Tibetan
རྫོགས་ན་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་བྱེད་ལ། རང་དོན་ཐོབ་ངེས་སུ་ཤེས་པས། ཚེ་གྲངས་མེད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་དོན་བྱས་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་འོད་དུ་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྟགས་གཉིས་ཡོད་ན་རང་དོན་མྱུར་དུ་ཐོབ་ནས་གྲོལ་ལ། ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྟགས་འཛོམ་པ་ནི། ལོ་བཅུ་ན་འོད་ལུས་ཐོབ་ཅིང་། ཡང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རྟགས་འཛོམ་པ་རྟེན་དེས་གཞན་དོན་མི་འབྱུང་བ་རྣམས་ལོ་གཉིས་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་སྐྱེས་བུ་རྩོལ་བ་ཅན། །ལུས་ཀྱི་རྟགས་ནི་རྫོགས་པ་ན། །བར་མ་དོ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བདེན་པ་མཐོང་སྟེ་སངས་རྒྱའོ། །ལུས་ལ་ངག་གི་རྟགས་ཡོད་པ། །འདི་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ། །དབུགས་ཕྱུང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས། ། སེམས་ལ་རྟགས་དང་གང་ལྡན་པ། །འདི་ནི་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་ཀྱི། །སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་མེད་པར། །སྐར་མདའ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལ། །རྒྱུག་པའི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཅིག་གསུམ། །སྤྲུལ་པ་ཉིད་དང་བཅས་པར་ཡང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་ཐིམ་མོ། །ལུས་དང་ ངག་ཡིད་རྟགས་འཛོམ་ན། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་པོ། །སེམས་ཅན་འཛིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཅན། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །ལོ་ནི་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ། །མི་ཡི་ལུས་ནི་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །འདི་དོན་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ནི། །སྐྱེ་གཉིས་བར་དུ་མི་འཇུག་པར། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ཡང་རྒྱ། །ཡང་ནི་སྐལ་ལྡན་སུ་ཞིག་ལ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྟགས་ལྡན་ན། །འདི་ལྟར་ལྡན་ནས་ལོ་བཅུ་ན། །འབྱུང་བ་རང་སར་དེངས་ནས་ནི། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་མི་སྣང་བར། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སར་སྐྱོལ་ལོ། །གང་ལ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་རྟགས། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་སྐལ་ལྡན་ལ། །སུ་ལ་འཛོམ་པའི་སྐལ་ལྡན་དེ། །འདི་ནས་ལོ་ནི་གཉིས་ན་ཡང་། །འདི་ཡི་འབྱུང་བ་རང་དེངས་སུ། །འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་ནང་གི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་རྟགས་འགའ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཅན་ཡིན་པས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཕྱི་ནང་གི་རྟགས་ངེས་པ་ཅན་ལ་དེ་ལྟར་གྲོལ་ཚད་དུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་རྟགས་ཡོད་ཙམ་ལ་གྲོལ་བས་མ་ཁྱབ། གྲོལ་བ་ལ་རྟགས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དམིགས་བསལ་འདི་ཉིད་གཅེས་ཏེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་རྟགས་ཀུན་ནི། །འགའ་ཙམ་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་དང་། །རིམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས། །འདི་དག་ཀུན་གྱི་ས་ལ་ཡང་། །འདི་ཉིད་དེ་ཡི་ས་ལ་ཞུགས། །རྣམ་དག་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ མེད། །གང་གིས་ལུས་ངག་ལྡན་པ་ཡི། །རྟགས་ནི་རྫོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ས་ལ་ཡང་། །འདི་ཀུན་འགྲོའོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པར་གསུངས་ན། ད་ལྟ་གྲོལ་བའི་རྟགས་ཕྱི་ནང་གང་ཡང་མེད་པར་ད་བསྒོམ་མེད་དུ་སོང་བས་ལས་ཀྱིས་མི་གནོད་བསྒོམ་མི་དགོས། ཕྱིས་ཐོད་པ་མགོ་ལ་མི་འགེལ་བྱ་བ་དང་། ངས་ཆོས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་མཐོང་ལྟ་སྒོམ་མཐར་ཕྱིན་ཟེར་ཡང་། བརྫུན་གཏོང་བས་གཞན་དང་རང་གཉིས་ཀ་བསླུ་བའི་བདུད་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟར་རྟགས་དང་མི་ལྡན་པར། །རང་སྣང་གདེང་དུ་ཚུད་པར་ནི། །གང་གིས་ཁས་ནི་ལེན་པ་དེ། །ཡིད་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡིད་དཔྱོད་སྒོམ་པར་ནི། །འདི་ཀུན་ཡིན་པས་གྲོལ་བར་ཡང་། །འདི་ཉིད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་བ་ཉིད་ལ་ཡུན་རིང་དུ། །མི་འདི་ཡང་ནི