Tibetan
སྐུ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་ཞིང་ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ན་ཀུན་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་སྙེད་པ། དུས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པ་ནི་སྐུའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།གཉིས་པ་ནི། ལྷ་ཡི་ནས།ཐོས་པར་མཛད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འབད་རྩོལ་དང་བརྟེན་གནས་ཆོས་སྟོན་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའི་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལས་སྐྱོ་བ་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགའ་བ་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། དག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་བ་མེད་པར་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པར་འབད་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་གྱི་ཐོས་པར་མཛད་པ་ནི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།གསུམ་པ་ནི།ཐུགས་ནི་ནས། རེ་བ་སྐོང་།ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལྟར་འདི་བྱའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འབད་རྩོལ་གང་ཡང་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཙམ་མི་མངའ་བ་བཞིན་ཏུ། སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ། རང་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཏུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐོང་པར་མཛད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པའོ།།བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་ནས། ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་པ་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་དང་ས་གཞི་དང་ནགས་ཚལ་དང་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་ཁྲོད་དང་ (༡༨༧)སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཞུགས་ཤིང་། སྣང་བ་དང་སྐམས་པ་དང་སྲེག་
Chinese
被稱為「身」。由於能消除無明的黑暗，並使智慧在廣闊的知識領域中顯現，因此這裡以「智慧太陽的壇城」為例來闡述。如此的智慧之身，在十方世界的無垠虛空中，示現無數的色身，直到輪迴未空之際，持續不斷地示現，這就是身的不可思議之處。第二是，「天之……聽聞」。這樣說道，不需任何努力和依賴，如天鼓之聲般的語音，使眾生從煩惱和痛苦的境地中解脫，並使世間和出世間的喜樂圓滿增長之語法之聲。沒有顯現任何努力的跡象，如同虛空一般，不費力地使一切眾生聽聞，這就是語的不可思議之處。第三是，「心乃……願望滿足」。這樣說道，佛陀薄伽梵那不二的智慧，如同無垢的如意寶珠一般，不作「應當這樣做」的思維，不需任何努力，就能同時具備各別的智慧和事業成就。如同絲毫沒有任何戲論的跡象一般，對於具有戲論的佛子菩薩們，以及聲聞、獨覺和凡夫俗子們，都能如其各自心中所願，滿足一切願望，這就是意的不可思議之處。第四是，「眾生……敬禮」。這樣說道，如是的勝者，以其身語意的事業利益無數的眾生，雖然與煩惱一同顯現，但煩惱絲毫不能沾染佛的身語意。譬如太陽的光芒，進入寶山、大地、森林和不淨的污穢之中， (187)進入各種眾生之中，並且照亮、乾燥和燃燒
English
It is called "body." Because it dispels the darkness of ignorance and causes wisdom to appear in the vast realm of knowledge, it is here explained with the example of "the mandala of the sun of wisdom." Such a body of wisdom, in the boundless expanse of the ten directions' worlds, manifests countless forms, continuously appearing until the end of samsara, which is the inconceivable aspect of the body. Second, "Of the gods... made to hear." It is said that, without any effort or reliance, like the sound of the great drum of the gods, the voice that causes beings to be weary of the state of affliction and suffering, and increases the joy of the world and beyond, the sound of the Dharma. Without manifesting any sign of effort, like the sky, effortlessly causing all beings to hear, that is the inconceivable aspect of speech. Third, "The mind... fulfills hopes." It is said that the non-dual wisdom of the Buddha Bhagavan is like a wish-fulfilling jewel, free from all stains, without thinking "I should do this," and without any effort, simultaneously possessing the wisdom of individual discernment and accomplishment. Just as there is not even a trace of elaboration, for the sons of the conquerors, the Bodhisattvas who possess elaboration, as well as the Shravakas, Pratyekabuddhas, and ordinary beings, fulfilling all wishes as they desire in their own minds, that is the inconceivable aspect of mind. Fourth, "Sentient beings... I prostrate." It is said that such a Victor, with the activities of body, speech, and mind, benefits countless sentient beings, and although appearing together with afflictions, those afflictions do not stain the Buddha's body, speech, and mind in the slightest. For example, the rays of the sun enter into jewel mountains, the earth, forests, and unclean filth, (187) entering into various sentient beings, and illuminating, drying, and burning.
