样，明妃智慧也有两种，即它的所依是精液世俗，以及从它产生的乐是胜义。因此，具有染污的融乐之喜是通过四种分类的区分方式来分开的，那唯一自性无生次第，即在圆满次第方面，就像这样分为俱生喜、俱生胜喜、俱生殊喜、俱生俱生一样，因此有俱生之喜四种。自生足（自生金刚）将下面的 (267)一个颂词放在这个章节中进行讲解，如果问在无生圆满次第方面也有方便和智慧的区分吗？这里也有，“初喜即勇士”，这是方便，以及“胜喜瑜伽母”，这是智慧。极喜乐和殊胜喜乐全部，即以上两者都由它来确定对境，第三者的乐从方便中全部也正确地认知和证悟为俱生。第二是，从“初喜”到“应当修习”，这样说，在讲解四喜的差别时，也用比喻等三个颂词依次进行讲解，首先是比喻的差别。
English
There are two kinds of co-emergent distinctions. Among them, the conventional is that which has the aspect of form and is slightly obscured, while the ultimate is without appearance and free from obscuration. The co-emergent bliss arises together with the activities of the body, while the self-nature co-emergent does not arise from activities but abides in the nature of co-emergence. Among these, the co-emergent bliss of conventional truth becomes (266)twofold depending on the basis. For example, with respect to males, the consort, i.e., the female, is wisdom co-emergent, while the male yogi is said to be method co-emergent. Among these, there is a distinction between conventional and ultimate from the perspective of essence. After dividing into method and wisdom, the distinctions of each of these further become twofold. Therefore, first, the distinctions of the male method co-emergent are twofold: its basis is the semen, the conventional co-emergent, and the dependent bliss that arises from it is the ultimate co-emergent. Just as with the male, the wisdom of the consort is also twofold: its basis is the semen, the conventional, and the bliss that arises from it is the ultimate. Therefore, the joy of contaminated bliss is separated by the method of dividing into four categories. That very nature of the unborn stage, that is, on the side of the completion stage, is divided as co-emergent joy, supreme co-emergent joy, special co-emergent joy, and co-emergent co-emergent. Thus, there are four kinds of co-emergent joy. Self-Arisen Feet (Self-Arisen Vajra) will explain the following (267)one shloka within this section. If you ask whether there is also a distinction between method and wisdom on the side of the unborn completion stage, here also, "The first joy is the hero himself," this is method, and "Supreme joy is the yogini," this is wisdom. The joy of great bliss and the joy of distinction are all, that is, both of the above are determined by it as the object, and the bliss of the third is also correctly recognized and realized as co-emergent from all methods. The second is, from "First joy" to "Should be meditated upon," it is said that when explaining the distinctions of the four joys, three shlokas, such as examples, are used to explain them in sequence, the first being the distinction of examples.