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐོད་རྒལ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་རྟགས་འདི་དག་གྲོལ་ངེས་བསླུ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གདམས་པ་ནི། དེ་ལས། དེ་ཕྱིར་དབྱིངས་རིག་གོམས་པ་གཅེས། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་གོམས་པ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་རྟགས་དེ་རྣམས། །མི་འབྱུང་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནན་ཏན་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་བར་དོ་དང་ཕྱི་མ་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གྲོལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྟགས་དང་། འགྲོ་དྲུག་ འཁྲུལ་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྟགས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟགས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་བསྒོམས་ཀྱང་། བརྩོན་འགྲུས་དམན་པས་ཚད་དུ་ནི་མ་ཕྱིན། རྡོས་བཅས་ཀྱི་བེམ་རིག་བྲལ་དུས་ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་དང་སྒྲ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེའང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱ་ལུགས་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་རྟགས་སྣང་བས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྡོས་བཅས་དག་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། མྱ་ངན་ལས
Chinese
圆满则以慈悲行利他，知晓自利必定获得，无数次加持，在那成就事业的所依上，化为光而解脱。若有身与心的两种征兆，则迅速获得自利而解脱。语与心的征兆具足，则十年获得光身。又，身语意三种征兆具足，那所依不生起利他者，两年便解脱。彼经中云：何者勤奋之士，身体的征兆圆满时，于中阴的法性中，见真谛而证悟。身体具有语的征兆，此于化身刹土中，呼气一次转生便止息。心中具有征兆者，此乃寿命行之，两次转生之间无有间隔，如流星于虚空中，奔驰之状，三刹那，连同化身亦，自性中自融。身与 语意征兆具足，此乃菩提大心，具有摄持众生之慈悲。以此摄持众生之故，于百千万劫中，仅以一人之身，成办此事之后，不入二生之间，亦现前圆满证菩提。又，若有具缘者，具有身与心的征兆，如此具有后十年，五大种于自位消融后，显现自性不显现，送往法性穷尽之地。何者具有身语意的征兆，如此具缘之士，谁具足的具缘者，从此二年之中，此之五大种于自位消融，此之变化无疑。如是。彼亦，若无内外之特殊征兆，仅有少许征兆，然为不确定之征兆者，则不解脱。内外之征兆确定者，则有如是解脱之量。如是，仅有征兆不遍及解脱，解脱有征兆遍及之故，此特别之处需珍重。于遗体燃烧中云：身语意的所有征兆，少许生起之士夫，非为完全解脱，世间共同成就与，次第声闻缘觉，此等一切之地亦，此
English
When perfected, one acts for the benefit of others with compassion, knowing that one's own benefit is certain to be attained. Having been blessed countless times, one is liberated into light on that very basis where the purpose has been accomplished. If there are two signs of body and mind, one quickly attains one's own benefit and is liberated. The combination of signs of speech and mind means that one attains the light body in ten years. Furthermore, those who have the complete signs of body, speech, and mind, and whose basis does not give rise to benefit for others, are liberated in two years. From that very text: "Whoever is a diligent person, when the signs of the body are complete, in the nature of the bardo, sees the truth and attains enlightenment. The body having the signs of speech, in this realm of manifestation, one exhalation stops one birth. Whoever possesses signs in the mind, this is of the life-force, without interval between two births, like stars in the sky, running in the manner of three instants, even with manifestation, self-dissolves into its own essence. Body and speech and mind signs complete, this is the great Bodhicitta, compassionate in holding beings. Because of holding beings, for hundreds of millions of eons, even with one human body, having accomplished this purpose, without entering between two births, also manifestly and completely attains enlightenment. Furthermore, whoever is fortunate, possessing the signs of body and mind, having possessed them in this way for ten years, the elements dissolve into their own place, the appearance itself becomes invisible, and is carried to the place where the nature of reality is exhausted. Whoever has the signs of body, speech, and mind, such a fortunate person, whoever is the fortunate one who possesses them completely, from here in two years, the elements of this one dissolve into their own place, there is no doubt about this change." Thus it is. Also, without