Tibetan
པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྫས་དེ་དག་གིས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་གོས་པ་མེད་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དག་མ་དག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལ་གོས་པ་ར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དང་བྱུང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པ་ར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱོད་ལ། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་བདག་གིས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།གཉིས་པ་བསྔོ་བ་ནི། ཟབ་མོ་ནས། ཐོབ་པར་ཤོག།ཅེས་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་བརྩེའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་འདི་ལྟར་ནཤད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བཤད་པ་ལ་དགེ་བའི་མཐུ་མང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་དོན་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་དགེ་བ་གཞན་དོན་ཏུ་བསྔོ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ།།གསུམ་པ་བཟོད་པར་གསོལ་བ་ནི། ཅུང་ཟད་ནས། བཟོད་པ་ར་མཛོད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་མཐའ་དག་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྦྱན་མངའ་བ་དཔལ་རང་བྱུང་གི་ཞལ་སྔ་ནས་ལ་ནོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་པས་བཟོད་པར་གསོལ་རྒྱུ་ག་ལ་ཞིག།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་བརྩམས་པ་ལ་མ་རྟོག་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱང་རྒྱུད་སྡེའི་སྤོས་དོན་ཟབ་མོ་གོ་གསལ་དུ་བྲིས་པ་ལ་དམ་ཚིག་དང་ཅུང་ཟད་འགལ་བར་གྱུར་བ་སྲིད་ན་ཆོས་བདག་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའི་ཞར་ལས་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་རྣམས་ལའང་དམ་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་པར་གདམས་སོ།།གསུམ་པ་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ།རྫོགས་ཚིག་བསྟན་པ། བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན། གནས་དང་དུས་སྨོས་པའོ། དང་པོ་ནི། ཟབ་ (༡༨༨)མོ་ནང་གི་དོན་ནས། རྫོགས་སོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཕྱུང་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པའམ་ལེའུར་བཅད་པའི་དུམ་བུ་བཅུ་
Chinese
就像做事情，那些事物不会沾染阳光一样。佛的事业也一样，即使进入到各种各样纯与不纯的众生界中，那些烦恼也不能沾染佛的事业。因此，对于原始不变的胜者、真正的圆满正等觉佛陀您，撰写甚深内义释论的作者，我自己让迥多吉，以身语意三门恭敬地做有意义的顶礼。二是回向：从“甚深”中说“愿获得”。意思是：以智慧和慈悲的大智慧，像这样阐述所有无上金刚乘续部的甚深内义不可思议之处，是智慧资粮的奇妙因。因此，像这样讲说意义具有的无量功德，愿所有与虚空同等的一切众生，都能获得如来智慧之身，如同日轮一般具有二利之精华，这是将善根回向于他人的利益，具有善巧方便的特点。三是祈请宽恕：从“稍微”中说“请宽恕”。意思是：对于如来身语意的所有秘密都隐蔽不见的具眼者，尊贵的让琼多吉面前，即使没有丝毫过错，哪里需要祈请宽恕呢？虽然如此，为了向后学者指示取舍之处，想要著述这样的论典，即使没有不理解、邪解、怀疑等过失，但如果因为将续部的甚深意义写得过于明白，而稍微违背誓言，那么请护法空行众宽恕，顺便也教诫讲说听闻者也必须安住于誓言。三、著作圆满之理分三：显示结尾语、著作的理由、说明地点和时间。第一：从“甚深内义”到“完毕”这样说。意思是：为了阐明所有无上金刚乘的甚深内义，从所有无上续部的精华中提取出来的释论，或者分章节的十个部分。
English
Just as doing things, those things do not get stained by the sunlight. Similarly, the activities of the Buddha, even though they enter into the various realms of pure and impure beings, those afflictions cannot stain the activities of the Buddha. Therefore, to you, the primordial and unchanging Victor, the truly perfect and complete Buddha, I, Rangjung Dorje, the author of the commentary explaining the profound inner meaning, pay homage with body, speech, and mind, with reverence. Secondly, the dedication: From the "Profound," it says, "May it be attained." It means: With the great wisdom of knowledge and compassion, explaining the inconceivable aspects of the profound inner meaning of all the unsurpassed Vajrayana tantras in this way is a wonderful cause for the accumulation of wisdom. Therefore, may all sentient beings, equal to the sky, attain the essence of the two benefits, like the sun's orb of the Tathagata's wisdom body, with all the immeasurable merits of speaking such meaning. This is the dedication of merit to the benefit of others, possessing the characteristic of skillful means. Thirdly, the request for forgiveness: From "slightly," it says, "Please forgive." It means: For the one who possesses the eye that conceals all the secrets of the Tathagata's body, speech, and mind, in the presence of the venerable Rangjung Dorje, even if there is not the slightest fault, where is the need to ask for forgiveness? However, in order to show the followers the places of acceptance and rejection, wanting to compose such a treatise, even if there are no faults such as misunderstanding, misinterpretation, doubt, etc., if there is a possibility of slightly violating the vows by writing the profound meaning of the tantras too clearly, then please forgive us, Dharma protectors and assemblies of dakinis. Incidentally, it is also taught that those who teach and listen must also abide by the vows. The third is the manner of completing the composition, in three parts: showing the concluding words, the reason for the composition, and stating the place and time. First: From "Profound Inner Meaning" to "Completed" it says. It means: In order to clarify the profound inner meaning of all the unsurpassed Vajrayana, the commentary extracted from the essence of all the unsurpassed tantras, or the ten sections divided into chapters.