special external and internal signs, even if there are only a few signs, but they are uncertain signs, one will not be liberated. Those with definite external and internal signs have such a measure of liberation. Thus, merely having signs does not pervade liberation, because having signs pervades liberation, this particular point must be cherished. In the burning of the remains, it says: "All the signs of body, speech, and mind, a person in whom a few arise, is not completely liberated, common worldly achievements and, successively, Shravakas and Pratyekabuddhas, even in the ground of all these, this
Chinese
进入彼之境地，无有清净大果。何者具有身语，乃圆满之士之相。于平等大境地，此等皆行，空行母如是说。如是，虽仅有相，然言不决定。今无解脱之内外之相，然已至无需修习之地，故业不能害，无需修习。后有头戴颅骨之行，及云我见法性真实义，已至见修之终点等语。然以妄语欺骗他者与自身，当知乃魔所入。如是，彼经云：如是不具相，自显现入于定解，何者承诺彼，乃心识之见。如是心识修习，以此等亦能解脱，此非能力，此人亦将长久处于轮回。如是说。又，于修习妥噶之瑜伽士，此等解脱之相，决定不欺而生，故劝勉精进殊胜。彼经云：是故，熟习界智甚要。谁熟习界与智，上述之相，不生之事，绝无可能。如是善说，当精进也。第三总义，于中阴与后世，解脱与迷乱决定之相之结尾，有二，瑜伽士解脱而得菩提之相，及六道 迷乱而受生之相，所示也。初中有二，相略示，及广说。初者，虽修法性现前之义，然以精进薄弱故，未至究竟。有质碍之蕴与智分离时，不复受生，从诸漏解脱之相，为身躯舍利及声光之大显现而现前成佛也。又，此大圆满之规，成佛之方式有二，现前圆满成佛，以相之显现，乃具有质碍之残余之涅槃也。真实圆满成佛者，乃精进极盛，质碍清净，故无蕴之残余而涅槃也。如金刚萨埵心镜续云：涅槃
English
Entering that state, there is no great pure fruit. Whoever possesses body and speech, is a sign of a perfect person. In the great state of equality, all these go, so says the Dakini. Thus, although there are only signs, it is said to be uncertain. Now, without any external or internal signs of liberation, it has reached a point where there is no need for meditation, so karma cannot harm, and there is no need to meditate. Later, there is the act of not placing a skull on the head, and saying, "I have seen the true meaning of Dharma, and have reached the end of view and meditation." However, by telling lies, deceiving both others and oneself, one should know that it is entered by demons. As it is, that very text says: Like this, without possessing signs, one's own appearance is included in certainty, whoever promises that, is the view of mental discernment. Likewise, mental discernment meditation, with all these, one can also be liberated, this is not the ability, this person will also remain in samsara for a long time. So it is said. Also, for the yogi who meditates on Tögal, these signs of liberation arise without fail and without deception, therefore, special diligence is advised. That text says: Therefore, it is very important to familiarize oneself with the realm of awareness. Whoever familiarizes themselves with the realm and awareness, those signs mentioned above, it is impossible that they will not arise. As it is well said, one should be diligent. The third general meaning, in the bardo and the afterlife, the conclusion of the signs that determine liberation and confusion, there are two: the signs of a yogi being liberated and attaining enlightenment, and the signs of the six realms being confused and taking rebirth, are shown. The first has two parts: a brief presentation of the signs, and a detailed explanation. The first is: although the meaning of the direct experience of Dharma is meditated upon, due to weak diligence, it does not reach the limit. When the material aggregate and wisdom separate, there is no rebirth, and as a sign of liberation from all defilements, the relics of the body and the great manifestation of sound and light, manifest enlightenment. Also, according to this Great Perfection tradition, there are two ways to attain Buddhahood: manifest complete enlightenment, with the appearance of signs, is nirvana with the remainder of the material aggregate. True and complete enlightenment is when diligence is extreme, the material aggregate is purified, therefore, there is no remainder of the aggregates and one attains nirvana. As the Vajrasattva Heart Mirror Tantra says: Nirvana